جمهوری آذربایجان

دانلود پایان نامه

ا خیرا پژوهشگرانی چون کوشناروا، سیداف و بخشعلی اف برای فرهنگ یانیق مرحله دیگری با نام مرحله شکلگیری پیشنهاد کرده اند. کیگورادزه این مرحله را دوره سیونی مینامد. این مرحله از محوطه های کول تپه1,2 و اوچلار تپه سی منطقه نخجوان شناسایی شده است. سایر محوطه هایی که از این دوره کشف شده اند شامل: آرانیسی، آراپلوس گورا، بریکل دیبی، و سیونی در گرجستان و علی کمک تپه سی در جمهوری آذربایجان است. سفالهای مرحله شکل گیری مشابه سفالهای کالکولتیک بوده و بعضا به رنگ قرمز هستند. مهمترین شاخص بدست آمده است. البته در کارگاه Vدر اناتولی را با سفالهای سامان اوزلی می شناسند که در لایه تهتانی ترانشه نیز تا خاک بکر مورد کاوش قرار گرفت، اما سفالهای این دوره در E6 شناسایی نشدند. به نظر می رسد در این دوره استقرار در این محوطه منحصر به قسمت جنوبی محوطه بوده و در نیمه شمالی محوطه این دوره مورد استفاده نبوده است. این ترانشه با هدف کاوش لایه های دوره مس و سنگ از تاریخ 12/6/1391الی2/7/139 کاوش گردید.( هژبری نوبری علیرضا 1391)
در این ترانشه آثار معماری خشتی و سنگی و چینه ای با پلان راست گوشه از عمق917 سانتی متری شروع شده است. و همچنین در قسمت مرکزی ترانشه آثار و بقایای کوره پیداشد و بدلیل وجود خاکستر زیاد می توان احتمال داد که این ترانشه محوطه گارگاهی بوده.آثار بدست آمده از این ترانشه نیز مانند سایر ترانشه ها مربوط به دوره مفرغ می باشد.خشتهای این لوکوس برنگ قهوه ای تیره و روشن ومتمایل به نارنجی وبافت خشت های این ترانشه در بعضی مواقع سست و شکننده و در مواقع سخت بودند.در بافت خشت ها ازشن و سنگ ریزه،کاه و ماسه و در بعضی مواقع دانه های آهک استفاده شده بود. خشت هایی که دارای شاموت آهکی بودند،به نسبت سایر خشت ها دارای سختی و استقامت بیشتری داشتند.ابعاد خشت های این ترانشه مختلف بود.از آن جمله می توان به اندازه های 10×23×26،10×32×50،10×18×48،10×33×43، 9×37×37و اندازه سنگ های بکار رفته در معماری این ترانشه عبارتند از 14×17و13×34و16×17و24×30و30×14و20×28و42×17و10×43 9×34و18×4 سانتیمتر می باشد. طبق برسی و مقایسه تکه سفال هایی با دسته نخجوانی بدست آمده از این کارگاه،این کارگاه را می توان در دوره مفرغ قدیم فاز II طبقه بندی کرد.
5-11-ترانشه:V
این ترانشه با هدف لایه نگاری تپه در قسمت جنوبی مورد کاوش قرار گرفت. محل قرار گیری این ترانشه قبلا برای ایجاد ساختمان منبع آب قدیم روستا توسط مردم مورد تخریب قرار گرفته بود، از سکشن ایجاد شده در راستای کاوش استفاده کرده و ترانشه مورد کاوش قرار گرفت. ازاین ترانشه هر سه فاز معماری دوره مفرغ قدیم شناسایی شد. فاز سوم شامل لوکوس های یک تا 57 در نظر گرفته شد، فاز دوم را تا لوکوس 89 در نظر می گیریم و فاز سوم تا لوکوس 104 در نظر گرفته شده است و لایه های پایین تر را می توان جزو دوره انتقالی مس و سنگ به مفرغ در نظر گرفت.( هژبری نوبری علیرضا 1391)
در این ترانشه آثار معماری ازعمق 54 سانتی متری از نقطه ثابت شروع می شود.آثار بدست آمده از این ترانشه مربوط به دوره مفرغ قدیم می باشد.مصالح معماری این ترانشه(خشت،چینه،سنگ و ملات خاک رس) برنگ قهوه ای تیره و روشن،خاکستری،سفید(ذرات آهک) است.بافت مصالح معماری این ترانشه سخت بودند.در بافت چینه وخشت ازشن و سنگ ریزه،کاه و ماسه و در بعضی مواقع دانه های آهک استفاده شده بود.چینه ها و خشتهای بدست آمده ازاین کارگاه دارای شاموت معدنی(ماسه،آهک،سنگ ریزه) بودند،این چینه ها دارای سختی و استقامت بیشتری بودند.ملات بکار رفته در بین خشت ها دارای ضخامتی به قطر1الی3 سانتی متر بودند ملات لایه خشت ها از خاک رس ،ماسه،دانه های ریز آهکی بودندابعادخشتهای این ترانشه:
10×35×40،×31×32،10×30×40،×3100×40،9×33×46،15×29×50،8×30×34،8×31×35،8×30×30،سانتیمتر بودند.
ابعاد سنگ ها: 70×68، 60×65، 60×40، 75×30
یک دیوار خشتی برنگ قهوه ای در جنوب غرب ترانشه وجود دارد.امتداد جنوبی آن به واسطه ساخت منبع آب تخریب شده است.خشت ها بصورت طولی چیده شده اند طول این دیوار 260 سانتی متر و قطر دیوار 30 سانتی متر می باشد.عمق شروع این دیوار از نقطه ثابت59- سانتی متر و عمق پایانی آن 104- سانتی متر و ضخامت متوسط 45سانتی متر میباشد.خشت های این دیوار از مواد معدنی مانند خاک رس،ماسه،سنگ ریزه،ذرات آهک وشاموت گیاهی می باشد.
یک ساختاری به شکل اجاق به رنگ خاکستری تیره است نحوه جدا شدن آن از خاک بصورت کلوخه ای و سفت است. عمق شروع این اجاق از نقطه ثابت163- سانتی متر وعمق پایانی آن168- سانتی متر و ضخامت متوسط 5 سانتیمتراست. فشردگی خاک در این اجاق زیاد است.داخل این اجاق به رنگ خاکستری تیره است و قسمت خارج این اجاق به رنگ نارنجی است. این اجاق بر روی سه عدد سنگ قرار داشت.
دیوار خشتی برنگ قهوه ای در امتدا شمال شرق به جنوب غرب در امتداد است. عمق شروع این دیوار از نقطه ثابت300- سانتی متر وعمق پایانی آن325- سانتی متر و ضخامت متوسط 25سانتیمتراست. این دیوار خشتی در زیر سنگ های انباشته قرار گرفته بود طول این دیوار 140 سانتیمتر و عرض 30 سانتیمتر است.ابعاد خشت های این دیوار 8×30×30 است.این دیوار به قطر30 سانتی متر وخشت ها بصورت طولی چیده شده است.یک طرف این دیوار به دیوار سنگ چین متصل می شود
این دیوار سنگ چین در امتداد شرقی،غربی به رنگ قهوه ای تیره است.آثاری از سوختگی و زغال بر روی این دیوار مشاهده می شود.این دیوار در قسمت شرق به دیوار خشتی متصل می شوند. عمق شروع این دیوار از نقطه ثابت310

مطلب مشابه :  پیشرفت تحصیلی دانش آموزان