شبکه های آبیاری

دانلود پایان نامه

همان طور که در مفهوم لغوی ذکر شد حریم امری است که ذیحق از آن در مقابل تعرض دیگران حمایت می نماید.
1- حریم آن مقدار از مساحت های مجاور است که برای دوام و بقاء رقبه احیاء شده در اراضی موات ، عرفاً و عادتاً ضروری است که تعیین آن بر حسب تشخیص عرف و خبره یا کارشناس است.
2- کلمه ای عربی است و به معنی منع می باشد و مقداری از اراضی اطراف ملک، قنات و نهر، امثال آن است که برای کمال انتفاع از آنها و جلوگیری از ضرر، ضرورت دارد و از نظر احترامی که افراد باید به حق حریم بگذارند و نمی توانند به آن تجاوز بنمایند حریم نامیده می شود.
در صورتی که کسی بوسیله احیاء اراضی موات، باغ، منزل، مزرعه، چاه آب، قناتی، احداث نماید مقداری از اراضی موات که نزدیک آن است و برای کمال انتفاع لازم است بخودی خود حریم آن می شود.
3- مقداری مساحت از اراضی اطراف چاه و چشمه است که دیگری نمی تواند در آن احداث چاه یا قنات کند.
یکی از حقوق عینی که میتوان آنرا نوعی حق ارتفاق دانست، حق حریم است.
4- حق حریم: حقی است که مالک زمین، قنات، نهر، چاه و امثال آن برای کمال استفاده از ملک خود نسبت به اراضی مجاور دارد، شناختن حق حریم برای مالک، نسبت به اراضی مجاور برای جلوگیری از تضرر اوست، چه تصرفات دیگران در اراضی مجاور قنات و چاه و غیر آن ممکن است موجب زیان مالک باشد. استفاده از غالب املاک، مستلزم این است که زمین اطراف آن به مالکیت دیگری در نیاید، یا دست کم تصرفی در آن نشود که انتفاع از ملک را دشوار یا ناممکن سازد، برای مثال، اگر کسی در زمین موات قناتی احداث کند، برای آنکه بتواند از آبی که حیازت شده است استفاده مطلوب را ببرد باید آن مقدار از زمین حلقه چاهها را که جهت ریختن خاک آنها لازم است همیشه در اختیار داشته باشد، و دیگران نیز نتوانند قنات و چاه دیگری درنزدیکی قنات او حفر کنند. این مقدار از زمین را در اصطلاح «حریم» و حقی را که مالک بر آن دارد «ق حریم» می نامند.
جلوگیری از تضرر صاحب ملک، قنات و نهر هر چاه است، پس دیگران باید از تصرفاتی که مضر حال او و انتفاع است ممنوع شوند ولی تصرف بدون ضررمباح است.
5- حریم: مقداری از اراضی اطراف ملک، قنات، نهر و امثال آن است که برای کمال انتفاع از آن ضرورت دارد.
6- حریم: آن قسمت از اراضی رودخانه، مسیل، نهر طبیعی و یا احداثی شبکه های آبیاری و زهکشی است که به عنوان حق ارتفاق برای کمال انتفاع و حفاظت آن لازم است و بلافاصله پس از بستر قرار دارد.
7- حریم: آن قسمت از اراضی اطراف رودخانه، مسیل، نهر طبیعی یا سنتی، مرداب و برکه طبیعی است که بلافاصله پس از بستر قرار دارد و به عنوان حق انتفاع برای کمال انتفاع و حفاظت از آن لازم است و طبق مقررات توسط وزارت نیرو و یا شرکت های آب وبرق و سازمان آب و برق خوزستان تعیین می گردد.
