قرآن کریم

دانلود پایان نامه

پر واضح است که تعدد چشم دل، تعدد و تکثر عددی نیست، بلکه تعدد رتبی و شرفی است؛ افزون بر اینکه تنها چشم دل نیست که ذومراتب است بلکه گوش دل و همین طور بقیه مشاعر قلبی نیز، مراتب دارد.
بلکه قلب آدمی برای دریافت حقایق هر عالم، مشاعر و چشم متناسب با آن را لازم دارد.
اهل الله، مراتب بصیرت را به شش درجه تقسیم کرده اند که عبارت است از:
بصیرت عقلی؛ 2- بصیرت قلبی؛ 3- بصیرت روحی؛ 4- بصیرت سرّی؛ 5- بصیرت خفی؛ 6- بصیرت اخفی.
(سید تاج الدینی،1388،صص18و19)
پ) معنای بصیرت قرآنی:
در قرآن کریم واژه «بصیرت» دو بار (یوسف/ 108 و قیامت/ 14) و واژه «بصائر» پنج بار (انعام/104، اعراف/203، اسراء/102، قصص/43 و جاثیه/20) به کار رفته است. واژه «بصر» با مشتقاتش نظیر بصیر، ابصار، یبصرون، مبصرون و … 148 بار در 62 سوره و طی 139 آیه در قرآن آمده است. جالب اینکه آیاتی که واژه «بصیرت» و «بصائر» در آنها به کار رفته نوعاً «مکی» است.
بصر به عضو بدنی اطلاق می شود که برای بینایی به کار می رود. مشتقات فراوانی از بصر در قرآن گرفته شده و به صورتهای مختلف تغییر یافته است از جمله: باصره (چشم)، بصاره (بینا شدن و دانا شدن)، اِبصار (به چشم دیدن)، بصیر (بینا)و…
بصیرت، بینایی بعد از کوری، هدایت بعد از ضلالت و روشنی بعد از تاریکی است. بصیرت در قرآن مجید به همراه هدایت رحمت و یقین آمده که از مقدمات، آثار و لوازم بصیرت حکایت دارد.
قرآن کریم در این باره می فرماید:
«بَلِ الْاِنْسانُ عَلی نَفْسِهِ بَصیرَهٌ وَلَو اَلْقی مَعاذیرَهُ»، (قیامت، آیه 14 و 15)
(بلکه انسان بر نفس خود بینا است، هر چند (در ظاهر برای خود عذرهایی بتراشد.)
در جای دیگر فرمود:
«حَتّی اذَا ماجاؤُها شَهدَ عَلَیْهمْ سَمْعُهُم وَ اَبْصارُهُمْ وَ جُلُودُهُمْ بما کانوُا یَعْمَلوُنَ»، (فصلت، آیه 20)
(تا چون بدان (بر در دوزخ) رسند آن هنگام گوششان و چشمشان و پوستشان بر کرده های آنها گواهی دهند.)
«قَد جاءَکُم بَصائِرُ مِنْ رَبِّکُم فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمیَ فَعَلَیْها وَ ما اَنا عَلَیکُم بِحَفیظٍ»، (انعام، آیه 104)
(به راستی دلایل روشن از طرف پروردگارتان برای شما آمد؛ پس کسی که به دیده بصیرت بنگرد به سود خود اوست و کسی که چشم بپوشد به زیان خودش است و من نگهبان شما نیستم.)
«وَ لَقَدْ اتَیْنا مُوسَی الْکِتابَ مِنْ بَعْدِ ما اَهْلَکْنا الْقُرونَ الْاُولی بَصائِرَ لِلّناسِ وَ هُدیً وَ رَحْمهً لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرونَ»، (قصص، 43)
(ما به موسی کتاب (آسمانی) دادیم پس از اینکه اقوام قرون نخستین را هلاک کردیم؛ (کتابی) که (برای مردم) بصیرت آفرین بود و مایه هدایت و رحمت، شاید متذکر شوند.)
«هَذا بَصآئِرُ لِلنَّاسِ و هُدیً وَ رَحْمَهٌ لِقَومٍ یوُقِنونَ»، (جاثیه، آیه 20)
( این (قرآن و شریعت آسمانی) وسایل بینایی و مایه هدایت و رحمت است برای مردمی که (به آن) یقین دارند.)

مطلب مشابه :  روند تحولات آموزش عالی در ایران، آموزشعالی بعد از انقلاباسلامی، آموزشعالی در دوره اخیر