الگوی کاوشگری به شیوه حقوقی، الگوی آموختن کنترل خود، روش تدریس کارگاهی

دانلود پایان نامه

شیوه‌ای است که معلم بکار می‌برد تا فراگیر را در به یاد سپردن اشعار، قواعد، فرمول‌ها، تعاریف و اصطلاحات تشویق کند. در بازگویی معمولاً معلم از دانش‌آموز انتظار دارد که موضوع به یاد سپرده را کلمه به کلمه بیان کند. شیوه بازگویی مطالب، باآنکه اغلب در کلاس‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرد، ولی متأسفانه ضرورتاً دلالت بر تحقق یادگیری نمی‌کند. کاربرد این شیوه تنها نشان می‌دهد که دانش‌آموز مطالب موردنظر را به یاد سپرده است. گاهی هدف معلم اساساً این است که دانش‌آموز موضوعی را به خاطر بسپارد تا برای درک مفهوم خاصی از آن را بکار برد، در این روش صورت بکار گرفتن این شیوه ممکن است مفید باشد(بخشی 1391، 3).
2-15-8 – شیوه پرسش و پاسخ
شیوه پرسش و پاسخ شیوه‌ای است که معلم به‌وسیله آن فراگیر را به تفکر درباره مفهومی جدید یا بیان مطالبی فراگرفته شده تشویق می‌کند. معلم، وقتی‌که می‌خواهد مفهوم دقیقی را در کلاس مطرح نماید یا توجه فراگیران را به موضوعی جلب کند شیوه پرسش و پاسخ را به کار می‌برد و نیز بدین‌وسیله فراگیر را تشویق می‌کند تا اطلاع خود را درباره موضوعی بیان کند ممکن است برای مرور کردن مطالبی که قبلاً تدریس شده‌اند مفید باشد، یا وسیله خوبی برای ارزشیابی میزان درک فراگیر از مفهوم موردنظر باشد(شعبانی 1371، 294).
2-15-9- شیوه تمرینی
معلم معمولاً به‌وسیله تمرین، فراگیر را به تکرار مطلب یا کاربرد آن تشویق می‌کند تا فراگیر در موضوع موردنظر تبحر لازم را کسب کند. مثلاً معلم انگلیسی از فراگیر می‌خواهد که با تکرار شفاهی اصطلاحات، تلفظ صحیح آن‌ها را فراگیرد، یا بعد از یافتن طرز ساختن جملات شرطی، پنج جمله شرطی بسازد. ممکن است معلم ریاضی، پس از درس دادن مفهوم مشتق و طرز مشتق‌گیری از توابع، از دانش آموزان بخواهد که ده مسئله در رابطه با این موضوع حل کنند. در تمام موارد بالا معلم، با استفاده از شیوه تمرینی، دانش آموزان را به تکرار یا کاربرد مفاهیم موردنظر تشویق می‌کند(بخشی 1391، 2).
2-15-10- شیوه بحثی
در شیوه بحثی، دانش آموزان فعالانه در یادگیری شرکت می‌کنند و مفهوم موردنظر را از یکدیگر می‌آموزند. در این شیوه معلم را می‌توان به‌عنوان محرک، شروع‌کننده بحث و راهنما تصور کرد. معلم طوری سؤال یا مسئله را مطرح می‌کند که دانش آموزان را به پاسخگویی یا حل مسئله تشویق کند. این شیوه در دو مورد زیر، کاربرد خاصی دارد: ۱- وقتی‌که معلم می‌خواهد مفهوم جدیدی را به فراگیران بیاموزد (مانند موقعیت بالا) و انتظار دارد که همه آن‌ها مفهوم را به شکلی واحد دریابند در این صورت معلم سعی می‌کند که بحث را به جهتی بکشاند که شکل صحیح مفهوم از آن نتیجه‌گیری شود. ۲- هدف معلم این است که ذهن دانش‌آموز را به تکاپو و جستجو وادارد. در این صورت معلم مسئله‌ای را عنوان می‌کند که تا دانش آموزان راه‌حل آن را پیشنهاد کنند. در این موقعیت معلم سعی می‌کند که موضوع بحث را به‌دلخواه خودکنترل نکند تا راه‌حلی را که خود در نظر دارد به کلاس تحمیل نکرده باشد (ترکمندی 1388، 1).
