تعریف مهارت های اجتماعی

دانلود پایان نامه

شخص سازگار باید بپذیرد بعضی از ناکامی ها را تحمل کند، زیرا در حقیقت تحمل ناکامی مانند پذیرش اضطراب نشانه سازگاری مطلوب در شخص است و شخص سالم یاد می گیرد که ناکامی را به عنوان یک واقعیت عادی زندگی بپذیرد. سرگرم شدن به کارهای مفید یکی دیگر از نشانه های فرد سازگار و سالم است.
2-2-4- ابعاد سازگاری
منظور از سازگاری ، رابطه ای است که میان فرد و محیط او ،به ویژه محیط اجتماعی وجود دارد و به او امکان می دهد تا نیازه او انگیزه های خود را پاسخ گوید. فرد زمانی از سازگاری بهره مند است که بتواند میان خود و محیط اجتماعی اش رابطه ای سالم برقرار و انگیزه های خود را ارضا کند ، در غیر این صورت او را ناسازگار قلم داد می کنیم. در واقع سازگاری با محیط، مهارتی استکه بایدآموخته شود و کیفیت آن مانند سایرآموخته ها به میزان علاقه وکوشش فرد برای یادگیری بستگی دارد (اسلامینسب،1373)
انجمن روان پزشکان آمریکا (1994) سازگاری اجتماعی را چنین تعریف می کند: هماهنگ ساختن رفتار به منظور برآورده ساختن نیازهای محیط یکه غالباً مستلزم اصلاحت کانه ها، هیجان های نگرشه است.
صدیقی( 1384؛ به نقل از حجاری،1380) سازگاری اجتماعی را به عنوان جریانی تعریف کرده است که به وسیله ی آن روابط میان افراد،گروههاوعناصر فرهنگی دروضعیتی رضایت بخش برقرار باشد . به عبارت دیگر،روابط میان افراد وگروهها به گونه ای برقرار شده باشدکه رضایت متقابل آنها را فراهم سازد. بدین ترتیب سازگاری اجتماعی مکانیزم هایی است که توسط آنها یک فرد توانایی تعلق به یک گروه را پیدا می کند. به همین علت لازمه ی سازگاری اجتماعی ، بروز تغییراتی در فرد بوده،آن نیز مستلزم یکپارچگی مکانیزمه ایی است که توسط آنها ،گروهی کعض و جدید را می پذیرد(یمنیدوزی سرخابی،1371).
سازگاری اجتماعی دارای مؤلفه ها و نشانه های خاصی است. یکی از نشانه های سازگار بودن با محیط و اجتماع ، داشتن استقلال است. استقلالی عنی توانایی انجام کارها بدون کمک گرفتن از دیگران ، توانایی تحمل تنهایی و حتی لذت برد ناز آن. مسؤولیت پذیری نیز از نشانه های دیگرسازگاری اجتماعی است آینده نگری و درکاین امرکه تصمیمات و اقدامات امروز می تواند برزندگیوفردای فرد تأثیر بگذارد نیز از ویژگی های فرد سازگاراست. توانایی تصمیم گیری ، حفظ اعتدال و میان هروی در امور زندگی نیز از دیگر ویژگی های فردی می باشدکه دارای سازگاری اجتماعی است . فرد دارای سازگاری اجتماعی توانایی برنامه ریزی برای تمام ساعات خود را دارد و تا جایی که امکان دارد ، درتمام ابعاد زندگی خود جانب اعتدال را نگه می دارد و از افراط وتفریط خودداری می کند(حجاری،1384) .
جنبه ای دیگر از سازگاری اجتماعی ، مهارتهای اجتماعی است. مهارت های اجتماعی رفتارهای انطباقی فرا گرفته شده است که فرد را قادر می سازد با افراد دیگر روابط متقابل داشته باشد ، واکنش های مثبت بروزده دو از رفتارهایی که پیامد منفی دارند، اجتناب ورزد. مهارتهای اجتماعی شامل مهارت در تشخیص خصوصیات گروه ، ارتباط گیری با گروه ، گوش دادن ، همدردی ، ارتباط غیرکلامی ، در تشخیص احساسات خویش و مهارت کنترل خویش است. شخصی که دارای مهارت اجتماعی است ، می تواند به انتخاب و ارائه رفتارمناسب در وضعیت معین دستبزند.
