متون اسلامی

متون اسلامی

متون اسلامی

حضرت فرمود: «حُسنِ خُلق» آن است که با مردم به نرمی برخورد کنی، و پاک و مؤدّب سخن بگویی و در مواجهه با برادرانت و برآوردن تقاضای شان گشاده رو باشی.
محاسن اخلاقی در واقع مرتبه ای پایین تر از مکارم اخلاق است، و در حقیقت کسی که می خواهد به مکارم اخلاق برسد، ابتدا باید خود را متخلّق به محاسن اخلاقی کند. چنان که در روایتی زیبا و درس آموز از امام علی(علیه السلام) می خوانیم که می فرماید:
«ذَلَّلُوا اَخلاقَکُم بِالمحاسِنِ وَ قُودُوهَا اِلَی المَکارِم؛» (مجلسی، 1403ﻫ ، ص 367)
اخلاق خود را در آغاز با خوی خوب و پسندیده رام کنید و سپس آن را به سوی مکارم اخلاقی و سجایای انسانی بکشانید.
پ) مکارم اخلاقی :
مکارم اخلاقی به آن قسم از خُلقیات عالی و رفیعی گفته می شود که به انسان کرامت و بزرگواری می دهد و اگر کسی بخواهد به آن ها آراسته گردد و آن ها را انجام دهد، باید با هوای نفس خود و کشش ها و غرایز حیوانی خویش بجنگد و در جهت مخالف آن ها قدم بردارد؛ برای مثال:
اگر کسی به شما اهانت نمود و یا بر شما ظلم روا داشت، برخلاف تمایلات نفسانی که از شما می خواهد تلافی کنید، اگر از او بگذرید و او را مورد عفو و بخشش قرار دهید، این را مکارم اخلاقی گویند.
فردی از امام صادق (علیه السلام) سؤال نمود که مکارم اخلاقی کدام است؟
«فَقالَ لَهُ (علیه السلام) یَابنَ رَسُولِ اللهِ! أَخبِرنِی بِمَکارِمِ الاخلاق! فَقالَ(علیه السلام): ألعَغوُ عَمَّن ظَلَمَکَ، وَ صِلَۀُ مَن قَطَعَکَ، وَ إعطاءُ مَن حَرَمَکَ، وَ قَولُ الحَقِّ وَ لَو عَلی نَفسِکَ؛» (مجلسی، 1403ﻫ ، ص368؛)
حضرت در جواب او فرمود: گذشت از آن کسی که به تو ستمی کرده است؛ و پیوند وصلۀ رحم نسبت به کسی که از تو بریده است؛
و بذل و بخشش به آنکه تو را محروم نموده است، و به حق و درستی سخن گفتن، اگر چه بر ضرر و زیانت باشد.
در روایتی دیگر از امام صادق(علیه السلام) پرسیده شد: «مکارم اخلاق» چیست؟
حضرت در جواب او فرمود: پرهیزگاری، قناعت، شکیبایی، سپاسداری، صبرپیشگی، حیا، سخاوتمندی، دلیری، غیرت، راست گفتاری، نیکوکاری، بازپردازی امانت، یقین، نیک خویی و مردانگی. (حدّانی،1400ﻫ، ص656)
و در روایتی از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) می خوانیم که فلسفۀ بعثت خود را اتمام و اکمال مکارم اخلاقی عنوان ساخت و فرمود:
«إنَّما بُعِثتُ لِأُتَمَّمَ مَکارِمَ الأَخلاقِ» (محدث نوری، 1254ﻫ ، ج7، ص282)
«من از طرف خداوند مبعوث شده ام تا مکارم اخلاق را که جزو برنامۀ انبیای گذشته بوده است- تکمیل نمایم. »
مکارم اخلاق مایۀ تعالی معنوی و تکامل روحانی و نشانۀ بزرگواری و کرامت نفس است. افرادی که روحشان با خصلت بزرگواری شکل گرفته و با شرافت نفس بار آمده اند، دارای فضائل اخلاقی و ملکات انسانی هستند. اینان روحی بلند و همّتی والا دارند و هیچ گاه پیرامون رذائل اخلاقی نمی گردند و مرتکب کارهای خلاف شئون اسلامی و انسانی نمی شوند.
خداوند متعال در قرآن رمز موفقیت آن حضرت در جذب و هدایت انسان ها را، در اخلاق کریمانۀ او می داند و درباره ویژگی ها ورفتار پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله وسلم)به عنوان برجسته ترین رهبر الهی آمده است:
«فَبِما رَحمَۀٍ مِنَ اللهِ لِنتَ لَهُم وَلَو کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ القَلبِ لاَنفَضُّوا مِن حَولِکَ فَاعفُ عَنهُم وَاستَغفِر لَهُم وَشَاوِرهُم فِی الأَمرِ فَإِذا عَزَمتَ فَتَوَکَّل عَلَی اللهِ إِنَّ اللهَ یُحِبُّ المُتَوَ کَّلِینَ» (آل عمران ،آیه 159)
«پس ای پبامبر! تنها به برکت مهری از جانب خداست که با آنان نرمخو و پرمهر شده ای؛ و اگر خشن و دل سخت بودی، بی تردید از گردت پراکنده می شدند؛ پس از لغزش آنان در گذر و برایشان آمرزش بخواه، ودر کار مدیریت جامعه از آنان رأی و نظر بخواه؛ و هنگامی که به انجام کاری دل نهادی، بر خدا اعتماد کن؛ چرا که خدا اعتماد کنندگان را دوست می دارد. »
از این پیام استفاده می شود که یکی دیگر از ویژگیهایی که برای فرماندهان ومدیران وکارکنان لازم است.نرمخویی وخوش رفتاری وبرخورد نیک وبا محبت با زیردستان ومردم است،که در متون اسلامی از اهمیت خاصی برخوردار است.ترش رویی واخموبودن،زیر دستان ومردم را نسبت به سازمان دل چرکین می سازد وآنها را از همراهی وهمدلی با فرماندهان ومدیران باز می دارد.

 

مدیر

داغ ترین ها

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~