قانون آیین دادرسی کیفری

قانون آیین دادرسی کیفری

قانون آیین دادرسی کیفری

قانون جدید آئین دادرسی کیفری در مقوله تحقیقات مقدماتی در باب بزه قتل عمدی متأثر از قوانین و مقررات و اسناد بین المللی می باشد.
9-1- پیشینه تحقیق
هر چند تاکنون تحقیقات گسترده ای در باب تحقیقات مقدماتی صورت گرفته است، اما با توجه به اخیرالتصویب بودن قانون آئین دادرسی کیفری و نظر به اینکه این قانون هنوز در بوته عمل و آزمایش قرار نگرفته است به تبع آن هنوز هیچ تحقیق جامعی در خصوص قانون فوق و به طریق اولی در باب تحقیقات مقدماتی در خصوص قتل های عمدی قبل نیامده است، بنابراین از این منظر پژوهش حاضر فاقد سابقه تحقیقی مبهم و کاملاً بدیع می باشد.
فصل دوم
نهاد تحقیق و اهمیت تحقیقات مقدماتی در قتل های عمدی

مبحث نخست: اهمیت تحقیقات مقدماتی
یکی از مراحل حساس و مهم فرآیند رسیدگی، مرحله تحقیقات مقدماتی است. علت اهمیت این مرحله در آن است که به لحاظ زمانی، معمولاً مدت زیادی از تاریخ وقوع جرم تا شروع به تحقیقات نگذشته و احتمال اینکه ادله و آثار جرم از بین نرفته باشد بسیار زیاد است. به علاوه شهود احتمالی هنوز مشاهدات و اطلاعات خود را در خصوص موضوع به خوبی به خاطر داشته و متهم نیز محتمل است که هنوز متواری نشده باشد و با سایر افراد دخیل در ارتکاب جرم اقدام به تبانی ننموده باشد. به این سان، امر تحقیقات در این مرحله، تأثیر زیادی در حفظ و جمع آوری ادله و تشکیل پرونده ای جامع و کامل جهت رسیدگی دادگاه دارد. اهمیت اقدام به موقع و سریع مرجع تحقیق در این زمینه انکارناپذیر است. از این رو سرعت در انجام تحقیقات مقدماتی باید به عنوان یک اصل حاکم بر تحقیقات شناخته شود بدون اینکه دقت مقام تحقیق و رعایت حقوق متهم در برابر آن فدا گردد.
در این قسمت ابتدا تحقیقات مقدماتی را تعریف نموده و به بیان ویژگی های آن پرداخته می شود. در ادامه مرجع ذی ربط مدخل در امر تحقیقات مقدماتی و اختیارات و تکالیف آنها در قبال متهم و شاکی مورد بررسی قرار می گیرند.
گفتار نخست: مفهوم تحقیقات مقدماتی
از تحقیقات مقدماتی به عنوان بخش اساسی دادرسی کیفری تعاریف متعددی به عمل آمده است. یک دسته از این تعاریف عقاید و نظریات حقوقدانان و تعریف بعدی نیز تعریفی است که قانون آیین دادرسی کیفری از این واژه به دست آمده است.
بند الف: تعاریف حقوقدانان
برخی از حقوقدانان در بیان مفهوم اصطلاح مذکور، آن را در دو مفهوم عام و مضیق بررسی کرده اند. از نظر آقای دکتر آشوری تحقیقات مقدماتی در معنی وسیع در مقابل تحقیقات نهایی (رسیدگی) در جلسه دادگاه قرار دارد و در مفهوم مضیق آن را مجموعه اقداماتی که به هدف کشف جرم، جلوگیری از امحاء آثار جرم و جزای متهم یا هرگونه اقدام دیگر از سوی ضابطان دادگستری انجام می گیرد، دانسته است و پس از بیان توضیحاتی چنین استنتاج کرده اند: «تحقیقات مقدماتی عبارت از مجموعه اقدامات و تحقیقاتی است که از سوی ضابطین دادگستری رأساً یا به دستور و حسب ارجاع مقامات قضایی و یا از سوی قضات تحقیق و نیز سایر مقامات صالح قضایی به منظور تسجیل و تمهید دلایل، اعم از دلایل اثبات جرم و دلایل مفید به حال متهم با توجه به اصل برائت صورت می پذیرد و هدف اصلی آن آماده سازی پرونده و تسهیل و تسریع رسیدگی در دادگاه است».
