سبک های تربیتی والدین

دانلود پایان نامه

(ادبیات و مستندات ، چارچوب ها و مبنای ، سابقه و پیشینه تحقیق)
مقدمه
در این فصل ابتدا به مبانی نظری مرتبط با متغیرهای تحقیق، سبک های تربیتی والدین، مهارت های اجتماعی و مشکلات رفتاری پرداخته و سپس مبانی تجربی و تحقیقاتی که در این زمینه در خارج از کشور هم در داخل کشور صورت گرفته را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
2-1- مبانی نظری سبک های فرزند پروری
2-1-1- خانواده
خانواده یکی از نظام های اجتماعی و طبیعی و مجموعه ای از قواعد و اصول است که برای اعضای خود نقش های متنوعی تعیین می کند، از یک ساختار نظامدار قدرت برخوردار بوده و از صورتهای پیچیده ای از پیام رسانی های آشکار و نهان برخوردار می باشد(نوابی نژاد، 1388)رابطه اعضای این نظام رابطه ای عمیق و چند لایه است که عمدتاً براساس تاریخچه ای مشترک، ادراک ها و فرض های مشترک و درونی شده رایج جهان و اهداف مشترک بنا شده است.
یکی از عوامل بسیار مهم و اثر گذار بر رفتار فرد، خانواده است.محیط خانواده اولین و با دوام ترین عاملی است که در رشد شخصیت افراد تأثیر می نماید.کودک خصوصیاتی را از والدین خود به ارث می برد بدین طریق پدر و مادر زمینه ی رشد و پیشرفت فرزندان را فراهم می آورند نفوذ والدین بر فرزندان تنها محدود به جنبه های ارثی نیست، بلکه پدر و مادر، در آشنایی کودک به زندگی جمعی و فرهنگ جامعه نیز، نقش مؤثری را ایفا می کنند. موقعیت اجتماعی خانواده، وضع اقتصادی آن، افکار و عقاید، آداب و رسوم، ایده آلها و آرزوهای والدین و سطح تربیت آنان در طرز رفتار کودکان نفوذ فراوان دارد ( شریعتمداری، 1387).
مهمترین تماس های کودک در خانواده با والدین است این تماس ها نقطه ی کانونی فرهنگ کودک را ایجاد می کند. رفتار اولیاء کودک چه خشن، چه محبت آمیز و چه منع کننده باشد یا او را آزاد بگذارد، غالباً مطابق الگوهای فرهنگی خاص انجام می گیرد به هر حال کودک طبق فرهنگ خاص پدر و مادر خود مراقبت و تربیت می شود و رفتار او از جنبه های مختلف، مطابق با فرهنگ جامعه ای می باشد که در آن زندگی می کنند و نظر و رأی پدر و مادر نیز در آن مؤثر است ( ساعتچی، 1388).
نوع زندگی خانگی کودک، در رشد شخصیت او نیز تأثیر مهمی دارد و این نیز بوسیله ی والدین معین می شود مادران و پدرانی که به علت تجارب قبلی دوران کودکی خود، در انجام دادن وظیفه خطیر خود، تزلزل و عدم اطمینان خاطر احساس می کنند. ثبات عاطفی ندارند و به فرزندان شان نظر نامساعد دارند، یا درباره ی روش تربیت با یکدیگر موافق نیستند، در این صورت زندگی خانگی نامطلوبی برای رشد شخصیت کودکان و فرزندان فراهم خواهند آورد (شعاری نژاد، 1387).
فرام (1955). بر این باور است که فرهنگ و زندگی اجتماعی و نوع هنجارهای فرهنگی سنخ های شخصیتی افراد را می سازد. خانواده مهمترین نهاد جامعه بشری است که هنجارها و ارزش های آن در فرد تاثیر می گذارد. خانواده از یک سو با سازمان ها و موسسات اجتماعی ارتباط دارد و از سوی دیگر فرد را دربر می گیرد. بنابراین اجتماع بیرون تحت تأثیر خانواده قرار می گیرد. اجتماعی که از خانواده های سالم تشکیل شده باشد، مسلماً اجتماعی است سالم و شرط آنکه خانواده ای سالم باشد این است که افراد آن سالم باشند. لذا بهبود وضع اجتماعی تلاش برای بهبود وضع افراد خانواده مساله ای است که همه ما می توانیم انتظار داشته باشیم که بالندگی و رشد در آن صورت پذیرد، برای دست یافتن به چنین هدفی همواره باید در خانواده تغییر و تجدید شکل وجود داشته باشد و این موضوع فقط در نظام باز امکان پذیر است. در اسلام خانواده واحد بنیادی جامعه است و در بینش رسول خدا (ص). هیچ بنیادی در نزد خداوند پسندیده تر از بنیاد خانواده نیست. جمهوری اسلامی چون بر اساس اسلام پایه ریزی شده است قهراً همان نظر اسلام را در رابطه با خانواده خواهد داشت. لذا در اصل دهم قانون اساسی می خوانیم: «از آنجا که خانواده هسته بنیادی جامعه اسلامی است همه قوانین و مقررات و برنامه ریزی های مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده، پاسداری از قدمت آن، استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد)). بنابراین خانواده در جمهوری اسلامی همان ارزش هایی را دارد که در اسلام می باشد . در نظام اسمی و فرهنگی قرآن ، هدف از تشکیل خانواده رسیدن به آرامش روانی و آسایش خاطر، پیمودن طریق رشد و شکوفایی، نیل به کمالات انسانی و تقرب ذات حق تعالی است. در کانون خانواده هر یک از اعضای خانوده نسبت به یکدیگر وظایفی به عهده دارند که از حقوق آنان سر چشمه می گیرد. این وظایف باید به شکل متقابل مورد توجه قرار گیرد تا در سایه ایفای نقش هر یک از آنان کانون بنیادین تقویت و تعالی یابد (زیوری رحمان، 1389).
2-1-2- اهمیت و ضرورت خانواده
صاحب نظران روان شناسی و علوم تربیتی سازمان خانواده را یکی از مهمترین نهادهای موثر در تربیت و رفتار آدمی می دانند زیرا: محیط خانواده اولین و بادوام ترین عامل در تکوین شخصیت کودکان و نوجوانان و زمینه ساز رشد جسمانی، اخلاقی، اجتماعی، عقلانی و عاطفی آنان است. نهاد خانواده از جمله عمومی ترین نهادهای اجتماعی است که معمولاً در تمام جوامع وجود دارد و مهمترین تکیه گاه و محور زندگی اجتماعی می باشد. در حقیقت فرد در خانواده متولد می گردد و در سازمان خانوادگی زندگی می کند و در مواقع نیاز به خانواده روی می آورد و در پرتو زندگی خود سکون و آرامش می یابد (صافی، 1386).
بطور کلی سلامت و استحکام و اقتدار عاطفی و منطقی خانواده و برخورداری پدران و مادران از بصیرت و بینش اجتماعی و نیز آگاهی های مستمر ایشان ضامن رشد مطلوب شخصیت اجتماعی کودکان و نوجوانان می باشد و پیشگیری از تعارضات، تضادها، کجروی ها و اختلالات روانی- اجتماعی ایشان در گرو سلامت خانواده است. به عبارت دیگر خانواده زمینه ساز پذیرش مسئولیت اجتماعی در کودکان و نوجوانان و نیز تبلور نوآوری ها و خلاقیت های ذهنی آنان است.

