اخلاق حرفه ای

دانلود پایان نامه

غرایز و ملکات و صفات روحی و باطنی که در انسان است اخلاق نامیده می شود و به اعمال و رفتاری که از این خلقیات ناشی گردد نیز اخلاق و یا رفتار اخلاقی می گویند.
علمای اخلاق خُلقیات و صفات روحی و نفسانی انسان را بر دو نوع تقسیم کرده اند: 1- فطری و طبیعی 2- اکتسابی و اختیاری
صفات فطری، غرایز و احساسات و استعدادهایی است که در طبیعت انسان آفریده شده و اختیار و عمل در تحصیل آنها هیچ گونه دخالتی ندارد، مانند حس خداجویی، حس حق طلبی، حس عدالتخواهی، حس شخصیت و استقلال، حس آزادگی، نیروی عقل و شهوت و غضب و امثال آن.
در مقابل، صفات اکتسابی آن گونه صفاتی را گویند که در مقام عمل و اختیار به تدریج برای انسان حاصل می شود تا کاربرد انسان از صفات فطری چه باشد.
چنانچه از استعدادها و صفات خدا داده خوب بهره برداری نشود، صفات اکتسابی بد خواهد شد. در این مرحله، صفات و ملکات خوب را فضایل و مکارم اخلاق و صفات و ملکات بد را رذایل اخلاق نامند.
چنانکه اگر رفتار و کردار انسان متأثر از ملکات فاضله باشد آن را محاسن اخلاق و آداب می نامند و چنانچه از ملکات رذیله ناشی شده باشد آن را سیّئات اخلاق می نامند. ( مهدوی کنی، 1387،ص 13)
ب) حرفه چیست؟
جامعه شناسان معمولاً برای هر حرفه ای چند ویژگی قائلند:
1- مشتمل بر مجموعه ای از دانش فنی و نظری است،
2- ضوابط اخلاقی دارد،
3- قدرت تنبیه یا اخراج افراد مختلف یا کم توان را دارد،
4- آموزشهای خاص یا آموزش ضمن خدمات ارائه می دهد.
(رضائیان، 1372،ص253)
دهخدا در تعریف حرفه گوید «صناعت (سه عنصر دانش، مهارت و توانایی) که روزی بدان بدست آید. (دهخدا، 8860)
عده ای در تعریف حرفه گفته اند: فعالیت تولیدی و آبادگرانه که به ازای مزد (نقدی یا جنسی) با میل و اراده ی آزاد و به نحو حرفه مند صورت می گیرد.
(قراملکی، 1388،ص7)
ج)تعریف اخلاق حرفه ای:
اخلاق حرفه ای به عنوان شاخه ای از دانش اخلاق به بررسی تکالیف اخلاقی در یک حرفه و مسائل اخلاقی آن می پردازد و مهمترین وجه آن را فعالیت معین که موجب هدایت فرد به موقعیت تعیین شده همراه با اخلاق خاص است می دانند. بنابراین اگر اخلاق حرفه ای در زندگی کاری انسان حضور داشته باشد، کارکردن شیرین و توأم با رضایت شغلی و احساس رضایتمندی و خود شکوفایی از یک سو و رضایت مردم و پیشرفت امور و شکوفایی کار از سوی دیگر می شود. بهره وری را افزایش می دهد و ارتباطات را بهبود می بخشد. در نظام های اخلاقی بویژه در نظام اخلاقی اسلام، اخلاق حرفه ای از جایگاه خاصی برخوردار است. هر انسانی باید برخوردها و رفتارهای خود را براساس اصول و مبانی انسانی و الهی تنظیم کند و بدان ملتزم و پایبند باشد.
این اصول و مبانی مشتمل بر تعهدات انسانی نسبت به خود، دیگران، خدا، جامعه و احکام دین است
مهمترین مبنا در ایجاد اخلاق حرفه ای در سازمانها از نظر اسلام، تصحیح بینش کارکنان و به سامان آوردن نوع نگاه آنان به خود، مردم، مسئولان و وظیفه شان است، زمانی که نگاه انسان به خود، مردم، مافوق و کار اصلاح شود و نگاهی توحیدی به این امر داشته باشد و بر همان اساس نیز عمل نماید، کار کردن برای آن عین خدمت کردن و همتای رشد و شکوفایی است.
اخلاق حرفه ای و عملکرد شغل انسان به شدت متأثر از نوع نگاه آدمی به کارش است این که انسان از چه منظری به خود و دیگران در این عرصه می نگرد و کار کردن را چگونه می بیند و چه دریافتی از این امور دارد.

مطلب مشابه :  تذکره الاولیاء