بیماریهای دستگاه گوارش

دانلود پایان نامه

ب- اختلالات ترشحی
برخی از بیماریهای دستگاه گوارش در اثر اختلال در تنظیم فعالیت ترشحی این دستگاه ایجاد میشوند. افزایش ترشح اسید معده در سندرم زولیگر الیسون، هیپرپلازی سلول G و برخی از بیماران مبتلا به زخم دوازدهه روی میدهد. برعکس این موارد، در افراد مبتلا به گاستریت آتروفیک یا آنمیکشنده مقدار ترشح اسید فوالعاده کم است یا وجود ندارد. بیماریهای التهابی و عفونی روده باریک و کولون موجب از دست دادن مایع از طریق اختلال در جذب و یا افزایش ترشح میگردند اما معمولاً باعث سوء تغذیه نمیشوند. حالات ترشح بیش از حد رودهای و کولونی که باعث اسهال میشوند و شیوع بیشتری دارند عبارتند از: عفونت باکتریایی یا ویروسی حاد، رشد بیش از حد باکتری در روده باریک، کولیت میکروسکوپیک ، اسهال دیابتی و سوء مصرف داروهای ملین خاص.
پ- اختلالات ترانزیت دستگاه گوارش
تغییرات ترانزیت (نقل و انتقال) روده معمولاً ثانویه به یک انسداد مکانیکی هستند. انسداد مری اغلب در اثر تنگی ناشی از اسید یا نئوپلاسم ایجاد میشود. انسداد دهانه خروجی معده در اثر بیماری زخم پپتیک و یا سرطان معده روی میدهد. شایعترین علل انسداد روده کوچک، چسپندگیها هستند، هر چند ممکن است در اثر بیماری کرون ، تنگیهای ناشی از پرتوتابی یا داروها و با احتمال کمتر در اثر بدخیمی روی دهند. شایعترین عامل انسداد کولون، سرطان کولون است، اگر چه تنگیهای التهابی در بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده، به دنبال عفونتهای معین و همراه مصرف برخی داروها به وجود میآید.
تأخیر حرکت جلوبرنده نیز میتواند در اثر اختلال حرکتی دستگاه گوارش روی دهد. آشالازی با اختلال در حرکات جلوبرنده بدنه مری و شل شدن ناقص دریچه مری مشخص میگردد. گاستروپارزی عبارت است از تأخیر علامتدار تخلیه معده از غذاهای جامد یا مایع که ثانویه به اختلال حرکتی معده است. انسداد کاذب رودهای با آسیب به اعصاب رودهای یا عضلات صاف آن، باعث تأخیر قابل توجهی در ترانزیت روده باریک میشود. یبوست ناشی از ترانزیت کند، در اثر اختلال منتشر در حرکات جلوبرنده کولون ایجاد میشود. علل دیگر یبوست عبارتند از اختلالات خروجی نظیر پرولاپس رکتوم و درهم رفتگی و اختلال در شل شدن مقعد در هنگام تلاش برای دفع.
اختلالات پیشبری سریع نسبت به تأخیر در پیشبری، شیوع کمتری دارند. تخلیه سریع معده در سندرم دامپینگ ، ترشح بیش از حد اسید معده و برخی موارد در دیسپپسی کارکردی روی میدهد. تشدید الگوهای حرکتی روده یا کولون، ممکن است عامل ایجاد اسهال در سندرم رودهی تحریکپذیر باشند.
ت- اختلال در تنظیم ایمنی
بسیاری از حالات التهابی دستگاه گوارش در نتیجه تغییر در عملکردهای ایمنی دستگاه گوارش ایجاد میشوند. التهاب مخاطی در بیماری سلیاک در اثر مصرف حبوبات حاوی گلوتن ایجاد میشود. در برخی از بیماران مبتلا به حساسیت غذایی نیز تغییراتی در دستگاه ایمنی وجود دارد. کولیت اولسراتیو و بیماریکرون اختلالاتی با دلایل نامشخص هستند که به طور اولیه باعث آسیب مخاط قسمت تحتانی دستگاه گوارش میشوند. کولیت میکروسکوپیک، کولیت لنفوسیتی و کولیت کلاژنی ، ترشحات زیرمخاطی کولونی بدون تخریب قابل مشاهده در مخاط، از خود نشان میدهند. عوامل بیماریزای باکتریال، ویروسی و پرتوزایی میتوانند باعث کولیت در برخی جمعیتهای انتخابی از بیماران گردند.
ج- اختلال در جریان خون دستگاه گوارش
مناطق مختلف دستگاه گوارش در معرض خطر متفاوتی از جهت آسیب ایسکمیک ناشی از اختلال جریان خون قرار دارند. موارد نادری از گاستروپارزی در اثر انسداد شرایین سلیاک و مزانتریک فوقانی روی میدهد. موارد شایعتر، ایسکمی رودهای و کولونی هستند که به دلایل زیر ایجاد میشوند؛ آمبولیهای شریانی، خونریزی و کاهش برونده قلبی. این موارد میتوانند باعث آسیب مخاطی، خونریزی و یا حتی سوراخشدگی شوند. در برخی موارد انتروکولیت ناشی از پرتوتابی، کاهش جریان خون مخاطی دیده میشود.
ح- دژنراسیون نئوپلاسمی
تمامی نواحی دستگاه گوارش به درجات متغیری مستعد به دژنراسیون بدخیم هستند. در آمریکا سرطانها کولورکتال بسیار شایع بوده و به طور تیپیک پس از50 سالگی ظهور میکند. سرطان معده در اغلب کشورها ، به ویژه در برخی کشورهای آسیایی شایع است. سرطان مری به طور معمول در افرادی که ریفلاکس مزمن اسید یا سابقه مصرف مقادیر زیاد الکل یا تنباکو دارند، ایجاد میشود. نئوپلاسمهای روده باریک نادر هستند و همراه با سایر بیماریهای التهابی زمینهای ایجاد میشوند. سرطانهای ناحیه مقعد ممکن است در اثر عفونت یا التهاب قبلی ایجاد شوند. سرطانهای پانکراس و کیسه صفرا با درد شدید، کاهش وزن و زردی همراه هستند و پیشآگهی بدی دارند. سرطانهایکبد معمولاً در زمینه هپاتیت ویروسی مزمن یا سیروز ثانویه به علل دیگر، به وجود میآیند.
جدول 2-1 طبقهبندی اختلالات دستگاه گوارش
اختلالات هضم و جذب
اختلالات ترشحی
اختلالات ترانزیت دستگاه گوارش
اختلال در تنظیم ایمنی اختلال در جریان خون دستگاه گوارش
دژنراسیون نئوپلاسمی
اختلالات بدون ناهنجاری ارگانیک واضح
تأثیرات ژنتیک
خ- اختلالات بدون ناهنجاری ارگانیک واضح

مطلب مشابه :  توانمندسازی روان شناختی، مدل های توانمندسازی، توانمندسازی کارکنان