بازار الکترونیکی

دانلود پایان نامه

بورس کالا به عنوان مکانی که در آن کالاهای گوناگون معامله می شوند، می تواند شرایطی را فراهم کند که تولیید کننده کالای خود را زودتر از موعد به بازار عرضه کرده و آینده ی فروش محصولات خود را با قیمت های واقعی تضمین نماید و به دلیل وجود انواع نتقاضیان در بازار، مجبور به فروش کالا به خریدار خاصی نگردد.
در ادامه سعی خواهد گردید تا ساز و کار بورس های کالا در جهان شرح داده شود و سپس با توجه به نیاز کشور، در گزارش های دیگر بورس کالا در ایران بطور جامع مورد بررسی قرار گیرد.
1-1 تعریف بازار
بازار بطور کلی به مکانی اطلاق می گردد که در آن خریداران و فروشندگان برای خرید و فروش منابع، کالاها و خدمات خود گرد هم می آیند. در گذشته اصطلاح بازار به یک مکان جغرافیایی اطلاق می شد ولی امروزه محدودیت جغرافیایی و فیزیکی برای بازار وجود ندارد و بازارهای نوین حد و مرزی ندارند. (سازمان بازرسی، 1377، ص 75-78)
1-2 انواع بازار
از نظر مکانی، بازارها به دو دسته بازار فیریکی و الکترونیکی تقسیم شده اند. بازار فیریکی مکان مشخصی است که در آن کالا یا کالاهای خاصی دادوستد می شود؛ در حالی که بازار الکترونیکی حد و مرزی نداشته و برای دادوستد از ابزارهایی نظیر رایانه، تلفن، مودم، ماهواره و… استفاده می شود. انواع بازارهای موجود در اقتصاد را می توان بدین گونه تقسیم کرد:
1- بازار محصولات (کالاهای ساخته شده و خدمات)
2- بازار عوامل تولید (نیروی کار و سرمایه) که بازار عوامل نامیده می شود.
برخی از بازارهای شناخته شده از نظر دادوستدها عبارتند از:
1- بازار کالا و خدمات
2- بازار پول
3- بازار سرمایه
در بازار کالا و خدمات، انواع کالا و خدمات بدون اینکه در بازار آورده شود، معامله می شوند و وسیله ی دادوستد اسناد، اوراق گمرکی، بارنامه و یا قراردادهایی هستند که نشان دهنده ی کیفیت و مقدار کالاها و خدمات می باشند. در بازار پول و بازار سرمایه نیر انواع اوراق بهادار دادوستد می شود.
در بازار پول، اغلب اسناد و اوراق بهادار دارای سررسید کمتر از یک سال و در بازار پول اغلب داریی های مالی دارای سررسید بیش از یک سال معامله شوند. اصطلاحا به اوراق بهادار با سررسیدکمتر از یک سال، دارایی مالی کوتاه مدنت و به اوراق بهادار با سررسید بیش از یک سال، دارایی مالی بلند مدت گفته می شود. (منظور ار دارایی های مالی، انواع مختلف اوراق بهادار از جمله سهام، اوراق قرضه، اوراق مشارکت و ابزار مشتقه می باشد.) مجموعه ی بازار پول و بازار سرمایه نیز بازار مالی را تشکیل می دهند.
1-3 خدمت به اشخاص در قالب یک بخش مالی
سیستم یا بخش مالی به شبکه ای از بازارهای مالی، تجار، خانواده ها، دولت و مؤسساتی اطلاق می شود که در این سیستم با هم فعالیت و دادوستد کرده و عملیات آنها بر اساس مقررات خاصی صورت می گیرد. این مجموعه، جریان پول و انواع سپرده ها و انواع اوراق بهادارو ابزارهای بازارهای پول و سرمایه را در اختیار گروه های مختلف در بخش حقیقی (تولیدی) اقتصاد قرار می دهند. بر این اساس، می توان گفت که بخش مالی تزریق کننده ی حیات به بخش حقیقی اقتصاد است. به علاوه، مجموعه ی مزبور از طریق فراهم آوردن خدمات لازم برای پرداخت ها، تجهیز پس انداز، تخصیص اعتبار و و ایجاد وسایل لازم برای مقابله با خطرات تجاری و تولیدیو نوسانات قیمت، عملا فعالیت های حقیقی اقتصاد را تسهیل نموده و در جریان این فعالیت ها (هم از لحاظ کمی و هم از لحاظ کیفی) تغییر و تحول ایجاد می کنند.همچنین بخش مالی می توانداطلاعات با ارزشی را در اختیار بخش حقیقی قرار دهد که این اطلاعات به نوبه ی خود، زمینه ساز افزایش کارآیی فعالیت های کارفرمایان اقتصادی و مدیران واحدهای تولیدی می باشد. حتی قراردادهای مالی منعقد شده در بخش مالی، به عنوان پاسخی به شرایط و ویژگی های ریسکی و اطلاعاتی اقتصاد تلقی می شود و شرایط مندرج در قراردادها به شرایط اطلاعاتی و ریسکی بستگی دارد.
در بخش مالی علاوه بر آنکه از طریق اوراق بهادار نظیر سهام، اوراق قرضه و یا وام های بانکی، تامین نقدینگی مورد نیاز بخش حقیقی انجام می شود؛ ابزارهای دیگری نیز برای تسهیل مبادله در بخش حقیقی طراحی شده است. بخشی از این ابزارها، قراردادهایی هستند که در بازارهای مالی رایج بوده و کالا را قبل از تحویل، دادوستد می نمایند. این ابزارها در بازارهای سرمایه بین المللی متداول بوده و اغلب معاملات کالا بر اساس آنها انجام می شود. ابزارهای یاد شده، قراردادهایی هستند که اصطلاحا ابزار مشتقه نامیده می شوند.
1-4 ابزار مشتقه در بازار سرمایه
قراردادهای مورد استفاده در بازار سرمایه که در همه بازارها رایج بوده و امکان به کار گرفتن آنها در ایران نیز وجود دارد، عبارتند از:
1-4-1 قرارداد آینده (Futures Contract)
قرارداد آینده قراردادی است که در آن دو طرف تعهد می کنند که در یک تاریخ مشخص، کالایی را به قیمت مشخصی که بازار آن را تعیین می کند، با هم مبادله نمایند. این معامله طبق ضوابط رسمی بورس بوده کیفیت کالا نیز بر اساس همین ضوابط تعیین می شود، ضمن اینکه خریدار و فروشنده موظف به عمل کردن به قرارداد هستند. این قراردادها در بازارهای رسمی و بورس انجام شده و مقداری از مبلغ کالاهای مورد معامله نزد سازمان بورس، به عنوان وجوه تضمین حسن انجام قرارداد، قرار می گیرد.
دلیل اصلی انجام این نوع معاملات، نگرانی خریدار از احتمال افزایش قیمت یا نگرانی فروشنده از احتمال کاهش قیمت در بازار است.

مطلب مشابه :  دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی