جذب سرمایه‌گذاری

دانلود پایان نامه

سرمایهبری بالای صنعت نفت و گاز
کمبود سرمایه های داخلی برای سرمایه گذاری در این حوزه،
عمر بالای چاه ها و تجهیزات نفتی ایران،
تخریب و آسیب دیدگی بخشی از تجهیزات در جریان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران،
وجود منابع مشترک نفتی و گازی ایران با کشورهای دیگر و لزوم تسریع در بهره برداری از آن ها.
با وجود این، ایران هنوز در مقایسه با بسیاری از کشورهای در حال توسعه در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی توفیق چندانی نداشته است. می توان عوامل متعددی را در این امر دخیل دانست:
3-5-1-3 عوامل متعدد عدم جذب سرمایهگذاری خارجی:
3-5-1-3-1 عوامل خارجی
در عرصهی بین المللی، یکی از موانع اصلی برای سرمایه گذاری های خارجی نقش مسلط آمریکا در اقتصاد جهانی است، از جمله تحریم سرمایه گذاری در ایران، فشار آوردن بر سایر کشورها جهت اجرای این تحریم، به کارگیری فشارهای سیاسی، تهدیدها و … مانعی جدی در این زمینه برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرده است.
مهمترین مشکل موجود در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران نیز مسئلهی تنش با غرب به ویژه با آمریکا است. با وجود در پیش گرفتن سیاست تنش زدایی، این مسئله همچنان به قوت خود باقی است.
مجموعه ای از عوامل باعث ایجاد نگرش منفی در مورد ایران در سطح بین المللی و در نتیجه، تحت الشعاع قرار گرفتن مسئلهی جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی شده است. از جمله این عوامل می توان به بهانه جویی های غرب در مورد مسائلی چون حقوق بشر، سلاح های کشتار جمعی، حمایت از تروریسم، حمایت از فلسطین در درگیری های موجود میان اعراب و اسرائیل و … اشاره کرد.
از دیگر موانع این مسئله، آن است که آمریکایی ها صراحتاً شرکت ها را از سرمایه گذاری در ایران منع می کنند. طبق قانون ایلسا (اوت 1996) شرکتهای خارجی که در ایران در زمینهی نفت و گاز بیش از 20 میلیون دلار در سال سرمایه گذاری نمایند، مشمول تحریمهای آمریکا خواهند شد. این امر تهدیدی برای سرمایه گذاری در ایران (خصوصاً برای شرکت های بزرگ) محسوب می شود.
با توجه به مراتب فوق مادامی که مواضع خصمانهی دولت آمریکا علیه ایران ادامه دارد، تحقق سرمایه گذاری مستقیم خارجی در کشور با مشکلات اساسی مواجه است.
3-5-1-3-2 عوامل داخلی (خصوصیسازی)
اگر در فرایند خصوصیسازی، حضور و مشارکت سرمایه گذاران خارجی مجاز باشد، این امر موجب جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی به کشور می شود. در عمل نیز خصوصی سازی در کشور با توفیق چندانی همراه نبوده است. آنچه در اینجا مد نظر است نه اثرات مستقیم خصوصی سازی بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی، بلکه اشاره به این نکته مهم است که بدون فراهم شدن بستر فعالیت بخش خصوصی در کشور، توسعهی صنعتی و جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی امکان پذیر نیست.
در واقع، خصوصیسازی به معنای وسیع کلمه به معنای اعطای نقشی مهمتر به نیروهای بازار در تخصیص منابع، نظام تولید، توزیع کالاها و خدمات قابل فروش در بازار است. بنابراین، پیش شرط موفقیت آن ایجاد بستر مناسب برای فعالیت بخش خصوصی از طریق مقررات زدایی، تضمین مالکیت، اصلاح قانون کار، قانون مالیات ها و کارآمد کردن قوهی قضاییه در رسیدگی به دعاوی تجاری است. وجود بخش خصوصی بزرگ، قوی و کارآمد برای بر عهده گرفتن سرمایه گذاری های بزرگ مقیاس مشترک با شرکت های فراملیتی خارجی، زمینه مساعدی برای جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی فراهم می آورد. هر چند گامهایی در این زمینه برداشته شده است، اما تا حصول به وضع مطلوب باید اصلاحات اساسی متعددی در قوانین و نهادهای موجود خصوصاً در بعد انحصارزدایی به عمل آید.
