تعهد سازمانی و رضایت شغلی

دانلود پایان نامه

ساعتچی(1370 ) در تحقیقی با عنوان نگرش کارکنان درباره ی عوامل موثر در رضایت شغلی و ترک خدمت ، نشان داده شده است که هر چه قدر رضایت شغلی در محیط کار افزایش یابد به همان میزان نتایج خوبی را در کارایی و عملکرد خویش نشان خواهد داد . از جمله :
1. میزان تولید سازمان افزایش می یابد 2. نواوری و خلاقیت در کار افزایش می یابد 3 . میزان ترک خدمت کارکنان کاهش می یابد 4 . سطح سلامت روانی و در نتیجه آن سلامت جسمانی روانی کارکنان افزایش خواهد یافت .(ساعتچی ،محمود -1370)
حیدری(1359) در تحقیق خود با عنوان (برسی عوامل موثر در رضایت مندی شغلی معلمی ، عنوان مثل جنسیت ، مدرک تحصیلی و درامد را بر سطح رضایت شغلی مورد بررسی قرار داده و رابطه ی معنی داری بین آنها به دست آمده است بدین طریق که هر چه مدرک تحصیلی بالاتر باشد رضایت شغلی بیشتر و زنان به طریق قابل ملاحظه ای نسبت به مردان از شغل خویش راضی ترند .
نتیجه تحقیقات نشان می دهد که بین ویزگی های شخصیّتی و رضایت شغلی رابطه وجود دارد . نوجوانانی که عموما دارای ویژگی های شخصیّتی مثبت هستند ( یعنی بشاش ، خوش رو ، دوست داشتنی و متعهد باشند .) در ایند از کار خود رضایت شغلی بیشتری خواهند داشت . این بدان معناست که مسئله ی رضایت شغلی به شخص بستگی دارد نه به ویژگی ها و شرایط کار یا پست سازمانی ، بدین گونه مو ضوع آزمایش و تایین نوع شخصیّت ( به عنوان عاملی برای پیش بینی رضایت شغلی آینده ی فرد ) باز مورد تائید قرار می گیرد (حیدری ،مریم-1359 ) .
پیشینه تحقیقات در خارج از کشور
مک ماهان 1960 تحقیقی را بر روی سی نفر از کتابداران عمومی و تخصصی و دانشگاهی در تاسمانیا انجام داد و به این نتیجه رسید که مردان کتابدار بیش از زنان کتابدار، حساس و مستعد نگرانی و نیز جامعه پذیرند، اما زنان کتابدار به نسبت مردان کتابدار ایده آلیست و از نظر اجتماعی گوشه گیر و احساس عدم کفایت ، افسرده و غیر قابل اعتماد می باشند . هر دو جنس نسب به مسائل هنری حساسیت زیادی و نسبت به مسائل اقتصادی ،تئوریکی،اجتماعی و سیاسی حساسیت کمی داشتند ، در حالی که برای مسائل مذهبی در حد نرمال بودند .
سلادن ( 1972 )تست شانزده عاملی کاتل را بر روی هشت زن کتابدار انجام داد و به این نتیجه رسید که کتابداران بیشتر درون گرا هستند .
کنت (1973 ) بر روی یکصد و سه دانشجوی کتابدار انگلیسی ، تحقیقی انجام داد و به این نتیجه رسید که کتابداران زن منظم تر ، مصمم تر و آرام تر از مردان کتابدار هستند .
فرانکی ( 1980 ) بررسی هایی را بر روی یکصد و نود و سه کتابدار دانشگاهی انجام داد و به این نتیجه رسید که آنها تمایل کمتری برای رهبری ، جسارت در انجام امور ، کنش اجتماعی ، تغییرات و اعتماد به نفس دارند و نسبت به پرخاشگری تمایلی ندارند .
بلاردو ( 1984 ) بر روی کاوشگران online که از شش کتابخانه مدارس مختلف به منظور سنجیدن رابطه بین کارایی و سطح خلاقیت و هوش و نیز ویژگی های شخصیّتی آنان ، با توجه به جنسیت و اعتماد به نفس آنان ، انتخاب شده بودند ، انجام داد . یافته ها حاکی از آن است که اختلافات در کارایی کاوش با استعداد و خلاقیت هنری همبستگی کمی دارد ، بنابراین رابطه پیش بینی کارایی در کاوش ، با هوش و ویژگی های شخصیّتی مورد تردید قرار گرفت . اما او می گوید از بررسی آثار ادبی ، ثبت شده ، به این نتیجه رسیده است که بهترین کاوشگر باید دارای خصوصیات زیر باشد :
خلاقیت و نوآوری : شامل ابتکار ،انعطاف پذیری ، کنجکاو و دارای پشتکار می باشد .
