افراد وابسته به مواد

دانلود پایان نامه

1-2-2 مصرف مواد در ایران
در ایران رتبه ی نخست مصرف مواد از آن ایپوئیدهاست که شایع ترین ماده ی مورد مصرف آنها نیز تریاک است که شایعترین نوع مصرف نیز کشیدن و سپس خوردن است .بنا به گزارش ستاد مبارزه با مواد اپیوئیدی کشور مصرف کنندگان مواد اپیوئیدی تا انتهای سال 1383 حدود 5/4 میلیون نفر بوده اند. جا به جایی مصرف به سمت کراک به دنبال افزایش قیمت مواد اپیوییدی در 10 سال گذشته اتفاق افتاده است اما بررسیها نشان داده است کراک ایرانی اغلب متشکل از بلور هرویین و پودر کدیین است و در خانواده ی اپیوئیدها قرار می گیرد. اما به هر حال رشد مصرف مواد محرک و بخصوص آمفتامین ها در کشور در سالیان اخیر زیاد بوده است.
مطالعات نشان می دهد مصرف کانابیس در یک دهه ی اخیر افزایش داشته است و در سال 1383 پس از تریاک و هرویین قرار داشته است که در سال 1386 بیش از دو برابر رشد کرده است. سن شروع مصرف حشیش نیز در ایران کاهش داشته و در میان فرزندان معتادان بیشتر از هر ماده ای مصرف میگردد (ثقه الاسلام و همکاران، 1387).
دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدر سازمان ملل متحد، اخیرا در گزارشی اعلام کرده است که ایران دارای بیشترین افراد وابسته به مواد مخدر نسبت به جمعیت، در بین کشورهای جهان است. در تایید این ادعا سازمان بهزیستی کشور نیز اعلام نمود که رشد سوء مصرف مواد در کشور سالانه حدود 8% است. در حلیکه جمعیت کشور سالانه حدود 6/2% رشد میکند. بنابراین تعداد افراد وابسته به مواد مخدر سالانه بیش 3 برابر جمعیت رشد مینماید (شهابی، 1384).
3-2 نوروفارماکولوژی
مواد افیونی: این گروه از مواد از طریق سه گروه گیرنده عمل می کنند: گیرنده های مو اپیود درتنظیم خاصیت ضد درد و تضعیف تنفس و یبوست و وابستگی نقش دارند. گیرنده های کا اپیود علاوه بر خاصیت ضد درد مدر و رخوت زا هستند و گیرنده های ∂ اپیود با خاصیت ضد درد درارتباط هستند، گیرنده ی چهار نیز بانام اورفان شناخته شده است که در مجموع هر چهار گیرنده با درد مرتبط اند. هر ماده ای اگونیستی که بتواند به طور اختصاصی به هر یک از گیرنده های اپیوئیدی متصل شده و اثری ایجاد کند اپیوئید محسوب می شود .داروهایی نیز که به این گیرنده های متصل می شوند و اثری تولید نمی کنند آنتاگونیست اپیوئید محسوب می شود. اثر اپیوئیدهای مورد سوء مصرف آگونیست گیرنده مو اپیود بوده خواص فارموکولوژیک شبیه مرفین دارند و بر درد، خلق، اعمال هیپوتالاموس و عضلات دستگاه گوارش مؤثرند. حالت راش یا فلاش نیز در اثر تزریق ماده رخ میدهد که معتادان آن را شبیه ارگاسم می دانند. اما آگونیست های گابا به جای ایجاد تزریق ماده رخ می دهد که معتادان آنرا شبیه ارگاسم می دانند. اما آگونیست های گابا به جای ایجاد سرخوشی تولید کج خلقی می کنند.
سازمان دارو و غذای ایالات متحده برخی از آگونیست های گیرنده افیونی در طول عمرحدود 3/1 درصد است. در ایالات متحده تخمین زده می شود حدود 800000 نفر مصرف کننده هرویین باشند و حدود 3 میلیون نفر حداقل یکبار مصرف هرویین را تجربه کرده باشند. این مورد را حتی برای مصارف پزشکی ممنوع اعلام کرده است.
