آیین دادرسی کیفری

دانلود پایان نامه

چهارم؛ دلیل دیگر وجود رقم سیاه، عدم تمایل بزهدیدگان برای اعلام وقوع جرایم کامپیوتری پس از کشف میباشد. در بخش تجارت این عدم تمایل به دو امر مربوط می شود. برخی از بزهدیدگان ممکن است به دلیل هراس از تبلیغات سوء، رسوایی و یا ازدستدادن حسن شهرت خود تمایلی به فاش ساختن اطلاعات نداشتهباشند. دیگر بزهدیدگان نیز از سلب اعتماد سرمایهگذاران و یا عامهی مردم و پیامدهای اقتصادی ناشی از آن واهمه دارند.(باستانی، برومند، 1390، 35)
پنجم؛ علاوه بر همه ی این دلایل برای رقم سیاه بالای جرایم رایانه ای می توان به مورد دیگری نیز اشاره کرد؛ به دلیل ناشناخته بودن این جرایم برای عموم افراد در اغلب موارد پس از گذشت مدت زمان تقریبا طولانی افراد، بزه دیدگان و یا ماموران قضایی متوجه ارتکاب جرم می شوند و در نتیجه کمتر از جرایم ملموس دنیای فیزیکی اعلام و پیگیری می شوند.
فراملی و بینالمللی بودن جرایم اینترنتی
جرم رایانهای به دلیل ماهیتش اختصاص به محیط فیزیکی ندارد و میتواند به آسانی در سطح دنیا ارتکاب یابد. چون جامعه نو به شدت به اطلاعات وابستهاست، جرایم کامپیوتری به راحتی در مقیاس بینالمللی به وقوع میپیوندد و مسافت، زمان و مکان مانعی برای آن به حساب نمیآید.(بای و پور قهرمانی، 1388، 74)
عامل بینالمللی در ارتکاب جرایم کامپیوتری، قانون را با مسائل و چالشهای تازهای مواجه کردهاست؛ مثلاً دستیابی به سیستمها ممکن است در یک کشور و پردازش در کشور دیگر صورت گیرد و نتایج آن در کشور سوم بهدست آید. کاربران غیرمجاز میتوانند بهصورت غیرفیزیکی در یک کشور وارد عمل شده و به صورت الکترونیکی از شبکهای به شبکه دیگر سراسر جهان را بپیمایند و به راحتی به بانکهای اطلاعاتی مستقر در قارهای دیگر دسترسی یابند. در نتیجهی این قابلیت، حاکمیتها، صلاحیتها، قوانین و قواعد گوناگونی وارد صحنه میشوند. سرعت، تحرک، قابلیت انعطاف، اهمیت و ارزش مبادلات الکترونیکی بیش از هرجرم فراملی قوانین و مقررات موجود در حقوق جزای بینالملل را با مشکل مواجه میکند و مسایل پیچیدهای را مطرح میسازد.(بای و پورقهرمانی، 1388، 75)
مثال جالب درمورد فراملی بودن جرایم رایانهای، ویروسها یا کرمهای کامپیوتری است. اگر ویروسی بر یک نقطه از سیستم اثر بگذارد، اثر مخرب آن میتواند با سرعتی بسیار زیاد گسترش یابد و برنامههای کل شبکه بینالمللی را مبتلا سازد. در سال 1988internet worm که توسط یک دانشجوی آمریکایی ساخته شده بود در طی چند روز نزدیک شش هزار سیستم کامپیوتری را در سیستم اینترنت مختل کرد.(پاکزاد، 1375، 50) عده ای به خاطر همین ویژگی، این جرایم را جرایم بدون مرز نامیده اند. به نظر می رسد با توجه به بدون مرز بودن این جرایم و همچنین گسترش روزافزون آن شاید بهتر باشد یک همکاری بین المللی برای دستیابی به یک سیاست کیفری واحد در مقابل این جرایم صورت گیرد.
حجم و وسعت ضرر و خسارات وارده
بوسیلهی تکنولوژی کامپیوتر، مرتکبین با کمترین سرمایه و هزینه(یک کامپیوتر شخصی) می توانند با ورود به شبکه اطلاعاتی و نفوذ در آن خسارات هنگفتی وارد نمایند، سهولت ارتکاب با حجم زیاد موضوعات مطروحه، سرعت عملکرد کامپیوتر، عدم نیاز به تخصص خاص یا بالا، عدم نیاز حضور فیزیکی مرتکب در محل و… همگی موجب گردیده تا حجم صدمات و خسارات وارده افزون گشته و گاه به چندین هزار برابر جرائم معمولی برسد. وسعت خسارات وارده ناشی از یک نفوذ غیرقانونی یا گسترش ویروس در اینترنت میتواند در کسر ثانیه صدها هزار استفاده کننده در سراسر جهان را متحمل خسارت نماید. عواقب جرائم کامپیوتری علاوه بر خسارات اقتصادی سنگین میتواند تهدیدی جدی برای امنیت بشر باشد. وابستگی امور حساس کشورها در زمینه پزشکی، مخابراتی، هواپیمایی، امور امنیتی و نظامی و… به عملکرد کامپیوترها باعث میشود تا کوچکترین اختلال و خدشه در کار این سیستمها، عواقب وخیم و جبران ناپذیری را به دنبال داشتهباشد.(باستانی، 1390، 36)
