اضطراب و افسردگی

دانلود پایان نامه

با وجود همه آثار و پیامدهای فقر بر سلامت افراد ،اما کسانی هم در این میان هستند که با تکیه بر قدرت لا یزال الهی با همه این سختیها و تنگی معیشت مقابله کرده و خود را ایمن از آثار شوم فقر دانسته اند و قبل از آنکه تسلیم فقر شوند از آن رهایی جسته اند . اینان کسانی هستند که به درک کاملی از واقعیتهای جهان و قوانین نظام آفرینش رسیده اند و واقعیتها را همچنان که هست پذیرفته اند وچون به مبدا قدرت مطلقه وابسته اند و هیچ نیرویی را جز او موثر نمی داندپس از هیچ عاملی نمی هراسند. « بَلى‏ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ لا خَوْفٌ عَلَیهِمْ وَ لا هُمْ یحْزَنُونَ » آری کسی که در برابر خدای متعال تسلیم محض باشد و نیکوکار نیز هست پاداش او نزد پروردگارش خواهد بود و اینگونه افراد نه ترسی دارند و اندوهی.
درعصرکنونی که اضطراب و افسردگی وعدم وجود آرامش روانی واطمینان قلبی بر انسان عصر حاضر سایه افکنده است .ازدیدگاه دین یگانه چیزی که می تواند این موانع را رفع نماید یاد خداست .
قرآن کریم نیز با تاکید فراوان اعلام می دارد که آرامش روان فقط درسایه توجه به خداوند امکان پذیر است. « اَلا بِذِکْرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلوبُ »
به طور کلی کسانی که دل هایشان به نور ایمان روشن گردیده در عالم، جز خیر و صلاح و خوبی نمی بینند و نظام هستی را نظام احسن می دانند، به گونه ای که اگر غیر از این باشدخلل و ناهنجاری در جهان پدید می آید و این خاصیت ایمان است. کسانی که به مبانی غیبی و خداوند اعتقاد ندارند دارای نوعی کمبود هستند که موجب عدم تعادل آنان می گردد و عدم تعادل رنج به وجود می آورد. در ایمان به خداوند خاصیت تغییر و تبدیل وجود دارد که غم و رنج را به لذت و شادی مبدل می سازد. تربیت شدگان درمکتب اسلام هنگام رویدادهای ناگوار و مصیبت ها به این حقیقت توجه می کنند که « ما مملوک خداییم و بازگشت ما به سوی اوست؛ وَالَّذینَ اِذا َاصابَتْهُمْ مُصیبهً قالُوا اِنّا لِلهِ وَ اِنّا اِلَیهِ راجِعونَ»
« دکتر آویبوری» دانشمند انگلیسی می گوید:در روزگار بدبختی و بیچارگی دین بهتر وسیله ای است که می تواند ما را تسلیت داده و فشار مصایبمان را سبک تر سازد. انسان ابدیت کوچک است و ماورای او ابدیت دیگری وجود دارد . دین می خواهد نمونه ای از آن ابدیت بزرگ را در روح انسان ایجاد کند. دین به ما نمی گوید به دنیا بی اعتنا باشیم بلکه می گوید : در زندگی متین و شرافتمند و عفیف باشیم و عنان خود را به دست هوس ندهیم و جان خویش را به آتش حرص و آز نسوزانیم و با برق ستمگیری خرمن امید دیگران را خاکستر نکنیم.»
پس با وجود این عوامل و اثار ذکر شده درباره این بیماری مهلک و خطرناک بشریت راهکارها و تدابیری اندیشیده شده است که به برخی از آنها اشاره می شود .
4ـ ایجاد عدالت اقتصادی در جامعه : مهمترین عامل در کاهش فقر و نابودی آن است . اگر حاکمان اسلامی و مسئولین جامعه و آنان که در رأس نظام می باشند بتوانند یک عدالت همه جانبه ای را ایجاد کرده و همه اقشار جامعه را با یک دید نگاه کنند شاید توانسته باشند قدمی در این راه بردارند . بدین معنا که هرکس به همان تناسب که استحقاق دارد به او بخشیده شده و تأمین گردد نه آنکه عده ای به بالا سوق داده شده و عده ای به علت وضع نامطلوب معیشتی در همان حد باقی بمانند . جامعه عادل باید بتواند توازن را بین این دو دسته برقرار نماید تا طبقه مرفه از پرخوری زیاد نمیرد و فقیر بعلت فقرش جان سالم به در نبرد .