2-15-11- شیوه نمایشی
در این شیوه معلم معمولاً، برای فهماندن مطلبی خاص به فراگیران، از وسایل و اشیاء گوناگون استفاده می‌کند. درصورتی‌که معلم نتواند برای فهماندن مطلب درسی آزمایش انجام دهد، شیوه نمایشی می‌تواند شیوه خوبی برای روشن‌تر کردن مفهوم برای فراگیران باشد.
2-15-12- شیـوه آزمایشـی (روش اجرا کردن یا یادگیری به‌وسیله عمل)
آزمایش فعالیتی است که در جریان آن فراگیران با به کار بردن وسایل و مواد بخصوصی درباره مفهومی خاص عملاً تجربه کسب می‌کنند. آزمایش معمولاً در آزمایشگاه انجام می‌گیرد، اما نداشتن آزمایشگاه مجهز یا وسایل مناسب در مدرسه نباید دلیلی برای انجام ندادن آزمایش در کلاس وسایل بسیار ساده‌ای لازم است که معلم و حتی دانش‌آموز می‌تواند به‌آسانی آن‌ها را تهیه کند. آزمایش، گاهی به‌منظور آشنا کردن دانش آموزان با جنبه‌های عملی یک مفهوم، مورداستفاده قرار می‌گیرد. برای این کار معلم دستور عمل انجام آزمایش را در اختیار فراگیران می‌گذارد و انتظار دارد که دانش آموزان با استفاده از دستور کار سرانجام به نتیجه یکسانی برسند. در موارد دیگر آزمایش به‌منظور فراهم آوردن محیطی مناسب برای حل مسئله تلقی می‌شود. در این صورت معلم جهت کلی فعالیت را مشخص می‌کند و فراگیران را بر آن می‌دارد تا در اجرای آزمایش به‌طور مستقل تصمیم‌گیری و نتیجه‌گیری کنند. آزمایش برای تدریس مفاهیم علوم تجربی به‌ویژه فیزیک، بسیار لازم است و بدون آن دانش‌آموز نمی‌تواند مفاهیم موردنظر را به‌درستی فراگیرد (خنیفر 1381، 166).
2-15-13- شیوه گردش علمی
گردش علمی به دانش آموزان امکان می‌دهد که از طریق مشاهده طبیعت، وقایع، فعالیت‌ها، اشیاء و مردم تجزیه علمی به دست آورد. در گردش علمی دانش آموزان با مشاهده واقعیت‌ها می‌توانند مفاهیمی را که در کلاس موردبحث قرار می‌گیرد، بهتر در ذهن خود بپرورانند و معلم می‌تواند با استفاده از این شیوه کنجکاوی فراگیران را درباره موضوعی خاص برانگیزد. در بعضی موارد، می‌توان از گردش علمی برای جمع‌آوری اطلاعات لازم برای انجام گرفتن آزمایش، یا یک پروژه، بهره گرفت. مثلاً اگر هدف درس (شناختن کانی‌های دارای ارزش اقتصادی) باشد می‌توان دانش آموزان را به چند معدن برد تا کانی‌های مختلف را جمع‌آوری کنند و آن‌ها را در کلاس، بعد از آزمایش‌های لازم، بشناسند(ترکمندی 1388، 2).
2-15-14- استفاده از منابع دیداری و شنیداری :
استفاده از منابع دیداری و شنیداری در تدریس را در حقیقت نمی‌توان شیوه مستقل و مجزا دانست. معلم در هرگونه تدریسی می‌تواند از وسایل دیداری و شنیداری کمک بگیرد. گاهی می‌توان در تدریس از وسایلی نظیر رادیو، تلویزیون و ضبط و پخش صوت، نمودار و نقشه استفاده کرد. مثلاً معلم در هنگام سخنرانی ممکن است از عکس استفاده کند، یا برای نمایش دادن یک رابطه علمی از نمودار کمک بگیرد. در مواردی که معلم می‌خواهد یک موضوع اجتماعی را تدریس کند، ممکن است بحث رادیویی مناسبی را که روی نوار ضبط‌شده است برای فراگیران پخش کند. به‌طورکلی کاربرد صحیح منابع دیداری و شنیداری برای برانگیختن کنجکاوی دانش آموزان و تشویق آن‌ها به فراگیران بسیار مؤثر است(فهیم 1391، 3).
