دانش به عنوان منبعی برای تغییر، مدرسه به عنوان منبع تغییر، جامعه به عنوان منبع تغییر

دانش به عنوان منبعی برای تغییر، مدرسه به عنوان منبع تغییر، جامعه به عنوان منبع تغییر

دانش به عنوان منبعی برای تغییر، مدرسه به عنوان منبع تغییر، جامعه به عنوان منبع تغییر

همانطور که بیان شد، در کتابهای برنامهریزی درسی از مبانی برنامهریزی درسی نام بردهشده اما هر کدام بریک جنبه بیشتر تاکید دارند؛ مثلاً در کتاب هانکینز و سیلور و دیگران بر مبانی اجتماعی تاکید شده است. آنها جنبههای گوناگون اجتماعی به علاوه امور گوناگون اقتصادی و سیاسی را مورد نظر قرار دادهاند. شفرد و ریگان، بعضی از مبانی اجتماعی و تاریخی را بررسی کردهاند، آنها همچنین مبانی روانشناختی را به دقت بررسی کردهاند. آیزنر تاکید بسیار بر مبانی روانشناختی، به ویژه روانشناسی آموزش و یادگیری نمودهاست. شوبرت و تانرز بررسی کاملی از مبانی تاریخی برنامه درسی نموده، اما بعضی از اصول فلسفی را در سراسر کتاب مدنظر داشتهاند.(ارنشتاین، 1373)
برنامه درسی بر پایه زیر سازههایی استوار است که در تدوین اهداف، محتوا، روشها و مواد آموزشی تاثیر دارد. این مبانی را میتوان عوامل تاثیر گذار در برنامه درسی نامید از آن جمله مبانی اجتماعی(فرهنگی) را میتوان نام برد. از آنجا که هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه تعاملی مدرسه و جامعه در برنامه درسی دوره متوسطه است، تاکید عمده بر روی مبانی اجتماعی است به همین دلیل به این بعد از مبانی در این پژوهش بیشتر پرداخته شده است.
مبانی اجتماعی
امروزه علیرغم تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی بسیاری از افراد فاقد توانایی های لازم و اساسی در رؤیارویی با مسائل زندگی خود می باشند و همین امر آنان را در مواجه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره و مقتضیات آن آسیب پذیر نموده است. با توجه به لزوم انطباق افراد با تغییرات زندگی عصر حاضر، برنامه درسی به عنوان یکی از ابزارهای فرهنگی است که با طراحی و اجرای آن می توان نسل امروز را برای رویارویی و مواجه با چالشها و مسائل موجود و آینده توانا ساخت و شهروندان شایسته ای را تربیت نمود.از همین رو لازم است مبنای طراحی برنامههای درسی چالشهای زندگی حال حاضر دانشآموزان باشد و هم چنین پرورش مهارتهایی برای رویارویی با مسائل زندگی آیندهشان، مهارتهایی که به آنها قدرت درک و تحلیل مسائل و مشکلات را میدهد. درواقع آشنایی دانشآموزان با جامعه کنونی خود و چالشها و مسائل آن مهم ترین رسالت برنامه های درسی در حال حاضر است (فتحی واجارگاه، 1381)
مطالب ذکر شده نشان میدهد که یادگیری کتاب به تنهایی برای آماده کردن افراد برای زندگی کامل کافی نیست.بنابراین مدارس نیاز دارند تلاشهایشان را به سمت اهداف گستردهتری هدایت کنند. اخیرا یک گروه از رهبران آموزشی اینگونه بیان کردهاند که: ما به کسانی که مواد و فعالیتها را وارد فلسفه آموزش و پرورش میکنند میگوییم که در مدرسه باید واقعیتهای حال حاضر زندگی اجتماعی و نه گذشته جایگاه داشته باشد. نگرانی برای مسائل زندگی معاصر یک عنصر جدید در ساخت برنامه درسی نیست و این همواره مورد توجه بوده است. حال سوال این است که آیا آموزش و پرورش رسمی در دوره کودکی و نوجوانی میتواند برای مشکلات بزرگسالی کافی باشد؟ این سن(نوجوانی) در حال حاضر مورد توجه است. مشکلات برای این گروه دارای ماهیت روانشناختی، جامعه شناختی و نیز مالی است. (2011 Douglas. )
صافی(1380) مبانی اجتماعی را اینگونه تعریف میکند: نظام ارزشی که از سنتها و آداب و رسوم مردم در جامعه تشکیل می شود ودر تدوین اهداف و فرایندهای برنامه ریزی درسی نقش داشته و در هدفگذاری حائز اهمیت میباشد. فرهنگ که به سبک زندگی تعبیر می شود در فرایندهای زندگی شرعی و عرفی افراد جامعه نقش داشته و نه تنها در فعالیتهای عادی زندگی دخالت دارد بلکه در زندگی مدرسه ای فراگیرندگان تاثیر جدی گذاشته در غذا خوردن و لباس پوشیدن و آغاز، میان و انتهای فعالیتهای روزانه زندگی وارد میشود.