محکم و استوار اما مفید : شامل جرات ، دارای اعتماد به نفس ، همدلی و شنونده ی خوبی بودن است .
هوش سرشار : شامل هوش عمومی بالا (کلامی یا ریاضی یا هر دو ) کاردان ، توانایی حل مشکل و دارای حافظه ی خوب ، می باشند .
در سال 1992 رئیس بخش مرجع و خدمات بزرگسالان انجمن کتابداران آمریکا برای تامین کتابدار و اطلاع رسانی حرفه ای ، کمیته ای به نام adhok تشکیل داد . این کمیته بارها در کنفرانس سالانه تشکیل جلسه داد و چند مورد را برای خصوصیات رفتاری از قبیل خوش برخوردی ،علاقه مندی،گوش دادن ، پرسش گری ،پی گیری و فعالیت هایی از این قبیل ، شناسایی نمود .
سالیادین (1985) با اشاره به تحقیقات استوک فورد وکنز در سال 1950 و دونهام و هرمن در سال 1975 بیان میدارد که قسمت عمده ی تحقیقاتی که درغرب انجام گرفته است حاکی از آن است که رضایت شغلی زنان در مقایسه با رضایت شغلی مردان بالاتر است ، اما نتایج تحقیقات سالیادین که رضایت شغلی دو گروه از کارکنان هندی و نیجریه ای را مورد مقایسه قرار داده است . تفاوت معنی داری را میان رضایت شغلی زنان و مردان تائید نمی کند . .
تانک ، پینگ و پاملا (1992) با عنوان (رضایت شغلی و سازگاری) به این نتاج دست یافته اند که میان سن و رضایت شغلی رابطه ی معنی دار خطی وجود دارد و همین طور میان رضایت شغلی و سطح پذیرش از دید اجتماعی رابطه ی معنی دار مثبت وجود دارد لیکن میان رضایت شغلی و تعداد اولاد رابطه ی معنی دار منفی است .
هالند (1959) معتقد است که انتخاب شغل مستقیما با نوع شخصیّت ارتباط دارد . وی نظریه ی خود را بر مبنای دو اصل مهم استوار نموده است : 1. انتخاب شغل و حرفه با نوع شخصیّت فرد بستگی دارد . 2. انتخاب شغل و حرفه رابطه ی مستقیمی با طرز تلقی و گرایش فرد دارد . تحقیقات زیادی در زمینه مقایسه افراد درون گرا با برون گرا انجام شده و نشان می دهد که افرادی که از نظر برون گرایی نمره بالایی دارند رضایت شغلی شان پایین است،نرخ غیبت آنها بالاست ، نسبت به محیط کار بیشتر احساس بیگانگی می کنند و در مقایسه با افراد درون گرا کم تر خود را درگیر امور شغلی خویش می نمایند (رابینز، 1995 ) .
نتایچ حاصل از تحقیقات نشان می دهد که معمولا درون گرایان به هنگام انجام وظیفه احساس مسئولیت بیشتری می کنند و کارهای بهتری انجام می دهند ولی با توجه به نوع شغل و کارهای متفاوت ، نمی توان این نتیجه گیری را تعمیم داد . درون گرایان پیش از گرفتن تصمیم ، فعالانه در پی کسب اطلاعات بیشتری بر می آیند ، در جهت کسب موفقیت و تامین هدف انگیزه های بیشتری دارند و در جهت کنترل محیط خود تلاش بیشتری می کنند ولی برون گرایان سازش کارترند و تمایل بیشتری دارند که مجری دستورالعمل ها باشند بنابراین در رابطه با کارهای تخصصی برون گرایان موفق ترند . فراتر اینکه درون گرایان بیشتر مناسب مشاغلی هستند که به ابتکار و استقلال عمل نیاز دارد برعکس ،درون گرایان کارهایی را به نحو احسن انجام می دهند که تکراری و منظم بوده و موفقیت آنها در گرو رعایت مقررات و سازش با سایر همکاران باشد (همان منبع )
گارسیا ( 2005) اثرپنج عامل سازمانی رادر مورد تعهد سازمانی وعملکرد شغلی فرد مورد ارزیابی قرار داد ه است واظهار مدارد که هر پنج عامل هم با تعهد سازمانی وهم با عملکرد شغلی رابطه مثبت دارد معناداری دارد .بهترین پیش بینی کننده تعهد سازمانی در مراحل تحلیل رگرسیون چند متغیره (r=/419)((برابری پاداش ))،((به کار گیری وتوسعه مهارتها))،((قابلیت اعتماد به سازمان)) بودند .همچنین بین سطح مردان وزنان تفاوت معناداری وجود دارد بدین گونه که میانگین نمره مردان نسبت به زنان بیشتر است .