ساختار بخش عمومی ایران نیز آن چنان متمرکز و برخوردار از چنان واحدهای بزرگی است که برای واگذاری آنها چندان تقاضایی در بخش خصوصی وجود ندارد و بسیاری از واحدهای صنعتی از جمله پالایشگاه ها و صنایع فولاد و پتروشیمی را یک شبه نمیتوان خصوصی نمود.
3-5-2 چاههای پیر
در حالیکه تزریق گاز به چاه های نفتی پیر ایران برای افزایش بازیافت در حداقل ممکن است، کشورهای عربی برای احیای میلیاردها دلار از ذخایر نفتی خود روی خرید گاز ایران حساب ویژه ای باز کرده اند. چاه های نفت در اغلب کشورهای نفت خیز جهان رو به پیری می روند، بنابراین همه کشورهای تولید کنندهی نفت به دنبال افزایش ضریب بازیافت نفت هستند تا هر چه دیرتر این طلای سیاه به اتمام برسد و بتوانند از این طریق درآمدهای بیشتری را برای کشورشان جذب کنند. حتی برخی از این کشورها مانند آمریکا حاضرند تا در چاه های نفتی خود را ببندند و از طریق واردات نفت مورد نیاز خود را تامین کنند که آمار واردات نفتی آمریکا حکایت از این امر دارد. ۱۵۳ سال از ۲۷ اوت سال ۱۸۵۹ میلادی، زمانی که نفت نخستین چاه در ایالت پنسیلوانیا آمریکا از دل زمین به بیرون فوران کرد، می گذرد. نزدیک به ۱۵۳ سال است از اکتشاف نفت در جهان گذشته و در این مدت مردم کشورهای مختلف به طور مستقیم و غیر مستقیم از این منبع هیدروکربوری استفاده می کنند.
در طول مدتی که از اکتشاف این ماده هیدروکربوری می گذرد، چاه های نفتی در اغلب کشورهای نفت خیز دنیا پیر شده اند و دیگر نمی توانند مانند گذشته نفت تولید کنند، به اصطلاح ضریب بازیافت تولید نفت در حال کاهش است، به تبع آن میزان تولید نفت جهان نیز در حال کاهش است. اگر چه کاهش تولید نفت در جهان موجب افزایش قیمت این طلای سیاه می شود، اما از طرفی برای کشورهای تولید کننده نگرانی هایی را به وجود آورده است تا مبادا این منابع هیدروکربوری به اتمام برسد و جهان با یک بحران انرژی مواجه شود. البته منبع هیدروکربوری دیگری نیز در جهان کشف شده است که شاید بتواند در آینده جانشین نفت شود، منبعی که نامش گاز طبیعی است.
هم اکنون از روش های مختلفی برای افزایش ضریب بازیافت نفت در جهان استفاده می شود که یکی از این روش ها تزریق گاز طبیعی به میادین نفتی است. تزریق گاز به میدان نفتی عملی است که جهت جلوگیری از کاهش فشار نفت مخزن و در نتیجه تثبیت میزان استخراج نفت از یک مخزن نفتی در طول زمان انجام می شود. این روش از دههی ۱۹۵۰ میلادی در سطح بین المللی استفاده شده است که به دلیل کم هزینه بودن در مقایسه با حفر چاه های جدید مورد استقبال قرار گرفته است. در این روش از گازهای هیدروکربن، گازکربنیک و ازت استفاده می شود.
هدف نهایی از تزریق گاز تامین ضریب بازیافتی بیشتر برای مخازن نفت نسبت به روشهای معمول است. به گزارش سازمان کشورهای عربی دارندهی ذخایر نفتی ( اوآپک) حدود ۶۰ درصد از ذخایر نفتی جهان در اختیار کشورهای عربی است. هم اکنون کشورهای عربی که از نعمت گازطبیعی بی بهره هستند با واردات گاز از دیگر کشورها و تزریق آن به میادین نفتی خود دوباره حجم زیادی نفت را زنده کرده و از طرفی نیز در آینده میتوانند گاز تزریق شده را برای مصرف برداشت کنند که به نوعی به یک سود دو طرفه دست پیدا کرده اند. از سوی دیگر به گفتهی مسئولان صنعت نفت و گاز کشور، ایران دارای ۲۷ تریلیون متر مکعب گاز از ذخایر کشف شدهی کنونی است که احتمال دارد با کشف میادین جدید حجم این ذخایر افزایش یابد.
3-5-3 میادین مشترک
وضعیت مخازن مشترک نفت و گاز ایران با همسایگان در خشکی و دریا موضوعی است که همواره مورد توجه کارشناسان، مسئولان و رسانه ها قرار داشته است. این توجه همواره با نگرانی از پیشی گرفتن همسایگان در برداشت از این مخازن همراه بوده است.

مطلب مشابه :  اهمیت کیفیت خدمات