اقدامات تروریستی

دانلود پایان نامه

بدین لحاظ، بررسی صحنه قتل یک فرآیند اکتشافی است که طی آن به دنبال کشف آثار قاتل و مقتول و یا آثار صحنه در جهت شناسایی آنها و یافتن انگیزه و چگونگی ارتکاب آن هستیم. صحنه قتل میدان نبرد تیم بررسی کننده صحنه قتل با شخص قاتل است کوچکترین اشتباه در بررسی ممکن است منجر به شکست ما در مرحله بررسی صحنه قتل شود. فلذا بایستی با احتیاط و برنامه ریزی گام برداشت.
یک قتل ممکن است در یک آپارتمان و یا یک خیابان واقع شود ولیکن از زمان کشف جرم، دیگر بایستی به آن مکان ها صحنه قتل اطلاق شود تا بدین صورت ضوابط حاکم بر صحنه قتل بر آن جاری گردد. در اولین اقدام بایستی صحنه قتل را از هرگونه گزند دور نگه داشته و تمام تدابیر امنیتی و حفاظتی را در جهت حفظ آن به کار بگیریم. با حضور بازپرس و تیم بررسی کننده صحنه قتل باید هدفمان را از بررسی متذکر شویم و وظایف هر یک را به وی گوشزد نماییم. در این راستا بایستی صحنه به خوبی مورد ثبت و ضبط قرار گیرد و ادله و آثار نیز به نحو احسن مشخص و جمع آوری شوند.
این اقدامات بایستی زیرنظر یک مدیر لایق صورت گیرد تا امر تحقیقات به نحو مطلوب پایان پذیرد. همیشه پی بردن به اهمیت بررسی صحنه قتل در کشف واقعیات مربوط به آن و توجه کافی داشتن بر ضوابط حاکم بر عملیات بررسی به خوبی صورت نمی پذیرد و همین امر موجب شده است که گام نخست به محکمی برداشته نشود و در نتیجه در ادامه روند رسیدگی نیز اختلالاتی ایجاد نماید و همین امر هم باعث شده است که خیلی از پرونده های قتل بدون دستیابی به هرگونه موفقیتی کنار گذاشته شود.
مبحث نخست: حفظ آثار و ادله جرم
متعاقب کشف جرم ضروریترین اقدام، حفظ آثار و ادله جرم و جمع آوری و تحصیل آنهاست. این امر خصوصاً در مواردی که در صحنه جرم صرفاً با برخی اشیا یا مواردی هرچند به نظر کم اهمیت مواجه می شویم و بزهکار آن یا مجنیعیه ناشناخته است، برای شناسایی مرتکب جرم و شناسایی هویت مجنی علیه ضروری و بلکه حیاتی است. ما در این مبحث به مجموعه اقداماتی که متعاقب کشف جرم یا اطلاع از وقوع آن خصوصاً جنایات باید انجام شود بپردازیم.
گفتار نخست: اهمیت صحنه جرم
در اهمیت صحنه جرم، اساتید و کارشناسان بررسی صحنه جرم از آن به عنوان جاده ای که مقام تحقیق را به مخفیگاه جرم هدایت می کند یاد کرده اند. چنانچه در اولین لحظات اطلاع از وقوع جرم، صحنه مربوطه به دقت نگهداری و دلایل آن جستجو شود می توان گفت بیش از 70% راه در شناسایی مرتکب جرم یا اثبات انتساب بزه به وی پیموده شده است. به اعتقاد نهاد تحقیق (بازپرس) وقتی که در صحنه های گوناگون خصوصاً قتل حاضر می شوند صحنه جرم به مقام تحقیق صحبت می کند و این قاضی و مأمور بررسی کننده صحنه جرم است که با شمّ قضایی یا پلیس خود پیام آن را گرفته و احراز نماید. انگیزه اصلی وقوع جنایت چه بوده و کار چه فرد یا افرادی می تواند باشد. در 90% جنایات به جرأت می توان گفت اگر از صحنه جرم در همان روزهای اول نتیجه ای عاید مقام تحقیق نشود، شناسایی و دسترسی به مرتکب آن بسیار دشوارتر و حتی گاه غیرممکن خواهد شد و فقط وقوع یک معجزه می تواند کمک کننده باشد.