کدیین و آسپرین از آگونیست های گیرنده مو اپیود هستند که فقط زیر نظارت کامل پزشکی قابل استعمال می باشند. مواد افیونی درونزاد شامل پروانکفالین، اندروفین ها، پرودینورفین ، آندومورفین و پروازفانین نیز با درد و انتقال عصبی ارتباط دارد. تحریک ناحیه ی تگمنتل شکمی تا قشر مخ و سیستم لیمبیک نیز در ایجاد خاصیت پاداش دهندگی مواد افیونی مؤثر است) نادری و همکاران، 1387).
با هذیان پارانویید و توهم های لامسه همراه است و نیز ملات پانیک از جمله پیامدهای مصرف کوکایین هستند (چارلز و همکاران، 2011).
4-2 ملاکهای (دی. اس. ام- 5 ) برای مسمومیت با مواد
الف) پیدایش یک سندرم برگشت پذیر مختص به ماده در نتیجه مصرف (یا مواجه) اخیر یک ماده.
توجه: مواد مختلف ممکن است سندرم های یکسان یا مشابه به وجود آورند.
ب) تغییرات غیرانطباقی رفتاری یا روانشناختی قابل ملاحظه بالینی که نتیجه تأثیر مواد بر دستگاه عصبی مرکزی هستند (مثل ستیزه جویی، بی ثباتی خلق، تخریب شناختی، اختلال قضاوت، اختلال کارکرد اجتماعی یا شغلی) ضمن مصرف مواد به فاصله ای کوتاه پس از آن ظاهر می شوند.
پ) علایم ناشی از یک بیماری طبی عمومی نبوده و یک اختلال روانی دیگر توجیه بهتری برای آنها نیست. (کاپلان سادوک، 2007).
5-2 ملاک های (دی. اس. ام- 5) برای ترک مواد
الف) پیدایش یک سندرم مختص ماده ای خاص در نتیجه قطع (یا کاهش) مصرف زیاد و طولانی یک ماده
ب) سندرم مختص به ماده ناراحتی قابل ملاحظه بالینی ایجاد کرده یا موجب تخریب عملکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم عملکرد می شود.
پ) نشانه های ناشی از یک بیماری طبی عمومی نبوده و بر اساس یک اختلال روانی دیگر قابل توجیه نیستند (کاپلان و سادوک، 2007).
6-2 ملاکهای تشخیصی (دی. اس. ام- 5) برای سوء مصرف مواد
الف) الگوی غیرانطباقی مصرف مواد که موجب ناراحتی یا تخریب قابل ملاحظه بالینی شده و با یک یا چند علامت از علایم زیر که در طول یک دوره 12 ماهه روی می دهند تظاهر می کند: مصرف مکرر مواد که منجر به ناتوانی در برآوردن تعهدات عمده مربوط به نقش فرد در کار، مدرسه یا خانه می شود. (مانند غیبت های مکرر یا عملکرد ضعیف شغلی مربوط به مصرف ماده، غیبت، تعلیق یا اخراج از مدرسه به دلیلی مصرف مواد، مسامحه نسبت به فرزندان و خانه).
مصرف مکرر مواد در موقعیت هایی که درآنها مصرف ماده از نظر فیزیکی خطرناک است (مثلاً رانندگی یا کار با ماشین آلات تحت تأثیر مواد).
مشکلات قانونی تکراری مربوط به مواد (مثلاً دستگیری به دلیلی رفتارهای نادرست مربوط به مصرف مواد).
مصرف مداوم مواد علی رغم مشکلات پایدار یا عود کننده اجتماعی یا بین فردی که ناشی از تأثیرات ماده بوده یا بر اثر ان تشدید شده اند (مانند مشاجره با همسر در مورد نتایج مسمومیت، نزاع فیزیکی).
ب) نشانه های فوق هیچگاه واجد ملاک های وابستگی به این خانواده از مواد نبوده اند.
7-2 ملاکهای تشخیصی (دی. اس. ام- 5) برای وابستگی مواد

مطلب مشابه :  فرآیند ایجاد تصویر برند