فعالیت های اقتصادی

دانلود پایان نامه

بی انضباطی و ضعف وجدان کاری
که این نوع فساد را در رفتارهایی چون: ترک خدمت درساعات موظّف اداری، تأخیر در ورود و تعجیل در خروج از سازمان، کوتاهی در انجام وظایفِ محوّله، و مانند آن می توان مشاهده کرد. که باعث
پایین بودن کیفیّت عملکرد و محصولات، نارضایتی ارباب رجوع و طولانی شدن زمان رسیدگی به پرونده ها و درخواست ها، می شود.
رشوه
یکی دیگر از مصادیق فساد اداری وجود پدیده شومی نظیر رشوه است. درفعالیّت های نادرست اقتصادی و جایی که پای پول درمیان است، وجود رشوه گریز ناپذیر به نظر می رسد.
رشوه، چیزی است که فرد به حاکم یا غیر او می دهد تا به نفع او حکم کند یا آنچه می خواهد آن را انجام دهد.
درفرهنگ دینی «رشوه» گناهی بزرگ شمرده شده. قرآن کریم در این باره می فرماید:وَ لا تأکُلُوا اَموالَکُم بَینَکُمْ بِالباطِلِ وَ تُدلُوا بِها اِلَی الحُکّامِ لِتَاکُلُوا فَریقا مِن اَموالِ النّاسِ بِالاثمِ وَ اَنتُم تَعلَمُون؛«و اموال یکدیگر را به باطل (و ناحق) در میان خود نخورید و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه (قسمتی از) آن را (به عنوان رشوه) به قضات ندهید، در حالی که می دانید. (این کار گناه است.)»
در حدیث معروفی که از پیامبر اکرم 9نقل شده آن حضرت فرمودند:«لَعَنَ اللّهُ الرّاشی و المُرتَشی وَ الماشی بَینَهُما؛ خداوند گیرنده و دهنده ی رشوه و آن کس را که واسطه میان آن دو است از رحمت خود دور گرداند.»
پیامد های فساد رشوه عبارتند از: الف: تجاوز به حقوق مردم و پایمال نمودن حقوق محرومان.
ب: پذیرش افراد نالایق و غیرکارا و طردلایق ها و کاردانان و در نتیجه اُفت خدمات عمومی و دولتی.
ج: نابود شدن اصول اخلاقی و ارزش های حاکم بر جامعه … و رواج بی اعتمادی و بی تفاوتی و کم کاری در سیستم اداری کشور و …
د: تخریب اخلاق اجتماعی و ایجاد یأس ونومیدی در اقشار جامعه نسبت به کارگزاران نظام.
ه: مانعیّت از رشد و کار مولّد و سوق دادن جامعه به سوی انحطاط و بروز روحیّه کفر و شرک و حرام خواری.
ه: تعطیل سرمایه گذاری های سالم اقتصادی.
اختلاس؛ اختلاس به تصاحب همراه با سوء نیّت اموال دولت یا اشخاص توسط کارمند دولت که به حکم وظیفه در اختیار وی قرار داشته است، به نفع خود یا دیگری، گفته می شود.
خداوند، خوردن مال دیگران را که از راه مشروع نباشد، باطل و ناروا دانسته و می فرماید:یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَکُونَ تِجارَهً عَنْ تَراضٍ مِنْکُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إِنَّ اللَّهَ کانَ بِکُمْ رَحیماً؛«اى کسانى که ایمان آورده‏اید! اموال یکدیگر را به باطل (و از طرق نامشروع) نخورید مگر اینکه تجارتى با رضایت شما انجام گیرد. و خودکشى نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است.»
رانت خواری؛ رانت (مفت) خواران افراد حقیقی یا حقوقی هستند که بدون انجام کار مفید و حتّی مضر به حال اقتصاد کشور، به ازای پرداخت رشوه و پارتی بازی به امتیاز نامه های انحصاری دولتی دسترسی می یابند و ثروت های بادآورده و افسانه ای کسب می کنند.
