ارزیابی نخستین

ارزیابی نخستین عبارت است از ارزیابی شخص از اینکه آیا در یک رویاروئی خاص چیزی در خطر است؟ طبق نظر فولکمن و دیگران (1986) در ارزیابی نخستین شش پیامد در خطر هستند: 1- سلامت جسمانی، 2- عزت نفس،‌ 3- اهداف کار، 4- وضعیت مالی،‌ 5- اقدام برای شخص دیگر و 6- سلامتی شخص مورد علاقه.

محرکها در ارزیابی نخستین یا تهدید تلقی می شود (حمله بر علیه سلامتی شخص) یا چالش (فرصتی برای بهتر شدن شخص یا موقعیت وی). در ارزیابی چالش فرد به فعالیتی می پردازد که احساس اطمینان کند،‌ اما ارزیابی به صورت تهدید فرد را دچار نگرانی و ترس می کند و فرد شروع به اجتناب یا گریز می شود.

ارزیابی ثانوی

یعنی برآورد شخص از آنچه بتوان انجام داد. آیا می توان کاری انجام داد؟ این شلیک دستگاه عصبی خودمختار از سوی ارزیابی نخستین چالش یا تهدید است که به صورت علامت بدنی خبر می دهد که پاسخهای کنار آمدن لازم هستند. بعد از شلیک دستگاه عصبی خودمختار (ولی قبل از پاسخ کنار آمدن واقعی) ارزیابی ثانوی ایجاد شده است. ارزیابی ثانویه مستلزم این موارد است: 1-  جستجوی شناختی در میان گزینش های کنار آمدن موجود، 2- پیش بینی اینکه آیا گزینش در کنترل کردن استرس زا موفق خواهد بود یا نه؟ زمانیکه شخص کارائی امکانات کنار آمدن خود را بررسی می کند معمولاً به دنبال راهبرد ها، مهارتها و توانائی شخص است. اینها امکاناتی هستند که شخص را قادر می سازند تا بر تغییر محیطی یا کنترل کردن واکنش های هیجانی، شناختی و فیزیولوژیکی اثر گذارد. (سیدمحمدی ‌1380،154) .

مطلب مشابه :  بهداشت روانی
دسته بندی : داغ ترین ها