8- حریم تأسیسات آبی: مقداری از اراضی گرداگرد خطوط آبرسانی، خطوط جمع آوری فاصلاب اختصاصی از شبکه موجود تا ابتداء لوله انشعاب، سد، کانال، انشعاب لوله کشی، دستگاه های تولید و توزیع آنهاست که به هزینه دولت یا با کسر مایه مشترک دولت و بخش خصوصی، یا از طرف بخش خصوصی به منظور استفاده عمومی ایجاد شده باشد، اعم از اینکه تأسیسات مربوط به استخراج آب زیر زمینی باشد (مثل تأسیساتی که در کنار قنوات و چاه ها منصوب و در مالکیت اشخاص باشد) و یا تأسیسات آبرسانی شهری و کشاورزی و صنعتی که برای کمال انتفاع و حفظ و نگهداری آن ضرورت دارد.
9- حریم مخازن: آن مقدار از اراضی اطراف و پیرامون دریاچه مصنوعی یا طبیعی است که آب ذخیره شده در آن به مصرف تولید برق برسد و برای کمال انتفاع از آن ضرورت دارد.
10- حریم: قسمتی از اراضی ساحلی یا مستحدث است که یک طرف آن متصل به آب دریا یا دریاچه یا خلیج باشد.
به منظور حفظ و حراست دریاچه ها و جلوگیری از آلودگی آب، دخل و تصرف و احداث هر گونه ساختمان و ایجاد اعیانی در حریم دریاچه پشت سدها مستلزم صدور اجازه کتبی از طرف وزارت آب و برق یا مؤسسات تابعه مجاز خواهد بود.
11- حریم قنات: اگرقناتی را در نظر بگیریم، این قنات چاه هایی دارد که در ازمنه مختلف، صاحب آن حاجت به پاک کردن قنات دارد و باید خاک را از چاه ها درآورده و بیرون بریزد، ریزشگاه خاک ها، حریم آن چاه ها است، زیرا از نظر زیر زمینی، آب هایی که به چاه ها وارد می شوند از هر نقطه که به سوی قنات آینداز آن نقطه تا قنات حریم قنات است.
با توجه به مراتب فوق رکن مشترک تعاریف مذکور در فوق عبارتست از:
حریم در املاک وجود دارد.
حریم در پیرامون املاک است نه سایر فضاهای فوق نه تحتانی
حریم برای کمال انتفاع است.
4- حریم برای جلوگیری از ورود ضرر است.
5- حریم برای حفاظت از ملک است .
بند دوم: حریم در فقه اهل سنت
از منابع کهن که درباره حریم چاه و کاریز (قنات) سخن به بیان آورده و برخی آراء فقها را ذکر کرده است کتاب «انباط المیاه الخفیه» ابوبکر کرجی است که در آن علاوه بر جنبه های مهندسی قنات نظرات امام ابوحنیفه، قاضی ابو یوسف و محمد شیبانی و هشام و ابوجعفر طحاوی از فقهای حنفی را گزارش کرده است.
ابوبکر کرجی درباب حریم چاه و کاریز بر اساس موازین دینی می نویسد: «محمد بن الحسن گفته است ابوحنیفه گفت: هر کس به اذن امام در محلی که مسلمانی را بر آن حقی نباشد چاهی حفر کند (موات باشد) مالک آن است و حریم این چاه چهل ذراع است و اگر کسی کاریزی ایجاد کند، حریم آن پانصد ذراع است و هر کس بدون اجازه امام چاهی حفر کند، مالک آن نمی شود و چنین چاهی حریم ندارد».
«جایز نیست که دو نفر برای حفر چاهی به این صورت توافق کنند که هزینه حفر را مشترکاً بپردازند و شرط کنند، که چاه از آن یکی و حریم از آن دیگری باشد، اگر مردی مالک نهری باشد که آن نهر از میان زمین دیگری عبور می کند و صاحب نهر بخواهد برای اصلاح نهر خود داخل زمین شود، مالک زمین حق دارد که مانع شود مگر آنکه صاحب نهر برای انجام مقصود خود فقط از وسط نهر عبور کند و همچنین است که در میان زمین او چشمه یا کاریز یا چاهی باشد مگر آنکه در این زمین راه عمومی وجود داشته باشد، که در این صورت صاحب زمین حق ندارد مانع صاحب آب شود».

مطلب مشابه :  سازمان های غیر دولتی