تحریمهای اعمال شده علیه ایران

دانلود پایان نامه

– ریسک تجارت و سرمایه گذاری بالا می رود و هزینه های هرگونه تامین مالی نسبت به میانگین جهانی و منطقه ای افزایش می یابد. این امر موجب اتلاف منابع مالی می گردد.
– چنانچه کالای اصلی کشور هدف مورد تحریم قرار گیرد ضربه بر اقتصاد کلان آن کشور بسیار سنگین خواهد بود.
– فضای روانی منفی برای فعالیت های اقتصادی موجب کاهش سرمایه گذاری، کندی رشد و افزایش تورم می گردد.
2-1-8 اثربخشی تحریم
از دید طرفداران تحریم، پایه نظری ابزار اقتصادی در سیاست خارجی محکم است. این بحث دارای دو فرض اساسی است؛ اول: قطع رابطهی تجاری و تحریم اقتصادی، کشور تحت تحریم را از بعضی منافع که از تجارت عاید آن کشور می شود محروم مینماید و به تبع آن از رفاه میکاهد. دوم: عدم استفاده از سود تجاری، بر روی کشور تحریمشونده تأثیر میگذارد و این را میتوان یکی از پایههای اصول اقتصادی محسوب کرد. تصور این است که قطع رابطهی تجاری، تغییر رفتار را بهوجود میآورد. با وجود این، در زمینهی موفقیت تحریم، به دلیل تجربیات گذشته که با یکدیگر دارای تناقض است، بحث فاقد وضوح و پایهی تجربی لازم است، لذا تحقق این رفتار، به وضعیت سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و … کشورهای تحریمکننده و تحریمشونده وابسته است.
هربار از تحریم اقتصادی سخن گفته میشود این پرسش را در پی دارد که اثربخشی تحریمهای اقتصادی اعمال شده در دنیا چه میزان بوده است؟ اساسا تحریم از نظر اقتصاد بین الملل، ایجاد انحراف در مسیر طبیعی داد و ستدهای بین المللی است. به طور طبیعی معامله بین کشورها اینگونه است که خریدار متقاضی بهترین و کیفیترین کالا با نازلترین قیمت است و کشور فروشنده نیز بهترین تولیدات را صادر می کند. زمانی که تحریم شروع میشود، انحراف مصنوعی در روابط تجاری دو کشور فرستنده و دریافت کننده تحریم ایجاد می شود هزینههای اقتصادی برای هر دو طرف بالا میرود. روابط اقتصادی بین المللی هم در کل دچار خدشه می شود. اما در سطح کشور تحریم شده، میزان افزایش هزینهها به میزان وابستگی آن کشور به طرف تحریم کننده بستگی دارد.
در فاصلهی سال های 1914 تا 2000، 86 مورد تحریم در جهان به وقوع پیوسته است، که 66% از آنها ناموفق بوده اند و نتوانسته اند هدف سیاسی مورد نظر را تأمین کنند و 34% از آنها به طور نسبی موفق بوده اند که در این میان یکی دو مورد (تحریم آفریقای جنوبی و رودزیا) بیشترین اثر را داشته اند.
مؤسسهی اقتصاد بین الملل واشنگتن نیز در یک تحقیق، تحریم های بعد از جنگ را در 115 مورد طبقه بندی کرده است و اشاره نموده است که تنها 34 مورد از این تحریم ها با موفقیت همراه بوده اند. اغلب تحریم ها از بعد از جنگ جهانی تاکنون، تحریم های یکجانبه بوده اند که دو سوم آنها توسط آمریکا صورت گرفته اند. در این تحقیق، چنین نتیجه گیری شده است که هر چه ارتباط تجاری طرفین تحریم بیشتر باشد، شانس موفقیت تحریم بیشتر است (یکی از دلایلی که تحریم های آمریکا بر روابط اقتصادی ما یا رفتارهای اقتصادی ما در سطح بین الملل چندان تأثیرگذار نبوده است، همین محدود بودن ارتباطات تجاری ایران با آمریکاست که کاملاً برخلاف مورد اروپا می باشد). همچنین، هرچه تحریم کلی تر باشد، شانس توفیق آن بیشتر است. تحریم های معتدل همراه با تهدید به تشدید آنها، شانس بیشتری برای توفیق و جلب حمایت سایر کشورها دارند؛ یعنی روندی که از تحریم محدود شروع می شود و به تدریج تحریم تشدید می شود تا در ادامه حمایت سایر کشورها نیز جلب گردد (همان مسیری که آمریکا برای تحریم ایران پیش گرفته است).
