خانواده مهم ترین نهاد اجتماعی است که در رشد و تکامل شخصیت افراد تأثیر دارد. اهمیت خانواده در این است که کودک را در شبکه ای از روابط عاطفی، اجتماعی، تاریخی و محیط زندگی خاص قرار می دهد و برای کودک میراث فرهنگی به ارمغان می آورد. کودک ویژگی و خصوصیاتی را از والدین به ارث می برد و پدر و مادر با ایجاد فضایی مناسب زمینه رشد و بروز استعدادها و پیشرفت افراد را فراهم می آورند. خانواده وظیفه دارد که نیازهای مادی و معنوی کودک را طوری فراهم آورد که بهداشت جسمی و روانی او تضمین شود. تقلید کودک از پدر و مادر به او اجازه می دهد که رفتارها و نگرش های مناسب با هویت جنسی و در نتیجه مناسب با انتظارهای محیطی را که در آن رشد می کند یاد بگیرد. اولین هویت اجتماعی فرد نیز در خانواده شکل می گیرد (موقعیت اجتماعی والدین، موقعیت اجتماعی کودک در بیست سال اول زندگی است) (شاملو 1383،89).

برخی مطالعات نشان داده اند که بیشتر اختلالات روانی کودکان به دلیل گسستگی رابطه پدر با کودک است. بین پدر و کودک چیزی به نام دل بستگی وجود دارد که میزان ارتباط عاطفی بین آن دو را مشخص می کند اگر میزان دل بستگی از حد معینی پایین تر باشد پیوستگی گسسته شده است و موجب پرخاشگری و عصبیت و اضطراب کودک می شوددرکودکانی که به طور فیزیکی وعاطفی ازپدرجدا می شوند،نومیدی ودرنهایت،یک نوع بریدگی روانی اتفاق می افتد. آنان پردازش اطلاعات ذهنی ندارندوبه طور کلی درحالتی ازسوگ وافسردگی به سر می برند(ساندرا و پروسا  2009، ،122)

مطلب مشابه :  پژوهش هایی در حوزه ی ذهن آگاهی و صبر

بنابراین خانواده با الگو قرار گرفتن، به کودک یاد می دهد که چگونه باید رفتار کند و چگونه با اجتماع سازگار شود. اما به نظر می رسد این فرایند در مراحل مختلف رشد متفاوت است. به طور مثال بلوغ، که زمان بحران رشد و نمو است از نظر فیزیولوژیکی و روانی تحولات بسیار عمیقی در فرد ایجاد می کند و باعث می شود نظم جسمانی و روانی نوجوان به هم بخورد. نوجوان در این دوره از نظر جسمانی، در حال رشد، از نظر عاطفی، نارس، از لحاظ تجربه، محدود و از نظر فرهنگ اجتماعی بسیار شکننده و تحت تأثیر است. آشوب درونی، واکنش های انطباقی، بیگانگی، بحران های هویت، اضطراب، افسردگی، ترس های اجتماعی، امتناع از رفتن به مدرسه به خصوص در دوران دبیرستان، در بیشتر مواقع همراه با اختلالات روانی و شخصیتی به صورت های مختلف در این دوره شایع می شوند.

عدم آگاهی و بی توجهی والدین به تغییرات روانی در این دوره ممکن است منجر به بروز اختلافات خانوادگی و اجتماعی و منشأ بسیاری از انحرافات اخلاقی در نوجوانان شود. بنابراین با شناخت و توجه به تغییرات جسمی و عاطفی و نیازهای نوجوان می توان او را در حل مشکلات کمک کرد (فرقانی رییسی  1389،89).

نتایج برخی پژوهش ها نشان داده است که نوجوانانی که با پدر خود روابط حسنه ای دارند در پیشرفت تحصیلی، سازگاری با مدرسه و معلمان و داشتن هویت و خویشتن پنداری محکم و یکپارچه بهتر از نوجوانانی هستند که با پدر خود روابط صمیمی ندارند (نلسون  2007،152). برای تضمین بهداشت روانی، کسب هویت و استقلال ،وجود روابط دایمی و صمیمی نوجوانان با والدین ضروری است (راستی  1384،180).

مطلب مشابه :  عوامل تضمین کننده سلامت روانی
دسته بندی : داغ ترین ها