درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی

دانلود پایان نامه

نتایج تجزیه و تحلیل نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی در سطح 95% اثر مثبت و معناداری دارد که این یافته با تحقیق کارلسون و همکاران (2003) که اثرات مثبت MBSR را بر کیفیت زندگی افراد مبتلا به سرطان پستان و پروستات نشان داد و مصومیان وهمکاران (1392) که به این نتیجه دست یافت که درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی منجر به بهبود کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن می شود و همچنین با نتایج نجاتی (1390) که در تحقیق خود به این نتیجه دست یافت که ذهن آگاهی شاخص موثری درکیفیت زندگی جانبازان نابینا است هماهنگ است و نیز با یافته گروسمن، لینهان و استفاون( 2004) که نشان دادند که این نوع مداخله برای اینکه افراد با مسائل سلامت جسمی و روانی مختلف نظیر درد، سرطان، بیماریهای قلبی، افسردگی و اضطراب کنارآیند ثمربخش است و با یافته سالیوان، وود، تری و دیگران (2009) که نشان دادند درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی منجر به بهبود پیامدهای بالینی، افسردگی و کیفیت زندگی بیماران با نارسایی قلبی و اختلال معدی می شود هم سواست.
همچنین نتایج نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر زیرمقیاس بهبود سلامت عمومی و اختلال نقش بخاطر سلامت هیجانی، بیماران قلبی در سطح 99% اثر مثبت و معناداری دارد که این یافته با یافته گروسمن، لینهان و استفاون( 2004) که با آن اشاره گردید هم سو است.
همچنین نتایج نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر زیرمقیاس های بهبود کارکرد اجتماعی و درد بیماران قلبی در سطح 95% اثر مثبت و معناداری دارد که این یافته با یافته مصومیان و همکاران (1392) که نشان دادند به کارگیری درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن باعث کاهش درد می شود و همچنین با یافته روزنزویگ و همکاران (2010) که نشان داد داد به کارگیری درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی در مبتلایان به دردهای مزمن متفاوت باعث تغییر معناداری در شدت درد و محدودیت های عملکردی ناشی از درد می شود و همچنین با نتایج چانک، پالش، کالدول و همکاران (2004) که اثربخشی MBSR را روی درد، حالات مثبت ذهن، تنیدگی و نگرش ناکارآمد نشان دادند هم سو است. همچنین این یافته ها با نتایج گروسمن، لینهان و استفاون، 2004؛ نقل از سیرز و کاروس، (2009) که نتیجه گیری کردند که روش MBSR برای اینکه افراد با مسائل سلامت جسمی و روانی مختلف نظیر درد، سرطان، بیماری های قلبی، افسردگی و اضطراب کنارآیند ثمربخش است، هماهنگ می باشد.
همچنین نتایج نشان داد روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود کارکرد جسمی، اختلال نقش بخاطر سلامت جسمی، انرژی/خستگی و بهزیستی هیجانی تاثیر ندارد.
آزمون فرضیه سوم: روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش استرس ادراک شده بیماران قلبی در سطح 99% اثر مثبت و معناداری دارد.
نتایج تجزیه و تحلیل نشان داد که آموزش روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش استرس ادراک شده بیماران قلبی در سطح 99% اثر مثبت و معناداری دارد که این یافته با نتایج پیشین مختلفی که اثربخشی روش کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی را بر کاهش استرس در حیطه های مختلف همچون؛ کاهش استرس در بیماران قلبی(اکبری داغی، 1391)، کاهش نشانه های استرس در بیماران با تصلب چند گانه، ایدز، اختلالات اضطرابی و بیماری های دیگر(ریبل؛ به نقل از اسکات، 2002)، کاهش در نمرات استرس بیماران قلبی-عروقی (دیدونا، 2009)، کاهش معنادار در متغیر استرس در افرادی که از ویروس نقص ایمنی انسان (HIV) رنج می بردند(رابینسون، متیوس و جانوسک، 2003)، کاهش معنادار در سطح استرس کلی در بیماران سرطانی (کارلسون، ارسولیک، اسپیکا، انجن، 2000) هم سو است.
4-5-نتیجه گیری