مؤلفین کتاب آیین دادرسی کیفری فرانسه نیز دو تعریف ارائه داده اند:
در معنی عام کلمه «عبارت از جستجو و مع آوری عناصری که به منظور امکان اتخاذ تصمیم برای قاضی مرجع رأی تهیه می شود.»
در مفهوم محدود کلمه: «عبارت است از تحقیقاتی که به وسیله بازپرس به کمک اختیارات مخصوص انجام می شود که قانون به او سپرده و استفاده از آنها تشریفات متعدد و سختی دارد. تحقیقات مقدماتی که به محض کشف جرم شروع شده است به منظور تهیه کلیه عناصری است که اجازه شناخت حقیقت را با صحیح ترین صورت ممکن بدهد.
آخوندی نیز معتقد است: «تحقیقات مقدماتی عبارت از مجموعه اقداماتی است که به وسیله مقامات خاص قضایی برای کشف جرم، جمع آوری دلایل، جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و اظهارنظر در خصوص پیگیری بودن و یا نبودن او به عمل آید.»
بند ب: تعریف قانونی
در امور کیفری مصوب سال 1290 هـ.ش از این واژه تعریفی نشده بود اما در قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب سال 1378 ماده 19 به این امر اختصاص یافته است.
براساس این ماده تحقیقات مقدماتی مجموعه اقداماتی است که برای کشف جرم و حفظ آثار و ادله وقوع آن و تعقیب متهم از بدو پیگرد قانونی تا تسلیم به مرجع قضایی صورت می گیرد.
لازم به ذکر است که با توجه به عبارت «تا تسلیم به مرجع قضایی» در انتهای ماده مطرح می شود که ماده مذکور در مقام ارائه تعریف از تحقیقاتی است که توسط ضابطان دادگستری انجام می شود اما آنچه که در این گفتار مورد بررسی قرار می گیرد تحقیقاتی است که توسط مقام قضایی مسئول انجام تحقیقات صورت می گیرد و شامل اظهارنظر در مورد دلایل توجه اتهام به متهم نیز می گردد. بدین ترتیب هدف از مرحله تحقیقات مقدماتی، اظهارنظر درباره دلایل اتهام و آماده کردن پرونده برای مرحله دادرسی است.
بدون شک این تعریف ناقص و نارساست چه اگر بر این تعریف معتقد باشیم اقدامات قاضی تحقیق خارج از شمول این تعریف قرار می گیرد به نظر می رسد ارائه تعریفی صحیح و منطبق با واقعیت آیین دادرسی کیفری بدون شناخت مفهوم لغوی واژه موضوع بحث ممکن نخواهد بود. چه اینکه معنی لغوی یا مفهوم خاص آن پیوسته است. از نظر لغوی تحقیق به معنی بررسی و پژوهش برای رسیدن به واقع امر است. بر پایه تعریف پیش گفته و توضیح اخیر می تواند تحقیقات مقدماتی را چنین تعریف کرد: «مجموعه اقدامات و دستورات اعدادی مشروعی است که مقام تحقیق رأساً یا توسط ضابطان خود در کمال بی طرفی و رعایت اصل برائت و هدف رسیدن به واقع امر (مجرمیت یا بی گناهی متهم) از زمان کشف جرم تا حصول نتیجه (مورد قرار نهایی مانند مجرمیت، منع یا موقوفی تعقیب) انجام می دهد».
تعریف اخیر دربردارنده اصول، قواعد و ضوابط حاکم بر تحقیقات مقدماتی، ملزومات و ویژگی های آن و توجه به وضعیت دلایل در این مرحله است، که ما آنها را در آینده مورد بحث قرار خواهیم داد.
بند ج: حدود تحقیقات مقدماتی

 

مدیر

داغ ترین ها

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~