شایستگی اجتماعی

شایستگی اجتماعی

شایستگی اجتماعی

3- تفاوت های فرهنگی: با توجه به تحقیقات یک نوع سبک والدگری که برای خانواده های طبقه متوسط مفید است، ممکن است برای خانواده های اقلیت (نژادی) کاربرد نداشته باشد. مثلاً بسیاری از خانواده های لاتینی از سبک والدگری استبدادی استفاده می کنند، آن ها چنین استدلال می کنند که اگر به کودکان آزادی بدهند ممکن است بی بندوبار شوند و رفتارهای ضداجتماعی و اخلاقی انجام دهند. آن ها احساس می کنند که با جدیت و سخت گیری، کودکانشان، بزرگ سالان مسئولیت پذیری خواهند شد.
2-1-4-6- ابعاد سبک های والد گری
ابعاد روابط والد – فرزندی که بر اساس آن بسیاری از رفتارهای فرزندان شکل می گیرد، دارای تنوع زیادی است که مهم ترین آن ها به شرح زیر می باشد:
2-1-4-6-1- پاسخ دهی والدین (گرم بودن)
پاسخ دهی والدین به عنوان «گرم بودن» حمایت و رفتار همدلانه نیز تلقی می شود. به عبارت دیگر توجه به گرمی والدین به آن موضوعی اشاره دارد که والدین تا چه اندازه خود را با رفتارهای کودکان وفق می دهند و به ارضای نیازها و تقاضاهای ویژه فرزندان خود می پردازند و آگاهانه و با تصمیم قبلی، حس خود نظم دهی و قدرت ابراز خود را در کودک پرورش می دهند. چنین فرایندی از طریق شناخت والدین و خصوصیات وی انجام می پذیرد (, 1999 Darling).
والدینی که به عنوان گرم و پاسخ گو طبقه بندی می شوند اغلب لبخند می زنند، پاداش می دهند، تشویق می کنند و به میزان زیادی محبت و عاطفه دارند و درعین حال آن ها وقتی که کودک رفتار بدی انجام می دهد از او انتقاد می کنند ( Shaffer, 1996؛ نقل از کردنوقابی، 1378). این والدین نسبت به کودکان خود بامحبت هستند و آن ها را می پذیرند؛ اما والدینی که در درجه پایینی از این بعد قرار دارند نسبت به کودکانشان رابطه ای سرد یا طرد کننده دارند و محبت کمتری نسبت به آن ها اعمال می کنند. والدین گرم و پاسخ گو رفتارهای خوب و موفقیت فرزندان را در انجام تکالیف سخت تشویق و تحسین می کنند و اغلب عشق و علاقه خود را به کودکانشان هم به طور فیزیکی و هم کلامی ابراز می دارند (,Berent 1997؛ نقل از مهر افروز، 1378).
محبت والدین اگرچه به عنوان سطحی از بعد پاسخ دهی و گرمی والدین، لازمه رشد کودک است اما افراط وتفریط در آن سبب ایجاد برخی اختلافات روحی و روانی در تعاملات والدین و فرزندان می شود (یوسفی، 1382).
2-1-4-6-2- توقع و انتظارات والدین (کنترل)
توقع و انتظارات والدین به معنای کنترل رفتار است، به عبارت دیگر انتظارات و توقعات اشاره به خط مشی های تعیین شده از جانب والدین دارد و الزام کودک بر اجرای آن باهدف پیوستن وی به خانواده به عنوان مجموعه ای منسجم و یکپارچه؛ چنین فرایندی از طریق تقاضای معقول و منطقی از کودک، نظارت بر اعمال وی، اعمال شیوه های انضباطی و تمایل به مقابله با کودکی است که از قوانین وضع شده، تخطی نمی کند، امکان پذیر است (,Baumrind 1991؛ به نقل از Darling (1999,.
برجعلی (1378) در مورد بعد توقع چنین می نویسد: برخی والدین توقع زیادی از کودکان دارند، استانداردهای بالایی تعیین می کنند و انتظار دارند که کودکان به آن برسند. در مقابل برخی والدین توقع بسیار کمی دارند و کمتر سعی می کنند در رفتار فرزندان خود تأثیر و نفوذ داشته باشند.
درواقع والدین با توقعات و انتظارات خود سعی در کنترل کردن رفتار کودکان دارند. البته کنترل به معنای محدودیت (عام) نیست، بلکه به معنای داشتن قوانین و چارچوب های ایجادشده باهم فکری والدین و کودکان و نظارت بر اجرای آن هاست (یوسفی، 1382).
اما متأسفانه برخی از والدین آزادی کودکانشان را باتحمل دستورات فراوان، محدود می کنند و به طور مستقیم رفتارهای آن ها را به منظور حسن اجرای دستورات بررسی می کنند. برخی دیگر هم کمتر کودک را محدود می کنند و دستورات کمتری می دهند و به کودک در تعقیب علایق، عقاید و هیجاناتش آزادی بیشتری می دهند (کاوه، 1382).
