روابط انسانی در مدرسه، اهداف مدیریت آموزشی، اهمیت مدیریت آموزشی

دانلود پایان نامه

1- هدفمندی: هر رفتاری در مدیریت آموزشی مبتنی بر یک هدف آموزشی یا تربیتی است که می‌خواهد رفتار دانش‌آموز را به شکل مطلوب تغییر دهد.
2- حالت کلی و تمامیت دارد: منظور از این بیان این است که مدیریت دارای اجزاء و عناصر فراوانی است که یک مجموعه کلی را می‌رساند.
3- مستمر و مداوم است: تا زمانی که نظام تعلیم و تربیت سیستم مدرسه وجود دارد، وظایف مدیریت نیز ادامه دارد.
4- پویاست: مدیریت امری پویا وزنده است. زنده بودن مدیریت به این معناست که مدیریت وضعی ثابت و ایستا ندارد، بلکه امری متغیر و فعال است.
مدیریت آموزشی عبارت است از: هدایت منابع و فعالیت‌های کارکنان سازمان آموزشی در جهت اهداف آن می‌باشد که به طور کلی عبارت‌اند از: رشد جنبه‌های مختلف شخصیت اطفال، تربیت نیروهای متخصص و ماهر و انتقال فرهنگ (سید عباس زاده،1386).
مدیریت آموزشی، فرا گردی اجتماعی است که مستلزم ایجاد، نگه داشتن، برانگیختن، کنترل کردن و وحدت بخشیدن نیروهای انسانی و مادی می‌باشد که به طور رسمی و غیررسمی در درون یک نظام واحد شکل و سازمان می‌یابند تا هدف‌ها و مقاصد آموزشی را تحقق بخشند.
مدیریت آموزشی، فرآیند هماهنگ کردن استعدادهای آدمی و بهره‌گیری از شرایط محیطی برای اهداف آموزشی است (صافی، 1373).
خورشیدی (1382) معتقد است «مدیریت آموزشی یعنی به کارگیری روش ها و شیوه های اداره سازمانهای تربیتی با در نظر گرفتن هدف ها و سیاست ها و رویه های کلی تعلیم وتربیت». یا «مدیریت آموزشی، برنامه ریزی، سازماندهی، بسیج امکانات و منابع، هدایت و کنترل فعالیت های اعضای یک سازمان آموزشی برای تحقق اهداف سازمان است».
2-1-4- اهمیت مدیریت آموزشی
مطالعه تطبیقی مدیریت آموزشی در نظام‌های آموزش و پرورش کشورها به وضوح نشان می‌دهد که در آموزش و پرورش نیز مثل سایر زمینه‌های فعالیت اجتماعی تحول اندیشه‌های مدیریت در سه مرحله اتفاق افتاد که با استفاده از طبقه‌بندی مهارتهای سه گانه مدیریت می‌توان آنها را مراحل فنی، انسانی و ادراکی (مفهومی) نامید. به بیان دیگر مدیریت آموزشی در هر کشوری در فرا گرد شکل‌گیری و تحول خود در مرحله اول به جزئیات امور، مسائل و مشکلات روزمره، روش‌های انجام کار، تهیه و اجرای ضوابط و استانداردهای فنی و اداری (بایدها) پرداخته، و مهارتهای فنی را مشکل گشای مدیریت می‌داند. کافی نبودن این شیوه مدیریت در مرحله دوم موجب توجه به مسائل انسانی کار گردیده، تأکید بر انگیزه‌های فردی و روابط انسانی و از این رو ترویج مهارتهای انسانی را حلال مشکلات مدیریت تلقی می‌کند. بالاخره در مرحله سوم مدیریت آموزشی به کل نظام و اجزا و روابط پیچیده درونی و بیرونی آن توجه کرده و به مطالعه و تفکر درباره‌ی پیچیدگی‌های سازمان‌های آموزشی می پردازد و با توضیح و تبیین واقعیات سازمان‌های آموزشی، امر مدیریت و رهبری در سطوح مختلف نظام آموزشی را بر مدل ها و نظریه‌های علمی استوار می‌سازد. امروزه می‌توان گذر از مراحل فوق را با مدیریت و رهبری آگاهانه تسریع کرد و به درجات بالاتری و از لحاظ اثربخشی و کار آیی (موفقیت) در نظام‌های آموزشی نائل گردید (علاقه بند،1375).
