روابط بین‌الملل

دانلود پایان نامه

اخیرا وزیر نفت نیز به صراحت از وضعیت نامطلوب میادین مشترک سخن گفته و درباره طرحی در زمینه ترک تشریفات قراردادی در سپردن پروژه های توسعه میادین مشترک به شرکت هایی که توان تامین اعتبار مورد نیاز برای توسعهی میدان را دارند، خبر داده است.
ایران 28 میدان نفتی و گازی مشترک با همسایگان دارد. در بین میادین مشترک نفت و گاز ایران، 15 مخزن در آب‏های خلیج فارس و 13 مخزن در خشکی قرار گرفته اند که 12 حوزه در مرز مشترک با عراق، هفت مخزن مشترک با امارات‏، چهار مخزن مشترک با عربستان سعودی، با قطر و عمان دو مخزن و با هر یک از کشورهای کویت و ترکمنستان نیز یک میدان مشترک هیدروکربوری داریم.
البته به تازگی مسئولان ایرانی و عراقی درباره مشترک بودن یکی از میادین مشترک با عراق تردیدهایی ابراز می کنند و احتمال زیادی وجود دارد که این میدان از لیست میادین مشترک حذف شود، چنانکه مسئولان نفتی نیز در اظهار نظرهای جدیدتر تعداد میادین مشترک را 27 میدان دانسته اند.
سید غلامحسین حسن تاش کارشناس و مسئول سابق نفتی دربارهی میزان برداشت ایران از میادین مشترک گفته است:” در میادین نفتی مشترک ایران با عراق، روزانه حدود 295 هزار بشکه عراق نفت تولید کرده و در مقابل تولید ایران 130 هزار بشکه در روز است. این در حالی است که عراقی ها بیش تر پروژه های خود را به مناقصه های بین المللی گذاشته اند و بر همین اساس تولید آن ها افزایش می یابد.
در میادین مشترک با امارات، طرف مقابل 136 هزار بشکه و ایران تنها 56 هزار بشکه تولید داشته و در میادین مشترک با عربستان سعودی 450 هزار بشکه طرف مقابل و ایران 42 هزار بشکه تولید دارد.در میدان مشترک با ترکمنستان نیز، این کشور تولید بیش تری دارد.
3-5-3-1 میادین مشترک باعراق
از نظر تعداد، بیشترین میادین مشترک ایران در مرز با عراق قرار گرفته اند..
عراق با اجراى قراردادهاى منعقده با غول هاى نفتى بین المللى می رود تا با پشت سر گذاشتن ایران، خود را به روسیه و عربستان رسانده و قدرت اول یا دوم نفت جهان شود. صرف نظر از اینکه توسعهی میادین مشترکى چون مجنون، آن کشور را در موقعیتى برتر در بهره بردارى از این میادین منجمله میدان بزرگ آزادگان قرار خواهد داد. توسعهی چهار برابرى توان تولید این کشور، با امکان صادرات 11 میلیون بشکه در روز (بیش از 4 برابر ایران) و با جمعیت نصف ایران و نیز توجه به پیشینه هاى تاریخى شناخته شده از رفتار و عملکرد غیردوستانه این کشور، نه فقط موجب نگرانى ناشى از جابجایى موقعیت جهانى ایران در بازارهاى نفت وگاز و کمرنگ شدن تأثیرگذارى آن در روابط بین المللى است، بلکه نگرانى جدى تر در رابطه با امنیت شکننده مرزها و روابط فى مابین را موجب خواهد شد. چرا که یک عراق بسیار ثروتمندتر و قدرتمندتر از ایران، آن هم با فاصلهی زیاد، نه یک فرصت بلکه می تواند یقیناً به عنوان یک تهدید مطرح می شود. در این میان، جلوگیرى از اقدامات عراق، حتی اگر فکر مـى کردیم که عملى است، نمى تواند به عنوان یک راه حل توصیه شود، بلکه تنها راه حل مقدور در جهت کاهش آثار منفى این تحول، ورود جدى به این رقابت شروع شده توسعهی نفتى ـ گازى کشور مى باشد که بایستى در دستور کار قرار گرفته و توسعهی سریع و گستردهی ظرفیت تولید نفت و گاز، البته با اولویت میادین مشترک به عنوان یکى از سیاست هاى محورى اقتصادى ـ امنیتى با حمایت و عزم ملى همهی مسئولان مورد توجه و اقدام قرار گیرد.
مسلماً هرگونه تأخیر در این مهم، در حالی که لکوموتیو توسعهی نفتی عراق قبلاً سفر خود را آغاز کرده و با سرعتى کمتر از ۵ تا ۷ سال مى رود که به اهداف پیش گفته دست یابد، صدماتى درپى خواهد داشت که دامنه و وسعت آن را به هیچ وجه نخواهیم توانست هضم یا جبران کنیم.
چشم اندازی که براى عراق طى یک دههی آینده متصور است، ارتباط این کشور با تولیدکنندگان بزرگ مثل عربستان و روسیه، ظهور یک عراق قدرتمند به عنوان یک متحد استراتژیک براى آمریکا در منطقه و آثار این قدرت جدید، برترى عراق در درون اوپک، نقش عراق در منطقه و خصوصاً در ارتباط با ایران، سناریوهاى احتمالى که ممکن است پیش بیاید و… می باشد؛ مسائلی که نکات مهم و چالش هاى تحلیلی جدى پیش روى بازار و خصوصاً همسایگان آن قرار می دهد و بایستى مورد توجه قرار گیرد.