طبق مادهی 50 منشور ملل متحد، کشورهای دیگری که از تحریم زیان می بینند، می توانند خواستار کمک شوند. 21 کشور در مورد تحریم عراق و 3 کشور در مورد تحریم یوگسلاوی به این ماده متوسل شدند.
نکتهی مهم دیگر در باب تحریم، مراحل اعمال تحریم اقتصادی است. پیش از شروع تحریم اقتصادی عموما چهار مرحله طی میشود. در مرحلهی نخست کشور اعمال کننده ی بالقوهی تحریم به صورت خصوصی با کشور هدف وارد مذاکره می شود تا آن کشور را به تغییر روش ترغیب کند. در مرحلهی بعد تحریم اعلام عمومی می شود. در مرحلهی سوم با متحدین خود به مشورت میپردازد و مرحلهی چهارم شروع تحریم است که از موارد غیراقتصادی آغاز می شود.
تحریمهای غیراقتصادی هم متعدد است از جمله؛
لغو جلسات چند جانبه در کشور هدف،
عدم صدور روادید برای گروهی از افراد آن کشور،
فراخوانی سفرا و کاهش سطح روابط،
جلوگیری از پیوستن آن کشور به کنوانسیونها و سازمانهای بینالمللی،
مخالفت با هر نوع میزبانی جلسهی سیاسی در آن کشور،
قطع کمکها اعم از وامها، تامین های مالی و سرمایهگذاریها،
و در آخر قطع ارتباطات اعم از رادیویی، تلفنی، حمل و نقلی، و پست و تلگراف.
با این پیش زمینه در خصوص تحریمهای اقتصادی می توان به بررسی مواجهه ایران با تحریم اقتصادی پرداخت. نخستین پرسشی که به ذهن متبادر می شود این است که آیا تاکنون ایران مورد تحریم اقتصادی قرار گرفته است؟ پاسخ مثبت است. ایران بعداز انقلاب مورد تحریم اقتصادی بوده است. تحریمهای ایران اغلب یک جانبه و از سوی آمریکا صورت گرفته است. علاوه بر این در مورد برخی کالاها ایران مورد تحریم چند جانبه از سوی کشورهای داوطلب بوده است. کالاهای دو منظوره مهمترین مثال آن است. علاوه بر این در مورد برخی کالاهای دو منظوره ایران به طور غیررسمی مورد تحریم چندجانبه هم بوده است. مثلا از طرف گروه استرالیا فهرستی از کالاهای دومنظوره به ایران صادر نمیشود. البته موارد کالاهای دومنظوره آنقدر گسترده شده که تقریبا بسیاری از وسایل الکترونیکی را هم شامل شده است.
2-2 تحریمهای اعمال شده علیه ایران
2-2-1 تحریمهای سازمان ملل
همانطور که قبلا اشاره شد تحریم های اقتصادی بر سه نوع است. هزینههای تحریم اقتصادی بسته به نوع تحریم متفاوت چنانچه تحریم به صورت یک جانبه از سوی یک کشور انجام شود اثربخشی تحریم کمتر و به همین نسبت چنانچه از سوی چند کشور یا از سوی شورای امنیت سازمان ملل اعمال شود اثربخشتر است. تحریمهای همه جانبه بسیار نادر است. تحریم که توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد از نظر اهمیت از دو مورد نخست حساستر است. فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد چهار ماده دارد (39 تا 42) که موارد 39 و 40 به بحث شناسایی و احراز تهدید صلح و امنیت جهانی میپردازند و شورای امنیت میتواند هر اقدامی را برای جلوگیری از وخامت اوضاع انجام دهد. تاکنون شورای امنیت سازمان ملل سه قطعنامه (1737، 1696 و 1747) علیه ایران صادر کرده است. قطعنامهی 1696 معطوف به مواد 39 و 40 است. ماده 41 تحریمهای سیاسی و اقتصادی را در نظر می گیرد. در قطعنامهی اول بطور مستقیم اشارهای به نوع تحریم نشده بود. در قعطنامهی دوم به تحریم بانک سپه اشاره شده است و در قعطنامهی سوم برخی از بانکها دیگر کشور نیز تحریم شدهاند.
2-2-1-1 اثرات تحریمهای سازمان ملل
با توجه به اهمیت تحریمهای سازمان ملل به اختصار به بررسی اثرات تحریمهای سازمان می پردازیم؛

مطلب مشابه :  دیدگاه یادگیری اجتماعی – شناختی، دیدگاه یادگیری اجتماعی، دیدگاه انسانگرایی