ارنشتتاین و هانکینز(1373) در تعریف مبانی اجتماعی، مبانی فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را به عنوان جزئی از مبانی اجتماعی درنظر میگیرند و در اشاره به مبانی اجتماعی موارد زیر را مطرح می کنند:
تغییر و برنامه درسی
به طور کلی به مربیان،معلمان و عاملان برنامه درسی در طول اعصار فرصتهایی عرضه شده است، آنان ممکن است بودن کوچکترین انتقاد تمایلات زمان خویش را که در مییابند عیناً در برنامه های درسی به کارگیرند که در این صورت برنامهها آینه نیروهای سیاسی و اجتماعی خواهند بود و یا ممکن است زمان را ارزیابی نموده برنامههای مدارس را به نحوی تدوین نمایند که پاسخگوی تغییرات پویا باشند. برنامه درسی می تواند یا بازتاب جامعه و یا عاملی برای شکل دادن به جامعه باشد. اگر قادر نباشیم در رفتار تغییر مناسب و ساختاری پدید آوریم قربانی آن خواهیم شد. اگر نمی توانیم دنیای اطراف خود را شکل دهیم تمایلات طبیعی بر ما مسلط شده نیروهای سیاسی و اجتماعی ما را مستغرق می سازند.
جامعه به عنوان منبع تغییر
جامعه معاصر چنان با سرعت در حال تغییر است که بسیار مشکل میتوان خود را با آن همراه و سازگار ساخت و آماده تحولات آینده بود. مجبوریم به مدارس از این دیدگاه که ما را در درک جامعه یاری داده و برای زندگی در آن آماده میسازد، نگاه کنیم، اما در عین حال، مدارس نهادهای محافظهکاری هستند که معمولاً از تغییرات عقب میمانند.
تفاوت سرعت تغییرات در بخشهای جامعه «پدیده» «عقبماندگی فرهنگی» را پدید میآورند. معمولاً تغییرات فرهنگی در ابتدا از علوم، تجارب و صنعت آغاز شده اما نهادهای جامعه از این تغییرات عقب میمانند. به نظر میرسد مردم تغییرات مادی را سریعتر از تغییرات نهادی میپذیرند، و تصور
میشود در برابر تغییرات بنیادی در عقاید ایدئولوژیکی، مقاومت میکنند.
عقبماندگی فرهنگی در یک جامعه با مقدار تغییرات در آن جامعه بستگی دارد. اگر تغییر اندکی پدید آمده و یا اصلاً تغییری حاصل نشده، آشکار است که عقبماندگی فرهنگی روی نداده و یا بسیار کم میباشد.
مدرسه به عنوان منبع تغییر
توجه به این نکته لازم است که مدارس نهادهای وابسته به دیوان سالاری بوده و بسیار محافظهکارند (یا سنتی هستند) و بر اساس هنجارهای استاندارد شده رفتاری که به وسیله قوانین و مقررات برای همه مدیران، معلمان و دانشآموزان معین شده، انجام وظیفه مینمایند.
بنابراین گرچه که اهداف تربیتی و موضوعات درسی را بر اساس نیازهای جدید اجتماعی و سیاسی تغییر مییابد اما نباید انتظار داشت که ساختار و سازمان مدارس، به طور بسیار فزایندهای تغییر نماید.
دانش به عنوان منبعی برای تغییر
بدنه سازمان دانش که درباره مردم و جهان، گردآوری شده، ممکن است به عنوان گسترش و فرآیند تعامل جامعه معاصر، مورد توجه قرار گیرد. همچنان که جامعه تغییر میکند دانش ما نیز تغییر مینماید، در مقابل با افزایش دانش پایه، تغییرات بیشتری نیز در جامعه رخ میدهد. مدارس بایستی به عنوان منبع مهم دادهها برای دانشآموزان، به ویژه برای کودکان و نوجوانان، در موارد زیر مورد توجه قرار گیرند:
به نمایش گذاردن دانش در برابر اهدافی که جامعه برای تعلیم و تربیت در نظر گرفته است.
معرفی انواع دانش
تصمیمگیری درباره آنچه بایستی آموخته شود.(همان، 1373)
بدین ترتیب با توجه به روند تغییرات روز افزون در جامعه و دانش لازم است برنامههای درسی مبتنی بر تغییر و تحولات اجتماعی باشند.

 

مدیر

داغ ترین ها

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~