رانت نشانگر درآمدهایی بیشتر از درآمدی است که در غیر این صورت تحصیل می شد.رانت خواهی زمانی تحقّق می پذیرد که برخی، منابع را هم برای مقاصد تولیدی و هم به منظور کسب امتیازی برای تقسیم منافع اقتصادی بخواهند.
یکی از مصادیق رانت ها، رانت اطلاعاتی است. رانت اطلاعات، معمولاً دراختیار مدیران، وابستگان نزدیک آن ها و مشاوران و رؤسای دفترهاست. در رانت اطلاعات، از فاصله ی زمانی بین اتّخاذ یک تصمیم تا اعلام عمومی و اجرای آن، سوء استفاده می شود. عدّه ای از طریق دست یابی زودرس یا خرید این اطلاعات در زمینۀ تغییرات قوانین و مقرّرات سرمایه گذاری، سود کلان به دست می آورند. نبود اطمینان از چنین اعمالی، صاحبان سرمایه رابه طرف فعالیت های اقتصادی کاذب مانندخرید تلفن همراه، اتومبیل، ارز، سکه و ملک سوق می دهد؛ درنتیجه، سرمایه ها از بخش توسعه اقتصادی و عمرانی خارج می شود. رانت اطلاعات، در تصمیمات کلان مالی، از جمله تغییرات نرخ ارز، تعیین لیست صادران و واردات و… مصداق می یابد.
حضرت علی7 به مالک اشتر توصیه می کند که مواظب اطرافیان خویش باشد و هیچ گونه «رانت» و امتیاز ویژه ای در اختیار آنها قرار ندهد؛ طوری که باعث شود دیگرمردم از این کار متضرر شوند؛ ایشان می فرماید: « و به هیچ یک از اطرافیان و بستگان خود، زمینی از زمین های مسلمانان وامگذار، و آنان نباید طمع داشته باشند که قراردادی با آنها منعقد سازی که مایه ضرر سایر مردم باشد، خواه در آبیاری یا یک کار مشترک دیگر، طوری که هزینه های آن را بر دیگران تحمیل کنند؛ که در این صورت، سود و منفعت این کار برای آنهاست نه برای تو، اما عیب وننگ آن در دنیا و آخرت برای توست.»
1-6-2. علل و عوامل فساد اداری
1-6-2-1. پایین بودن سطح حقوق و دستمزد
برخی از تخلّفات و فسادهای اداری، ناشی از پایین بودن سطح حقوق و دستمزد کارکنان دولت است؛ یعنی درآمد کم و ناتوانی از تأمین هزینه های زندگی، انگیزه ی سوء استفاده از مقام و موقعیّت اداری و أخذ رشوه از مردم یا استفاده ی شخصی از اموال بیت المال را در گروهی از کارمندان که از ایمان و تعهّد کافی برخوردار نیستند، پدید می آورد.
امیرمؤمنان علی7در قسمتی از عهد نامه خود با مالک اشتر، مسئله ارضای نیازهای معیشتی کارگزاران را یکی از وظایف اصلی دانسته و ضمن توصیه مالک اشتر به پرداخت حقوق و مزایای کافی به کارمندان و کارگزاران، به برخی از آثار مثبت آن نیز اشاره کرده است: ثُمَ‏ أَسْبِغْ‏ عَلَیْهِمُ‏ الْأَرْزَاقَ‏ فَإِنَّ ذَلِکَ قُوَّهٌ لَهُمْ عَلَى اسْتِصْلَاحِ أَنْفُسِهِمْ وَ غِنىً لَهُمْ عَنْ تَنَاوُلِ مَا تَحْتَ أَیْدِیهِمْ وَ حُجَّهٌ عَلَیْهِمْ إِنْ خَالَفُوا أَمْرَکَ أَوْ ثَلَمُوا أَمَانَتَکَ؛ پس روزی کارکنانت را به صورت کامل تأمین کن، چرا که فراخی روزی به آنها کمک خواهد کرد که خود را اصلاح کنند، و از دست بردن در اموالی که در اختیار آنان است، بی نیازشان می کند و اگر از فرمانت سرپیچی کرده و در امانت تو خیانت ورزند حجّتی بر علیه آنان است.»
1-6-2-2. فقدان نظارت کافی

مطلب مشابه :  فعالیت های اقتصادی