می توان گفت چون ذهن آگاهی و آموزش آن باعث تعدیل احساسات بدون قضاوت و افزایش آگاهی نسبت به احساسات روانی و جسمانی می شود و به واضح دیدن و پذیرش هیجانات و پدیده های فیزیکی همان طور که اتفاق می افتند کمک می کند (براون و رایان، 2003.، نف، 2003)، بنابراین می تواند در تعدیل نمرات اضطراب، استرس، افسردگی و… و بهبود کیفیت زندگی و بهزیستی روانشناختی نقش مهمی داشته باشد و این امر از این نظر که در پژوهش های قبلی نشان داده شده است که ذهن آگاهی به مردم در تعدیل رفتارهای منفی و افکار منفی کمک می نماید و منجر به تنظیم رفتارهای مثبت مرتبط با سلامتی می شود (جانکین، 2007) قابل توجیه است. به عبارت دیگر می توان گفت آموزش ذهن آگاهی از این نظر که توجه و اگاهی فرد را نسبت به احساسات فیزیکی و روانی بیشتر می کند و احساس اعتماد در زندگی، دلسوزی عمیق، احساس عشق عمیق به دیگران و پذیرش واقعی رخدادهای زندگی را به دنبال دارد (ماکی، 2008)، می تواند باعث شود که فرد توانایی های خود را بشناسد، با استرس زندگی مقابله نموده، از نظر شغلی مفید و سازنده بوده و به عنوان عضوی از جامعه با دیگران همکاری و مشارکت لازم را داشته باشد (کرمی، امیری، عاملی و همکاران، 1385). زیرا یکی از جنبه های مهم درمان مبتنی بر ذهن آگاهی این است که افراد یاد می گیرند با هیجانات و افکار منفی مقابله کنند و حوادث ذهنی را به صورت مثبت تجربه کنند (بهلمیجر، پرنگر، تال و همکاران، 2010) و نکته مهم دیگر این که درمان مبتنی بر ذهن آگاهی باعث بازنمایی ذهنی اشیا موجود در زندگی می شود گه از کنترل بلافاصله انسان خارج است و این امر از طریق تنفس عمیق و فکر کردن آموزش داده می شود(کابات زین، 1992). بنابراین آموزش ذهن آگاهی می تواند با وجود چنین تکنیک های مثبتی، نقش مهمی در کاهش اضطراب، استرس و … داشته باشد، همچنین در توجیه یافته بالا می توان به این نکته اشاره کرد که افزایش توجه و آگاهی نسبت به افکار، هیجانات و تمایلات عملی از وجوه مثبت ذهن آگاهی است (اگدن، مینتون و پین، 2006) و باعث هماهنگ شدن رفتارهای سازگارانه و حالت های روان شناختی مثبت در هر زمینه معین می شود و حتی موجب بهبود توانایی فردی در جهت فعالیت های انفرادی و اجتماعی و علاقه به این فعالیت ها می شود(چمبرز، گلونی و آلن، 2009).
بنابراین با توجه به مطالعات پیشین و این پژوهش که می تواند تاییدی بر نتایج آن پژوهش ها باشد و با توجه به تفاوت میانگین نمرات(پیش آزمون – پس آزمون) بیماران قلبی معنادار شد می توان به اثربخشی روش کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی در بهبود کیفیت زندگی، بهزیستی روانشناختی و استرس ادراک شده بیماران قلبی پی برد و لذا می توان این روش درمانی را برای کاهش مشکلات روانشناختی این بیماران توصیه کرد.
5-5-محدودیت های پژوهش
بی سوادی یا کم سوادی بعضی از بیماران مورد مطالعه پروسه اجرای درمان و پاسخگویی به پرسشنامه ها را کند می کرد.
از آن جا که این پژوهش توسط پژوهشگر اجرا شده است، پژوهش در معرض خطای آزمایشگر قرار گرفته است.
زیاد بودن شمار پرسش های هر دو پرسشنامه و کندجواب دادن بعضی از سالمندان به طولانی شدن زمان اجرای آن می انجامید که این عامل ممکن بود بر میزان دقت پاسخ های شرکت کنندگان اثر بگذارد.
عدم استفاده از روش مصاحبه که تاحدودی دقت پاسخ ها را کاهش می داد.
6-5-پیشنهادات
پیشنهاد می شود که در پژوهش های آینده، اجرا و تحلیل داده ها توسط پژوهشگر انجام نشود.
پیشنهاد می شود این طرح به صورت تجربی بر روی بیماران قلبی انجام شود تا نتایج قابل تعمیم به گروه های دیگر باشد.
پیشنهاد می شود اثربخشی این روش بر روی بیماران دیگر از جمله بیماران سرطانی، آسم، درد مزمن، ایدز، سوء مصرف مواد، اختلالات خلقی و … بررسی گردد.
پیشنهاد می شود اثربخشی این روش روی متغیرهای وابسته دیگری از جمله، بهداشت روان، افکار اتوماتیک، سبک های کنارآمدن و … بررسی گردد.
پیشنهاد می شود اثربخشی این روش روی گروه ها و نمونه های دیگر در شهرهای مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می گردد از روش های عینی تر دیگر به جز پرسشنامه (مانند مشاهده و مصاحبه) برای بررسی اثربخشی ذهن آگاهی بر بهزیستی روانشناختی، کیفیت زندگی و استرس ادراک شده در بیماران قلبی استفاده شود.
منابع

مطلب مشابه :  سازمان بهداشت جهانی