مطلب مشابه :  نظریه های روانشناسی اجتماعی، نظریه بیگانگی نسبت به کار، سلسله مراتب نیازهای مازلو

2-1-3- وظایف خانواده
خانواده یک واحد اجتماعی است که بین اعضای آن یک ارتباط تنگاتنگ و همه جانبه برقرار است و ازاین جهت با بسیاری از واحدهای اجتماعی متفاوت و متمایز می شود.
خانواده به عنوان یک واحد و سازمان اجتماعی دارای نقش ها و وظایف متعدد و متکثری است. یک خانواده مثل یک سازمان اجتماعی می تواند نقش تولیدی را ایفا کند (مثل بعضی از خانواده های روستایی که همگی کار می کنند). خانواده نقش خدماتی را نیز برای خود و برای تعدادی از افراد اجتماع بر عهده دارد (مثل طبخ و لباس شستن). خدمات بهداشتی و درمانی نیز در خانواده به اعضاء آن عرضه می شود. نقش آموزشی و تربیتی خانواده نیز مسلم و روشن است. علاوه بر این نقش ها که بیشتر سازمان های اجتماعی هم آن ها را ارائه می دهند. خانواده در رفع نیازهای جسمانی و روانی اعضاء آن نیز تقش غیر قابل انکاری دارد. لذا خانواده واحدی اجتماعی است که دارای نقش ها و وظایف متعدد و گوناگون است (احمدی، 1386).
صافی (1386 )، وظایف اساسی خانواده را دو چیز به شرح زیر ذکر کرده است.
1- پرورش و آموزش کودکان.
وی می گوید: یکی از وظایف اساسی خانواده فراهم کردن محیط مساعد برای پرورش کودکان است، محیط خانه، محیط یادهی و یادگیری از راه های مختلف بویژه تقلید است و کودکان و نوجوانان قسمت عمده ای از عمر خود را در این محیط صرف می کنند و در فضای خانواده رشد می یابند.
2-تامین امینت جسمی و روحی اعضای خانواده