3 میدان دهلران، پایدار غرب و نفت شهر از جمله میادین مشترک ایران و عراق است که تحت مدیریت نفت مناطق مرکزی قرار دارد. میدان بسیار بزرگ آزادگان که به دوبخش شمالی و جنوبی تقسیم شده است و میدان یادآوران دو میدان مشترک دیگر ایران با عراق هستند که پروژهی توسعه و به تولید رساندن هر دو به شرکت های چینی سپرده شده است. طرف عراقی با سرعت بسیار بیشتری برای بهره برداری از این دو میدان اقدام کرده است. میدان آزادگان بزرگترین امید ایران برای افزایش ظرفیت تولید نفت با توجه به پیر شدن اغلب مخازن قدیمی نفت و افت تولید آنها است.
میدان نفتی آذر دیگر میدان نفتی مشترک ایران و عراق است که تفاهم نامهی توسعهی آن با گازپروم روسیه بسته شد اما با تعلل گازپروم توسعهی آن برعهده یک کنسرسیوم ایرانی گذاشته شد. مخزن این میدان با میدان نفتی بدرای عراق مشترک است و در امتداد شمال غربی میدان مستقل چنگوله واقع است.
این میدان دارای ۲ میلیارد و ۵۰۰ بشکه نفت خام درجا است. میزان نفت قابل استحصال از این میدان ۴۰۰ میلیون بشکه نفت برآورد می شود. پیش بینی می شود با بهره برداری از این میدان، روزانه 50 تا 65 هزار بشکه نفت خام برداشت شود.
با این وجود مذاکرات دوجانبهی ایران و عراق برای تشکیل شرکت مشترک و بهره برداری از بعضی میادین مشترک با مدیریت واحد مخزن ادامه دارد.
طبق برنامهی ده ساله (2008 ـ 2017) این کشور ظرفیت تولید باید به شش میلیون بشکه در روز افزایش یابد. آغاز بهره برداری از میدان بزرگ مجنون (مشترک با آزادگان ایران) توسط شرکت پتروناس مالزی و بهره برداری از میدان بدره (مشترک با میدان آذر ایران) توسط شرکت کوگاز کره جنوبی، حاکی از تلاش در این زمینه است. بدین ترتیب و درنتیجه محدودیت های موجود بر سر تولید و فروش نفت ایران، تا انتهای این برنامه احتمال پنج برابر شدن ظرفیت تولید عراق بعید نخواهد بود.
3-5-3-2 میادین مشترک با عربستان
یکی از میادین مشترک با عربستان میدان نفتی اسفندیار است که بخش عربی آن را “لولو” می نامد. میدان اسفندیار مشترک با عربستان دارای 532 میلیون بشکه نفت خام درجا است که با وجود دریافت صدور مجوز آن هنوز اقدامی برای توسعه و برداشت نفت صورت نگرفته است.
این گزارش حاکی است، از حدود 6 سال قبل شرکت ملی نفت با واگذاری آن به شرکت پتروایران، این شرکت را متعهد کرد تا با توسعهی فروزان، میدان نفتی مجاور آن یعنی اسفندیار را هم توسعه دهد.
بدین سبب عقد قراردادی با کشور مالزی در دستور کار قرار گرفت که به موجب آن در مرحله اول توسعهی میدان اسفندیار روزانه 10هزار بشکه نفت خام و در مرحله بعدی آن 20 هزار بشکه نفت خام تولید شود. مالزیایی ها از توسعه این میدان کنار کشیدند و شرکت ملی نفت می گوید برنامه دیگری برای تولید از این میدان دارد. باید منتظر بود و دید عربستان چه سهمی از مخزن مشترک را با برداشت از “لولو”ی خود برای” اسفندیار” ایران باقی می گذارد تا کشور ما در زمانی نامشخص آن را برداشت کند.
میدان نفتی فروزان دیگر میدان نفتی مشترک با عربستان است که در 100 کیلومتری جنوب غربی جزیرهی خارک و مشترک با میدان مرجان عربستان سعودی واقع شده است. بر اساس برآوردهای صورت گرفته این میدان دو میلیارد و 309 میلیون بشکه نفت خام درجا دارد.
در راستای توسعهی میدان نفتی مشترک فروزان اهدافی از جمله افزایش ظرفیت تولید روزانه نفت خام به 65 هزار بشکه برای انتقال به جزیره خارک، کاهش میزان آب در نفت ارسالی به جزیرهی خارک به مقدار پنج درصد حجم، ارسال گازهای همراه به جزیرهی خارک از طریق 100 کیلومتر خط لوله 24 اینچ به میزان 258 میلیون فوت مکعب در روز، کاهش غلظت ذرات نفت در آب تولیدی پس از تصفیه و ارسال به دریا تعریف شده است.
میادین گازی فرزاد و جزیرهی فارسی دو میدان مشترک گازی با عربستان در زمرهی میادین کوچک گازی هستند. روند ساختمان این دو میدان گازی به گونه ای است که بخش اعظم میدان گازی فرزاد در عربستان و بخش اعظم میدان گازی جزیره ی فارسی در ایران قرار دارد.
بر این اساس ایران علاقهی زیادی به مدیریت واحد مخازن نفت و گاز مشترک با همسایگان از جمله عربستان نشان داده است اما این کشور تا کنون پاسخ مثبتی به تمایل ایران نداده است.
3-5-3-3 میادین مشترک با امارات

مطلب مشابه :  روابط انسانی در مدرسه، عوامل مؤثر بر سازگاری، عوامل جمعیت شناختی