الیوتوگرشام) 2008 (ضمن تعریف مهارت های اجتماعی به عنوان رفتارهای انطباقی یادگرفته شده که فرد را قادر می سازد تا با افراد دیگر رابطه ای متقابل داشته باشد و از خود پاسخ های مثبت بروز دهد، این رفتارها را به پنج رفتار جزئی ترتقسیم می کنند که هریک از آنها میتواند موجب تسهیل روابط بین فردی شود. آنها شامل همکاری، گفتارمناسب ، مسؤولیت پذیری ، همدلی وخویشتن داری هستند. بروز مهارت های اجتماعی ضعیف، به عدم پذیرش فرد توسط دیگران منجرمی شود.
سیاری از دانش آموزان هرگز رفتار مناسب را برای موقعیتهای اجتماعی درتعامل با دیگران یاد نگرفت هاند . بدیهی است رشد مهارت های اجتماعی به منظور سازگاری اجتماعی درروابط بین فردی نیازمند سلامت عاطفی ـ روانی و هوشمندی هیجانی است.
بدین ترتیب، مهارت های اجتماعی به رفتارهای آموخته شده ومقبول جامعه اطلاق میشود؛ رفتارهایی که شخص میتواند با دیگران به گونهای ارتباط متقابل برقرار کند که به بروز پاسخ های مثبت و پرهیز از پاسخهای منفی می انجامد و موجب سازگاری اجتماعی فرد میشود (نژادنادری، 1388).
2-2-5- شاخصهای سازگاری
معیارهای تشخیصی DSM-IV-TR برای اختلالات سازگاری
– ایجاد علائم هیجانی یا رفتاری در پاسخ به عامل (یا عوامل) مشخص استرس زا، که ظرف مدت 3 ماه پس از بروز این عامل(یا عوامل )رخ داده باشند.
– این علائم یا رفتارها از نظر بالینی قابل ملاحظه بوده و با هر یک از حالات زیر مشخص می شوند.
– ناراحتی قابل ملاحظه، بیش از حدی که بعلت مواجهه با عامل استرس زا انتظار می رود.
– اختلال قابل ملاحظه عملکردهای اجتماعی یاشغلی(تحصیلی) – اختلال مرتبط با فشار روانی یا معیارهای سایر اختلالات محورI مطابقت نمی کند و صرفاً ناشی از تشدید یک اختلال قبلی محور I با محور III نیست.
– علائم این اختلال نمایانگر سوگواری نیستند.
– پس از ختم عامل استرس زا (یا پی آمدهای آن)، علائم اختلال بیش از 6 ماه پایدار نمی مانند.
حاد: در صورتی که اختلال کمتر از 6 ماه طول بکشد.
مزمن: در صورتی که اختلال 6 ماه یا بیشتر طول بکشد. اختلالات سازگاری براساس زیر گونه های آن کدگذاری می شوند که با توجه به علائم بارز آنها انتخاب می گردند. عوامل اختصاصی مولدفشار روانی را می توان در محور IV مشخص کرد. همراه با خلق افسرده همراه با اضطراب شکل مخلوط همراه با اضطراب و خلق افسرده همراه با آشفتگی سلوک شکل مخلوط همراه با آشفتگی هیجانات وسلوک شکلغیر اختصاصی.
مقیاسها یا شاخصهای موجود برای سازگاری عبارتند از:
پرسشنامه کالیفرنیا
مقیاس سازگاری فیشر (FDAS)
پرسشنامه سازگاری بل
پرسشنامه سازگاری ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺳﺎزﮔﺎری داﻧﺶآﻣﻮزان سین ها و سینگ
پرسشنامه سازگاری روانی کودکان

مطلب مشابه :  عوامل موثر بر وفاداری مشتریان