هیچ یک از نقاط انتهایی این بعد پسندیده و مطلوب نیست. چون اگر والدین کنترل خیلی کمی بر کودکانشان اعمال کنند، ممکن است درنهایت کودکی پرورش دهند که خارج از کنترل باشد. اگر هم والدین حد زیادی از کنترل را بر کودکانشان اعمال نمایند، ممکن است مانع رشد خودگردانی و فردیت کودک شوند؛ بنابراین اکثر محققان و نویسندگانی که درزمینه سبک های والد گری کار می کنند غالباً والدین را به داشتن یک چارچوب ثابت و درعین حال انعطاف پذیر ترغیب می کنند. آن ها توصیه می کنند که کنترل والدین نه بسیار محدودکننده (سخت گیرانه) و نه بسیار آزاد گذارانه (سهل گیرانه) باشد (Buri, 1991؛ نقل از مهر افروز، 1378).
تحقیقات و مطالعات انجام شده بر روی رفتار والدین با کودکان نشانگر اهمیت دو بعد رفتاری در والدین نسبت به کودکانشان است: مانند پذیرش – طرد و آزاد گذاشتن – محدود کردن. میزان علاقه و توجهی که والدین نسبت به کودکان دارند، پذیرش واقعی خوانده می شود. پدر و مادرانی که فرزند خود را موردپذیرش قرار می دهند، نسبت به کودک عاطفی، تأییدکننده و گرم هستند و کودک خود را آن گونه که هست درک می کنند. انضباط و تربیت در نظر آنان بیشتر شامل تشویق و ستایش و کمتر تنبیه بدنی است. برعکس والدینی که طرد کننده هستند، بیشتر کودک را تنبیه می کنند، با او رفتاری سرد دارند، نسبت به نیازهای او ناآگاه و بی توجه اند و حساسیتی در جهت تأمین آن نیازها ندارند. درجه و میزانی که پدر و مادر به فرزند خود آزادی و خودمختاری می دهند، آزاد گذاشتن – محدود کردن نامیده می شود. پدر و مادری که به آزاد گذاشتن معتقدند ه کودک اجازه تصمیم گیری
می دهند، او را کمتر تحت فشار قرار می دهند و قواعد انضباطی کمتری را حاکم بر رفتار او می کنند. از سوی دیگر پدر و مادر معتقد به محدود کردن، رفتار کودک را طبق ضوابط و قواعد کنترل شده ای تحت نظر دارند و از دادن هرگونه آزادی و خودمختاری به کودک اجتناب می کنند (نوابی نژاد، 1375).
Darling (1999) خاطرنشان می کند که به طورکلی، بعد پاسخگویی والدین شایستگی اجتماعی و کارکرد روانی اجتماعی را پیش بینی می کند.
2-1-4-6-3- بعد تعهد والدین (مشارکت و دخیل شدن):
بعد تعهد والدین را می توان با توجه به گرایش ها و رفتارهای والدین تعریف نمود. در ارتباط با گرایش ها، این گونه والدین «کودک محور» هستند. به زندگی فرزندانشان علاقه مند بوده و تمایل دارند نیازها و امیال خودشان را در امتداد نیازها و امیال کودکانشان قرار دهند. هم چنین والدینی که زیاد متعهد هستند مدت های طولانی تری با فرزندانشان هستند. این گونه تعامل مکرر یک نشانه رفتاری از تعهد والدین است (,Berent 1997، نقل از مهر افروز، 1378). درواقع تعهد بالای والدین منجر به گرم بودن جنبه های مثبت کنترل می شود. در مقابل والدین غیر متعهد وقت کمی را با فرزندانشان می گذرانند و نمی توانند پاسخگوی نیازهای آن ها باشند، زیرا وقتی کودکانشان به آن ها نیاز دارند، حضور ندارند. به طور مشابهی یک جنبه مثبت کنترل یعنی تأکید مستمر بر قوانین، مبتنی بر نظارت مکرر رفتار کودک است. والدین غیر متعهد نمی توانند چنین نظارتی را انجام دهند (گرافیک و اسلاویک، 1994، نقل از مهرافروز، 1378).
2-1-4-7- پیامدهای سبک های والدگری
سبک های والدگری بهزیستی و سلامت کودکان را در زمینه هایی از صلاحیت اجتماعی، عملکرد تحصیلی، رشد روانی و مسائل رفتاری پیش بینی می کند (,1999 Darling).
به طورکلی، هرکدام از سبک های والدگری پیامدهای خاصی دارد که در زیر به شرح آن ها خواهیم پرداخت.
2-1-4-7-1- پیامدهای سبک والد گری مقتدرانه

 

مدیر

داغ ترین ها

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~