گفتار دوم: حفظ صحنه جرم
برای حفظ صحنه جرم شیوه های متعددی مطرح است. برخی مواقع می توان محل وقوع جرم را با پلمپ یا لک و مهر محفظ نگه داشت این امر در مورد اماکن سرپوشیده چون اطاقها، سالن ها قابل اعمال است. در برخی موارد که محیط باز است نظیر محوطه بزرگ یا بیابان یا خیابان لازم است ضمن اینکه محدوده مناسبی به وسیله طناب یا علائم مخصوص محصور شود برای جلوگیری از دستبرد یا اقدامات بزهکاران که سعی در از بین بردن آثار و رد پای خود در صحنه جرم انجام می دهند، نگهبان یا نگهبانان مجهز در آن محل تا حضور کارشناسان مربوطه گمارده شوند.
نکته ای که ذکر آن در حفظ صحنه جرم اهمیت دارد این است که مأمورین محافظ یا حاضر در محل باید از هرگونه دست زدن به وسایل و آثار موجود و یا جابجایی آنها تا حضور کارشناسان صحنه جرم خوداری نمایند تنها استثناء مربوط به زمانی است که فردی در آن صحنه مجروح یا مصدوم یافت شود، لزوم حفظ جان اشخاص ایجاب می کند فوراً جهت مداوا و درمان به نزدیکترین بیمارستان یا درمانگاه منتقل شود.
مبحث دوم: بررسی صحنه جرم
گفتیم اهمیت صحنه جرم در هدایت ما به مخفیگاه مجرم است بنابراین در حفاظت از آن و بررسی توأم با تجربه و تحلیل صحیح و به کارگیری شمّ قضایی و پلیسی، هر چه قدر دقت و ظرافت لحاظ شود، کشف انگیزه مجرم و دسترسی به مخفیگاه او برای ما آسان تر خواهد بود. برای بررسی صحنه جرم شیوه های مختلف از سوی متخصصین ارائه شده است که همگی مکمل یکدیگر و رافع نواقص شیوه دیگر می باشد. استعمال تمام شیوه ها و تجزیه و تحلیل آن جهت رسیدن به مقصود، فاصله بین ما و مجرم را کوتاهتر می کند. این شیوه ها عبارتند از:
گفتار نخست: یادداشت برداری از صحنه جرم
برای مقام تحقیق که خود رأساً وارد صحنه جرم می شود یادداشت برداری از صحنه جرم درواقع جزیی از معاینه محلی است بنابراین قبل از عزیمت به محل، مقام مذکور با استناد به ماده 78 ق.آ.د.د.ع.ا.ک باید قرار معاینه محلی را صادر نماید. مقام مذکور یا کارشناس صحنه جرم همزمان با عزیمت به محل باید نحوه و زمان دقیق اطلاع از وقوع جرم مقام یا کسی که وقوع جرم را به وی گزارش نموده است، محل اطلاع، محل وقوع جرم، زمان حرکت و نوع وسیله و اسامی همراهان که وی را همراهی می نمایند و زمان رسیدن به محل و صحنه جرم و نشانی دقیق آن را قید نماید. پس از رسیدن به محل، اوضاع جوی، روشن یا تاریک بودن محل، بوهایی که در محل استشمام می شود منظم یا به هم ریخته بودن صحنه جرم، شکل و رنگ و اندازه لکه ها و موقعیت قرارگرفتن آنها و محلهایی که لکه های مشکوک به خون روی آن ریخته شده است و خط سیر آنها، آلات آغشته به رنگ خون و کیفیت و شکل و اندازه و رنگ آنها و هرچند که در محل به کمک یکی از حواس پنج گانه درک می شود باید در صورتمجلس یادداشت گردد در این ارتباط ماده 80 ق.آ.د.د.ع.ا.ک که مقرر داشته است: «هنگام تحقیق و معاینه محل تمام آثار و علائم مشهوده و مکشوفه که به نحوی در قضیه مؤثر است و در صورتمجلس قید می شود در تنظیم صورتمجلس برای جلوگیری از قلم افتادن و علائم و وضعیت موجود در صحنه جرم، جستجو و بررسی باید به طور مدوّر و در جهت حرکت عقربه های ساعت باشد.»
