مقاله (پایان نامه) : تعریف سیستم

سیستم مجموعه ای است که از چندین جزء وابسته به یکدیگر تشکیل یافته است. منصورکیا (1381) عقیده دارد که “سیستم عبارت است از تعدادی روش وابسته به یکدیگر که با اجرای روشهای مزبور، قسمتی از هدف یک سازمان تأمین می شود” (ص 42). در طول سالیان دراز تعاریف گوناگونی از سیستم بیان گردیده است که اکثراً یک مفهوم را می رسانند. نظر مشترک بیشتر مطالبی که درباره سیستم جمع آوری شده است آن را به این صورت تعریف کرده است که: “سیستم مجموعه ای از عناصر است که برای رسیدن به یک هدف مشخص و مشترک گرد هم آمده اند به طوری که بین این عناصر یک رابطه تعاملی وجود دارد و نظم در روابط بین عناصر وجود دارد. یعنی هر عنصر دارای یک نقش می باشد” (صرافی زاده و پناهی، 1384، ص 4).

در نتیجه سیستم عبارت است از مجموعه ای از عناصر که به یکدیگر تأثیرات متقابل دارند. مهمترین خاصیت هر سیستم، وابستگی متقابل عناصر آن به یکدیگر و تشکیل یک مجموعه برای انجام وظیفه ای خاص است.

عناصر سیستم

همانطور که گفته شد یک سیستم مجموعه ای از اجزاء می باشد که با هم، برای برآوردن یک هدف یا مقصود، در کنش متقابل می باشد. تحت چارچوب این تعریف، عناصر لازم برای وجود هر سیستمی می تواند مشخص گردد. این عناصر، محیط[1]، نهاده[2]، فرایند[3]، بازده[4] و بازخورد[5] را در بر می گیرد.

  • محیط سیستم

 

  • هر سیستمی در یک محیط عمل می کند و با محیط خود تعامل دارد، از آن دریافتی هایی دارد و به آن خروجی هایی می فرستد. محیط سیستم را احاطه می کند. در عین حال هم بر آن اثر می گذارد و هم از آن متأثر می شود. سلمانی (1376) عقیده دارد که “محیط برای یک سیستم مشخص عبارت است از مجموعه همه اشیایی که تغییر در ویژگی های آنها بر روی سیستم اثر می گذارد و همچنین اشیایی که رفتار سیستم باعث تغییر در ویژگی های آنها می شود” (ص 10). سیادت و ربانی (1381) در تعریف دیگر محیط سیستم را به شرح زیر تعریف نموده اند:
مطلب مشابه :  یادگیری سازمانی و برنامه بهبود کیفیت علمی

هر سیستم توسط محیطی خاص احاطه گردیده است و از عوامل محیطی از قبیل عوامل فرهنگی، طبیعی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متأثر است و بر آنها اثر می گذارد. این تأثیر و تأثر جریانی یک جانبه نبوده و جنبه متقابل دارد. بنابراین، محیط هر سیستم را یک سری عوامل تشکیل می دهند که با اینکه جزء سیستم نیستند اما تغییری در هر یک از آنها می تواند تغییراتی را در سیستم مسبب گردد. سیستم برای ابقاء در محیط بایستی

پاسخگوی نیازهای محیطی باشد و خود را با شرایط و اوضاع و احوال محیط خود تطبیق دهد (ص 33).

آنچه به عنوان محیط تلقی می گردد به اهداف، نیازها و فعالیتهای سیستم و نیز به نوع سیستم، بستگی دارد. در نتیجه همه سیستم ها دارای محیط خاص خود می باشند و سیستم با محیط خود از طریق داده و ستاده در کنش متقابل است.

  • داده یا ورودی

 

  • هر آنچه از محیط وارد سیستم می شود داده یا ورودی نام دارد. اطلاعات، انرژی و تجهیزات در ارتباط با محیط هم می توانند نهاده باشند و هم ستاده. “منظور از وارده کلیه انرژیها و موادی است که به نحوی در سیستم وارد می شوند و تحرک سیستم را سبب می گردند” (سیادت و ربانی، 1381، ص 27). بنابراین سیستم نیازمند دریافت داده ها از محیط می باشد. سن[1] (1990) در رابطه با ورودی سیستم عقیده دارند که:

“معمولاً دو نوع ورودی وجود دارند که وارد سیستم می شوند: 1- ورودی مولد[2] که ورودی های فعال شونده هستند و داده هایی که به وسیله سیستم دریافت گردیده و خروجی را پدید می آورد و 2- ورودی نگهدارنده[3] که برای بهبود و توازن سیستم از محیط دریافت می گردد و توازن و پایداری سیستم را تضمین می کند

مطلب مشابه :  مفهوم آموزش ضمن خدمت و تاریخچه آن