2ـ ترویج فرهنگ انفاق ، خمس و زکات : نیز از عوامل اساسی در برطرف کردن این عامل می باشد . و چنان دارای اهمیت و جایگاه ویژه ای در تعالیم دینی است که همیشه در کنار سفارش به نماز به اداء خمس و پرداخت زکات نیز آمده است و این برای آن است که فقرا ء جامعه در سختی و تنگدستی و فشارهای زندگی می باشند . اگر این فرهنگ جامع و کامل اسلامی در بین اقشار پر درآمد و ثروتمندان جامعه نهادینه شده و به این باور برسند که بخشی از اصول آنان طبق دستور خداوند متعال حق محرومان و ستمدیده گان و فقراست و باید در اسرع وقت پرداخته شود پس ما دیگر شاهد چنین افراد فقیری با شدت فقر بالا نخواهیم بود و با پرداخت خمس و زکات اغنیا بخشی از زندگی فقرا تأمین می شود .
در روایتی از امام صادق (علیه السلام)آمده است:
(و فى روایه ابى الحسین محمّد بن جعفر الاسدىّ رضى اللَّه عنه عن محمّد ابن اسماعیل البرمکی عن عبد اللَّه بن احمد عن الفضل بن اسماعیل عن معتّب مولى الصّادق صلوات اللَّه علیه قال قال الصّادق صلوات اللَّه علیه انّما وضعت الزّکاه اختبارا لأغنیاء و معونه للفقراء و لو انّ النّاس أدّوا زکاه أموالهم ما بقى مسلم فقیرا محتاجا و لاستغنى بما فرض اللَّه عزّ و جلّ له و انّ النّاس ما افتقروا و ما احتاجوا و لا جاعوا و لا عروا الّا بذنوب الاغنیاء و حقیق على اللَّه عزّ و جلّ ان یمنع رحمته ممّن منع حقّ اللَّه فى ماله و اقسم بالّذی خلق الخلق و بسط الرّزق انّه ما ضاع مال فى برّ و لا بحر الّا بترک الزّکاه و ما صید صید فى برّ و لا بحر الّا بترکه التّسبیح فى ذلک الیوم و انّ احبّ النّاس إلى اللَّه عزّ و جلّ اسخاهم کفّا و اسخى النّاس من ادّى زکاه ماله و لم یبخل على المؤمنین بما افترض اللَّه عزّ و جلّ لهم فى ماله)
و در روایت صحیح از ثقات منقولست که آن حضرت صلوات اللَّه علیه فرمودند: که زکات واجب نشده است مگر از جهت آزمایش توانگران و اداى شکر نعمت ایشان و از جهت یارى و اعانت محتاجان، و اگر اغنیاء زکات اموال خود را همه بدهند مسلمانى فقیر و محتاج نمى‏ماند، و هر آینه هر فقیرى غنى مى‏شود به سبب آن چه حق سبحانه و تعالى از جهت او مقرر فرموده است، و به تحقیق که هر کس که فقیر است و محتاج‏و گرسنه و برهنه است همه اینها به سبب گناهان اغنیاست که زکات مال خود را به این جماعت نداده‏اند و اگر مى‏دادند ایشان محتاج نمى‏ماندند، و بر حق سبحانه و تعالى واجب و لازمست که منع فرماید رحمتش را از کسى که حق الهى در مالش باشد و ندهد، و قسم یاد مى‏کنم به آن خداوندى که خلایق را از کتم عدم بوجود آورده است و روزى از جهت ایشان گسترده است در خوان نعمت بى‏دریغش: که ضایع نشده است مالى نه در دریا و نه در خشکى مگر به سبب ندادن زکات و هیچ صیدى گرفتار نمى‏شود در دام مگر آن که ترک نموده است تسبیح آن روز را. به درستى که محبوبترین مردمان به نزد حق سبحانه و تعالى کسى است که سخاوت نفس او بیشتر باشد و سخى‏ترین مردمان کسى است که زکات مال خود را بدهد و بخل نورزد بر مؤمنان به آن چه حق سبحانه و تعالى در مال او واجب گردانیده است. و سخى‏تر نسبت به کسى است که زکات ندهد اگر چه ده برابر آن دهد مثل اکثر مردمان در اکثر جاها که نامى هست جوانمردى مى‏کنند به آلاف و الوف و چون به زکات مى‏رسند بر ایشان مشکل است چنانکه مجربست که هزار رکعت نماز نافله کردن آسانتر است از دو رکعت فریضه ادا یا قضا خصوصا قضا و قریب به این الفاظ و عین این معانى در اخبار کالصحیحه و صحیحه وارد شده است.