2-15-15- الگوی کاوشگری به شیوه حقوقی
این الگو برای کمک به دانش آموزان در بررسی مسائل اجتماعی از قبل عدالت، برابری، فقر، قدرت، تقویت رشد عمومی و اجتماعی آن‌ها برای توجیه و حل این‌گونه مسائل به شیوه مذاکره است. در این الگو معلم آغازگر، کنترل‌کننده جو برای ایجاد یک فضای مثبت کاری و عقلی، باز و پویا است و به فراگیران تفهیم می‌کند که یکدیگر را مستقیم ارزیابی ننمایند و به عقاید و نظرات همدیگر احترام بگذارند. این الگو بیشتر برای دوره‌های دبیرستان و دانشگاه کاربرد دارد و درنهایت باعث تقویت روحیه همدلی، قضاوت منطقی در خصوص مسائل اجتماعی تحلیل مناسب مسائل روز و تقویت کار دسته‌جمعی در دانش آموزان می‌شود. مثال: فرض کنید بعضی از دانش آموزان با سهمیه‌ای شدن کنکور سرا سری مخالف هستند، معلم از طریق شرکت سهامی فکر با دانش‌آموزان به بررسی این مهم می‌پردازد و درنهایت به کمک خود دانش آموزان آن‌ها را قانع می‌نماید(فهیم 1391، 3).
2-15-16- الگوی آموختن کنترل خود
هدف این الگو ایجاد تغییر رفتار مناسب در دانش آموزان است. مثال: دانش‌آموزی که در امتحان دچار اضطراب می‌شود یا از درس ریاضی می‌ترسد، به او می‌آموزد که چگونه رفتار خود را تغییر داده و موجب کاهش این اضطراب و ترس در خود شود. در این الگو معلم حامی دانش آموزان است و یک فضای مثبت ایجاد می‌کند تا آن‌ها به اصلاح رفتار خود بپردازند. این الگو در سنین مختلف و همه دوره‌های تحصیلی کاربرد دارد و درنهایت دانش آموزان را قادر به توصیف، توضیح، پیش‌بینی، کنترل و تغییر رفتار خود می‌نماید. به‌طورکلی معلم از طریق این الگو می‌تواند تغییرات مطلوب را در رفتار دانش آموزان ایجاد نماید(ترکمندی 1388، 3).
2-15-17- الگوی ایفای نقش
هدف این الگو، رشد همدلی با دیگران و بررسی مسائل و واقعیت‌ها و ارزش‌های اجتماعی در عمل است. این الگو می‌تواند باب افتتاح گفتگو درباره‌ی ارزش‌ها و چگونگی اثر آن‌ها در زندگی روزانه باشد. در این الگو معلم مسئول شروع و هدایت دانش آموزان است. به‌نحوی‌که آن‌ها را قادر به تحلیل رفتار، ارزش‌های فردی، همدلی، حل مسائل میان فردی، نقش ارزش‌ها در مسائل اجتماعی و آسودگی در ابراز عقاید نماید. این الگو در همه برنامه‌های آموزشی و پرورشی و سنین مختلف کاربرد دارد. به‌طورکلی این الگو باعث افزایش فهم دانش آموزان در بهبود و گسترش ارزش‌های اجتماعی می‌شود. برای مثال: معلم می‌تواند از طریق این الگو مسائل خوب و بد اجتماعی و یا رفتارهای خوب و بد را توسط دانش آموزان به نمایش بگذارد و سپس در مورد آن به کمک فراگیران به بحث و ارزشیابی بپردازد. بدین ترتیب معلم از طریق عمل (نمایش) به بررسی مسائل اجتماعی، رفتاری و ارزشیابی آن توسط دانش آموزان می‌پردازد(مرعشی 1387، 4).
2-16- روش کارگاهی
روش تدریس کارگاهی یکی از روش‌های مؤثر یاددهی و یادگیری است که در بیشتر موارد با روش سخنرانی، سمینار، کنفرانس و سمپوزیوم یکسان بکار برده می‌شود. برای درک بهتر روش کارگاهی ابتدا به مفاهیم ذکرشده می‌پردازیم و سپس روش کارگاهی را شرح می‌دهیم. روش سخنــــرانی قبلاً تشریح شده و در اینجا از شرح آن خودداری می‌نماییم(ترکمندی 1388، 2).
2-16-1- سمینار

مطلب مشابه :  کمالگرایی و فرسودگی ورزشی، مؤلفه رفتاری کمالگرایی، کمالگرایی مثبت و منفی