جمع بندی و نتیجه گیری پیشینه تحقیقات
بحث ها و مطالعات انجام شده می توان نتیجه گیری کرد که سرمایه ی انسانی در سازمان بالاترین سرمایه هاست و هر سازمانی می بایست حداکثر امکانات خود را برای آماده سازی و راضی نگه داشتن نیروی انسانی به کار ببرد . بنابراین در برنامه ریزی و مدیریت نیروی انسانی باید به مساله نگهداری کارکنان ، رشد و بالندگی آنان و ایجاد دلبستگی و وابستگی افراد در سازمان توجه کافی به عمل آید قطعا آموزش و پرورش به عنوان بزرگترین نهاد که از سرمایه ی نیروی انسانی بهره مند است ، از این مسئله مستثنی نیست و در برنامه ریزی های آموزشی و پرورشی خود داشتن اطلاعات دقیق از عواملی که با تعهد سازمانی و رضایت شغلی رابطه دارند ، لازم و ضروری است . از جمله این اطلاعات، آگاهی یافتن از رابطه ی بین شخصیّت های درون گرایی و برون گرایی با رضایت شغلی و تعهد سازمانی می باشد . رضایت شغلی با خشنودی شغلی و تعهد سازمانی امری مهم و اساسی است ، وجود مباحث متعدد و مطالعات و تحقیقات زیاد در سالهای اخیر موید این ادعا است .مقوله رضایت از شغل و تعهد و وفاداری به سازمان هم برای پرسنل و هم برای سازمان مهم بوده و مرکز بسیاری از توجهات و عامل تعیین کننده ی بسیاری از گروه های ناشناخته و ناگشوده معرفی شده است در چشم انداز رضایت شغلی و تعهد سازمانی ،نظریه ها ، دیدگاه ها و راهکارهای مختلف و بعضا متعارضی طرح و به بحث گذاشته شده است که در نهایت به تبیین و شکل گیری نظریه های جهان شمول مبدل گردیده است و هر کدام از این نظریات عامل یا عوامل متعدد و بعضا مختلفی را دخیل و اساسی دانسته اند . از زاویه ای دیگر علل و عواملی را در عدم رضایت شغلی و تعهد سازمانی مطرح ساخته اند این مبانی نظری موجب شده است تا تحقیقات علمی زیادی در این موضوعات صورت بگیرد . تحقیق حاضر در پناه این مبانی و تجربیات و به انگیزه بررسی رابطه ی بین ویژگی های شخصیّتی ( درون گرایی و برون گرایی ) با رضایت شغلی و تعهد سازمانی انجام می گیرد .بدیهی است در این موارد تحقیقاتی صورت گرفته است اما تحقیقات کمتر به متغیر ویژگی های شخصیّتی (درونگرایی- برونگرایی) بر روی تعهد سازمانی و رضایت شغلی پرداخته اند در خصوص ویژگی های فردی مثل سن و سابقه ی کار ، تحصیلات ، جنسیت ، تاهل تحقیقات زیادی انجام شده و با رضایت شغلی سنجیده شده اند در بعضی تحقیقات رابطه ی متغیر ، سابقه ی خدمت با رضایت شغلی معنی دار گزارش نشده است ( معینی 1373 و شاه سنی 1375) .
در تعدادی از این تحقیقات میان سابقه ی خدمت و رضایت شغلی رابطه ی معنی دار بوده است که عمدتا این رابطه مثبت و خطی و مستقیم است ( عباسی 1373 ،باطنی 1360 ، نیکو 1375 ، محمدپور 1374 و دلجو 1374 ) .

مطلب مشابه :  اشخاص حقوقی حقوق عمومی