کانون وکلای آمریکا در سال 1987 دست به انجام مطالعاتی زد. از سیصد شرکت و اداره دولتی، 72 واحد ادعا داشتند که در فاصله زمانی دوازده ماه قبل از شروع مطالعات مذکور، بزهدیده جرائم کامپیوتری بودهاند و طبق برآورد خساراتی بین 145 تا 730 میلیون دلار را متحمل شدهاند… . مطالعات مشابهی که در سراسر جهان انجام شده، بیانگر سوء استفادهها و خسارات قابل ملاحظه و گستردهای است.(بای و پورقهرمانی، 1388، 74-73) مطالعات آماری نشانگر میزان بالای جرایم رایانه ای و خسارات حاصل از آن است حال اگر میزان رقم سیاه این جرایم را هم کنار این ویژگی در نظر بگیریم متوجه جایگاه مهم و البته بسیار خطرناک این دسته جرایم برای جامعه بشری خواهیم شد.
مشکلات تعقیب و آیین دادرسی جرایم رایانهای
نوین بودن جرایم رایانهای باعث شده است حتی در کشورهای صنعتی مباحثات قضایی و قانونی تنها به حقوق ماهوی متمرکز شود و از مسایل و مشکلات آیین دادرسی کیفری باز بماند. در این دسته از جرایم در مراحل دادرسی نه تنها تعقیب جرم، بلکه تحقیقات مقدماتی و… با چالشهایی روبرو است که در جرایم کلاسیک مطرح نیست. نوع تحقیق، اختیارات مقامات تحقیق، بازرسی محل وقوع جرم، تفتیش و ضبط دادهها، توقیف اسباب و آلات جرم، ادله اثبات این جرایم با جرایم کلاسیک متفاوت بوده و پاسخگو نبودن مقررات شکلی فعلی، وضع مقررات خاص را در این زمینه میطلبد.
مشکلات اولیه که در تحقیقات مقدماتی بروز میکند، چون عنصر مادی جرم کامپیوتری از طریق وارد کردن، محو، تغییر، و… دادهها، اطلاعات، برنامهها و سیستم کامپیوتری، مخابراتی و… تحقق مییابد.(بای و پورقهرمانی، 1388، 75)
مقامات تعقیب و تحقیق دارای اختیاراتی هستند که در قوانین دادرسی کیفری بدان اشاره شده و به هنگام بازجویی، بازرسی، معاینه محل، توقیف اشیای مربوطه و… بر چگونگی کار آنها حکم فرماست؛ اما در جرایم رایانهای با محیطهای دیجیتالی سروکار داریم و به تبع، خصایص این محیطها بر قواعد مرسوم اثر میگذارد.(بای و پورقهرمانی، 1388، 76) حق بازرسی و توقیف یک شبکه یا تأسیسات کامپیوتری خاص تا چه حدی شامل حق بازرسی بانکهای اطلاعاتی و شبکههای مادر میشود که فقط در دسترس کاربر و یا یک مؤسسه قرار دارد. در زمینهی بازرسی و توقیف «پایگاه داده» از طریق سیستمهای مخابراتی بینالمللی نیز مسائل خاصی در رابطه با حقوق بینالمللی عمومی مطرح میشود، چرا که نفوذ مستقیم در بانکهای دادههای خارجی به وسیلهی مقامات تعقیب معمولاً تجاوز به حاکمیت کشوری و یا تجاوز به شبکه و یا بانک اطلاعاتی مادر میباشد که اطلاعات در آن ذخیره شده است، در واقع جایگزین شدن موضوعات غیرملموس و مجازی به عوض ادلهی مثبت ملموس و عینی در عرصهی تکنولوژی اطلاعات، مسائل حقوقی نوینی را مطرح ساخته و از خصوصیات بارز جرائم کامپیوتری و اینترنتی میباشد.(باستانی، 1390، 38) به طور کلی می توان گفت مرحله تحقیق در جرایم رایانه ای با جرایم کلاسیک کاملا متفاوت است و این مهم نیازمند آموزش و تربیت نیروی ماهر و با معلومات کافی است چرا که نوع تحقیق، بازرسی، توقیف و … در این جرایم شباهتی به جرایم ارتکابی در محیط فیزیکی ندارد.
گفتار دوم: ویژگیهای هرزهنگاری
هرزهنگاری به عنوان یک نابهنجاری اجتماعی، پدیدهای است که افراد به نحوی و در شرایطی ممکن است با آن آشنا، مواجه یا به استفاده از آن بپردازند.
اگر در قدیم بعضیها که امکانات بیشتری داشتند میتوانستند از آن استفادهکنند، ولی درحال حاضر با پیشرفت علوم و فن آوری که تجهیزات، لوازم و وسایل ارتباط پیشرفتهتری فراهم شده است، امکان ضبط صدا و تصویر به صورت مغناطیسی و نوری، استفاده از امکانات مخابراتی و کامپیوتر و همینطور امکان پخش تلویزیونی از طریق ماهواره، هم چنین شبکه گسترده اینترنت، شرایطی را بوجودآورده، که امکان دستیابی به پورنوگرافی یا هرزهنگاری و برهنهنمایی را بیشتر کردهاست.(کاوه، 1386، 5)
همانطور که گفتهشد هرزهنگاری عبارتاستاز مجموعهای از رفتارهای مجرمانه که شامل تولید، طراحی، ارایه، انتشار و مورد معامله قراردادن محتویات شنیداری و دیداری اعماز تصویر، نوشته و صوت می شود که عفت و اخلاق عمومی را جریحهدار میکند؛ با توجه به تعریفی که از هرزهنگاری شدهاست، هرزهنگاری ویژگیهای خاصی به شرح زیر دارد:
پورنوگرافی یا هرزهنگاری مرتبط با امورجنسی است.
مطالب و موضوع هرزهنگاری تطابقی با اخلاق ندارد.
موضوع اصلی هرزهنگاری برهنگی است.
ویژگی بارز هرزهنگاری تحریک جنسی است.

مطلب مشابه :  سازمانهای یادگیرنده، مدیریت استراتژیک، یادگیری سازمانی