کسی را مدیر می‌دانیم که بتواند در محیط کار خود به اقتضای موقعیت، اصول و یافته‌های علمی و مهارتهای اخلاقی به کاربندد، بتواند مشکلات را حل کند و هدفی را تحقق بخشد. لازمه‌ی چنین مدیریتی در محیط آموزشی آن است که شخص مدیر از اهداف و فراگردهای آموزش و پرورش مطلع باشد، سازمان آموزشی و روابط رسمی و غیررسمی آن را به درستی بشناسد، جو سازمانی مساعد برای انجام وظایف و فعالیت‌های کارکنان به وجود آورد، از نیروی انسانی و مادی موجود به طور مقتضی استفاده کند، وحدت و هماهنگی لازم میان اجزاء و عناصر سازمان را ایجاد نماید، همکاران و زیردستان خود را به کار و فعالیت موثر برانگیزد، عملکرد سازمان خود را ارزشیابی و انتقاد کند و بالاخره، همکاری و مشارکت خود وزیردستان را در انجام امور، اساس مدیریت و رهبری قرار دهد منظور اصلی مدیریت در هر سازمانی عبارت است از هماهنگ‌سازی کوشش‌های افراد انسانی و استفاده موثر از منابع دیگر برای تحقق هدف های سازمان، در مؤسسات آموزشی. این هدف‌ها مربوط به امور آموزش و پرورش و یادگیری است. پس منظور از مدیریت در سازمان‌های آموزشی، تحقق هدف‌های آموزشی می‌شود. در این صورت مدیریت آموزشی، عبارت است از برنامه‌ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل کلیه امور و فعالیت‌های مربوط به آموزش و پرورش. مع‌هذا مدیریت آموزشی اغلب به معنی مورد نظر است یعنی مدیریت آن بخش از فعالیت‌های سازمان‌های آموزشی که به طور مستقیم با امر آموزش و پرورش مرتبط است (علاقه بند،1372).
2-1-5- اهداف مدیریت آموزشی
صاحب‌نظران مختلف اهداف زیادی را برای مدیریت آموزشی بیان نموده‌اند. میر کمالی (1386) اهداف مدیریت آموزشی را بدین گونه بر می‌شمارد:
1- کمک به رسیدن اهداف آموزش و پرورش با بسیج تمام منابع و امکانات.
2- ایجاد هماهنگی بین همه منابع و فعالیت‌های سازمان آموزشی. هدف دوم مدیریت آموزشی برقراری هماهنگی در سازمان آموزشی است که به چند جنبه آن اشاره می‌شود: الف) هماهنگی هر فعالیت آموزشی با اهداف کلی تعلیم و تربیت. ب) هماهنگی بین کل فعالیت‌های آموزشی و پرورشی داخل سازمان آموزشی. ج) هماهنگی بین عوامل درونی و بیرونی موثر در تعلیم و تربیت.
3- کمک به بهبود و اصلاح فرآیند آموزش و پرورش: مدیر باید از طریق به‌کارگیری دستورات مقامات بالاتر و همکاری با آنان، توجه به گلایه‌های معلمان و رفع مشکلات و موانع موجود، به بهبود و اصلاح فرآیند آموزش و پرورش کمک کند.
4- یاری و مساعدت به اعضای سازمان آموزشی برای تشخیص و درک بهتر هدف‌ها: مدیر باید با روش‌های بسیار ظریف و اکثراً غیرمستقیم، از طریق شوراها و جلسات دیگر و همچنین با استفاده از دبیران باسابقه و علاقه‌مند، معلمین تازه‌کار را با اهداف دروس و تعلیم و تربیت آشنا کند.
5- راهنمایی، همکاری، کمک، تقویت و حمایت از اعضای سازمان آموزشی.
6- فراهم کردن زمینه‌های شور و تبادل‌نظر و به وجود آوردن احساس مسئولیت مشترک در سازمان آموزشی؛ زیرا باعث می‌شود که در حقیقت آن‌ها فکر خود را در امور مدرسه سرمایه‌گذاری کنند و هرچه بیشتر در امور آموزشی خلاقیت و ابتکار به خرج دهند و به آن علاقه‌مند گردند.
7- ایجاد روابط انسانی مطلوب و احترام متقابل بین مدیر و اعضای سازمان تربیتی: محیط آموزشی، یک محیط کاملاً انسانی است. بدین جهت برقراری، حفظ و گسترش روابط انسانی در مدرسه، یکی از اهداف مدیریت آموزشی است.
8- ایجاد فرصت و امکان بروز خلاقیت و ابتکار و ایجاد زمینه و تسهیلات برای رشد اعضای سازمان آموزشی از طریق فراهم نمودن فرصت مطالعاتی و آموزشی مناسب و تجهیز محیط کار معلمین آزمایشگاه‌ها و کتابخانه‌ها.
9- شناخت نیازها و حل مشکلات دانش‌آموزان به منظور دستیابی به اهداف تعلیم و تربیت: محور اساسی تعلیم و تربیت، دانش‌آموزان است. بدین جهت چنانچه برنامه‌های و هدف‌های مختلف آموزشی در تربیت آنها موثر نباشد، ارزش چندانی ندارد.

مطلب مشابه :  تعریف واژه ها و اصطلاحات، برنامه های آموزشی، دانش آموختگان