3ـ ایجاد قرض الحسنه ها ی اسلامی: عامل مؤثر در دیگر کاهش فقر می باشد . اگر مسؤلین جامعه و آنان که تمکن مالی دارند بتوانند قرض الحسنه هایی با شرایط اسلامی ایجاد نمایند وآنرا مختص افراد ضعیف و کم درآمد جامعه قرار دهند نیز در بسیاری از موارد پاسخگوی نیاز آنان است . اما به شرط آنکه هم اسلامی باشد یعنی بدون سود و هم مختص افراد فقیر . متأسفانه امروزه آنچه در جامعه اسلامی ما مشاهده می شود آن است که قرض الحسنه های زیادی در حال تأسیس و فعالیت است اما آنچنان قواعد سخت و به دور از دستورات.
اسلامی برآن حاکم شده مثل سود هایی بادرصد بالا و … که فرد فقیر نمی تواند حسابی روی این قرض الحسنه ها باز کند .در اغلب موارد نیز به نفع طبقه مرفه تمام می شود . پس باید طوری اندیشیده شود که این چنین نباشد و قرض دادن و قرض گرفتن به همان صورت نیکو و سفارش شده الهی در بین افراد مستمند رواج پیدا کند.
4ـجلوگیری از فرهنگ مصرف گرایی و تجمل گرایی . آنچه امروزه در میان زندگی و جوامع کنونی رواج پیدا کرده و متأسفانه همه افراد را به سوی مصرف گرایی سوق داده است . در این میان باید گفت که رسانه ملی ما نیز بی نصیب از این فرهنگ نمی باشد و تمام برنامه ها و تبلیغات مکرر آن نوعی ترویج فرهنگ مصرف گرایی در میان خانواده ها می باشد . تجمل گرایی و مصرف بی رویه در انواع کالاها انسان را از حالت قانع بودن و راضی بودن به آنچه خود دارد دور کرده و باعث می گردد انسان به هر چه دارد و هر چه مصرف می کند اولا قانع نباشد و ثانیا به علت این مصرف گرایی بی رویه دیگر در اموال خود سهمی را برای فقرا در نظر نگیرد چون احساس می کند آنچه خود دارد باید پاسخگوی نیازهای خودش باشد . پس باید تدابیری اندیشیده شود که فرهنگ مصرف گرایی و تمایل به تجملات و اسراف و هرگونه ریخت و پاش های اضافی در بین افراد جامعه کمرنگ شود و به نظر می رسد این امر زمانی می تواند به تحقق برسد که مسؤلین و آنان که در رأس جامعه هستند نیز خود از این معضل به دور باشد.
منابع و مآخذ:
-قران کریم ،ترجمه استاد مهدی الهی قمشه ای
– آذربایجانی، مسعود و موسوی اصل ،مهدی، درآمدی برروانشناسی دین ، قم ، پژوهشگاه حوزه ودانشگاه ، 1385
– آقا جمال خوانسارى، محمد بن حسین، شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم و درر الکلم، تهران، دانشگاه تهران ، 1366ش.
– ایروانی ، جواد و جلائیان اکبرنیا ،علی ، اصلاح الگوی مصرف ازنگاه اسلام ، مشهد ، دانشگاه علوم اسلامی رضوی ، 1389
– ابن بابویه ، محمد بن علی ، گلچین صدوق ( گزیده من لا یحضرالفقیه ) ، ترجمه محمد حسین صفا خواه ، تهران ، نشر فیض کاشانی ، 1376
–……………………………….، معانی الاخبار ، قم ، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین قم ، 1403 ق
–………………………………..و آقا نجفی اصفهانی ، محمد تقی ، عیون اخبار الرضا ، تهران ، انتشارات علمیه اسلامیه

مطلب مشابه :  مبانی نظری هوش معنوی، عمل به باورهای دینی، فرایندهای شناختی