نکته دیگری که ذکر آن لازم است زمان معاینه محل است. ماده 124 ق.آ.د.د.ع.ا.ک زمان اجرای قرار معاینه محلی را روز تعیین کرده است مگر اینکه اجرای آن فوریت داشته باشد موارد فوریت به تشخیص مقام تحقیق بستگی دارد بنابراین در جنایات اطلاع از وقوع قتل یا اقدامات تروریستی و جرائم مشابه آن اقتضاء دارد به جهت اهمیت مسئله و حفظ نظم عمومی و جلوگیری از امحای دلایل و فرار مجرمین، مقام تحقیق به فوریت مداخله و رأساً یا توسط کارشناسان خبره و ضابطین امر معاینه محلی را انجام دهد. بدیهی است جهت یا جهات فورت باید ضمن صدور قرار معاینه محل ذکر شود.
چنانچه در صحنه جرم، قاضی یا جسد یا اجسادی مواجه شود به تکلیف مقرر ماده 127 همان قانون مکلف است ضمن احضار پزشک، اقدامات لازم را برای حفظ جسد، کشف هویت متوفی و چگونگی فوت معمول دارد. همچنین مواردی چون وضعیت قرارگرفتن جسد و لباس وی، آثار و علائم روی جسد و میزان جراحات وارده را در صورتمجلس قید نماید، و هرگاه هویت متوفی معلوم نباشد در اجرای ماده 132 قانون فوق علائم و مشخصات جسد و اثر انگشت او را به طور دقیق در صورتمجلس قید می نماید.
گفتار دوم: تهیه فیلم و عکس از صحنه جرم
عکسبرداری و فیلم برداری از صحنه جرم مکمل یادداشت برداری و تهیه کروکی صحنه جرم است. چه اینکه ممکن است مسأله یا قطعه یا شیئی یا نکته ای قابل توجه از دید نظر کارشناسان صحنه جرم یا مقام تحقیق به هر علتی (خستگی، بی توجهی و …) به دور افتد اما دوربین در ضبط تصویر صحنه ای که از آن عکس گرفته می شود از این جهت خطا نمی کند و آنچه را که در زاویه دید آن قرار دارد ضبط می نماید. ملاحظه عکس ها و دقت مجدد در آن و تطبیق آن با یادداشتهای برداشت شده و کروکی تهیه شده، نکات فراموش شده یا موارد از قلم افتاده را یادآور می شود. عکاس و فیلمبردار صحنه جرم باید در امر عکاسی متخصص باشد و مقام تحقیق وی را ملزم نماید از تمام نقاط صحنه جرم در جهت گردش عقربه های ساعت تصویربرداری کند. عکس باید مسلسل و هر قطعه ای دربرگیرنده جزیی از صحنه قبلی که از آن عکس گرفته است باشد تا در زما ن بررسی و نیاز از جمله در موارد بازسازی صحنه جرم بتوان از آن استفاده مطلوب را برد. عکاس و فیلمبردار باید از تمام لکه ها و یا اجساد یا اشیاء یا آلات جرم طوری که محل قرارگرفتن آن نیز مشخص شود تصویر تهیه کند. در مورد اجساد نیز باید از زوایای مختلف از نقاط بدن خصوصاً محل هایی که آثار جراحت یا پارگی لباس یا لکه خون یا هر چیز غیرمتعارف دیده می شود عکس و تصویر تهیه کند.
گفتار سوم: تهیه کروکی صحنه جرم
برخی مواقع ممکن است مقام تحقیق به دوربین دسترسی نداشته باشد یا این که عکس و فیلم پیدا نشود یا به هر علتی از بین برود، اینجا اهمیت و ارزش کروکی تهیه شده آشکار می شود. کروکی در حقیقت مصورکردن یادداشت برداری از صحنه جرم است و چون وقایع مهم و موارد موردنظر کارشناس و یا مقام تحقیق در آن منعکس می شود در زمان بازسازی صحنه جرم یا استخراج فرضیات کارایی بهتر و بیشتری از فیلم و عکس خواهد داشت البته این امر به معنای اکتفا به تهیه کروکی نیست بلکه هر سه روش مذکور باید توأم مدنظر قرار گرفته و انجام گیرند تا مبنای صحیحی برای اقدامات قانونی بعدی باشند.
در تهیه کروکی نکاتی چند باید رعایت شود و آن اینکه، مقیاس کروکی باید بر مبنای مساحت واقعی صحنه جرم در نظر گرفته شود. همچنین محل قرارگرفتن اشیاء و آلات جرم یا جسد باید در کروکی مشخص و فاصله آنها با شاخص یا جاهت چهارگانه مشخص شود. جهت کروکی همانند جهت نقشه باید مشخص و بر مبنای شمال ترسیم شود برای جلوگیری از قلم افتادن نکته یا مشاهدات، انعکاس مشاهدات باید بر مبنای گردش در جهت عقربه های ساعت انجام گیرد. البته اگر محیط بزرگتر از نظر هندسی وضعیتی داشته باشد که اقدام به نحو مذکور امکان نداشته باشد می توان به اشکال دیگر مانند بررسی های غلطی یا شبکه ای یا حلزونی یا منطقه ای توسل جست.
گفتار چهارم: برداشت دلایل و آثار جرم از صحنه جرم
پس از اینکه امر یادداشت برداری، تهیه عکس و فیلم و کروکی به پایان رسید آنگاه مقام تحقیق یا کارشناسان چنانچه امکان تشخیص آثار و دلایل جرم و انتساب آن به فرد یا افراد معین باشد باید مراتب را در صورتجلسه قید نماید و اگر مقام تحقیق از کارشناسان حاضر نظریه آنها را بخواهد، آنها مکلفند به تکلیف مقرر در تبصره ماده 128 ق.آ.د.ک بازپرس می تواند در صورت لزوم از پزشک معالج نیز دعوت به عمل آورد. البته ذکر پزشک در این ماده با نظر تمثیلی است و از وحدت مکان آن می توان در مورد تکلیف سایر کارشناسان استفاده کرد.
چنانچه تشخیص و اظهارنظر و بررسی پیرامون موارد مشکوک در صحنه جرم در همان زمان یا همان روز ممکن نباشد و مستلزم استفاده از تجهیزات مخصوص آزمایشگاهی باشد که استعمال آنها در صحنه جرم با مشکل مواجه باشد، نوبت به نمونه برداری می رسد. در نمونه برداری و جمع آور ادله اولویت اول با مواد فاسدشدنی یا آثاری است که با تغییرات جوی از بین می روند. مقام تحقیق باید اصولاً تمام ادله جرم را برداشت کند مگر اینکه در یک نقطه که با رعایت اصول بهداشت و فنی باید نمونه برداری شود. ماده 110 ق.آ.د.د.ع.ا.ک تصریح کرده است: «از مایعاتی که قابل تجزیه است باید به قدر لزوم تحصیل و در ظرفی ریخته، مُهر و موم شود به طوری که ضایع و تفریط نگردد از مایعات باید حداقل سه ظرف به عنوان نمونه برداشت شود.» نکته ای که قابل ذکر و از اهمیت خاصی برخوردار است. شماره گذاری اسناد، دلایل و مدارک و نمونه هایی است که از صحنه جرم برداشت می شود. این شماره باید در صورت مجلس قید و محل برداشت هر دلیل نیز روی کروکی با قید شماره ثبت شود.

مطلب مشابه :  استراتژی منابع انسانی