مدافعان و مخالفان بازاریابی شبکه‌ای

دانلود پایان نامه

1-2- بررسی نحوه ی فعّالیت شرکت های هرمی
از آن جایی که شرکت های هرمی برای جذب افراد به فعّالیت و سرمایه گذاری یا خرید محصولات خود، فعّالیت مرموز خود را در قالب تجارت الکترونیک مطرح می کنند. لازم است تا تعریف واضحی از اصطلاحات تجارت الکترونیک و بازاریابی شبکه ای ارایه گردد.
1-2-1- مفهوم تجارت الکترونیک
این نوع تجارت به صورت های بسیار ابتدایی از سال ۱۸۸۶ و با استفاده از تلگراف انجام شده و با همگانی شدن اینترنت در سال ۱۹۹۴ رشد بسیار سریع و چشم گیری داشته است و با نام «ای کامرس» در جامعه تجاری دنیا شناخته شده است. (مهرگان، سایت تجارت الکترونیک ۸۴).
به عبارت بهتر تجارت الکترونیک به مجموعه ی فعّالیت هایی اطلاق می شود که مستقیماً به وسیله ی ارتباطات الکترونیکی (شبکه ای) پشتیبانی می شود. (حیدری، ۱۳۸۴).
تجارت یعنی خرید و فروشی که به منظور کسب درآمد انجام گردد و تجارت الکترونیک امروزه به تجارتی گفته می شود که توسط شبکه ی گسترده و جهانی اینترنت انجام می گردد.
1-2-2- مفهوم بازاریابی با طرح هرمی
در کنار نوع سالم بازاریابی شبکه ای؛ پدیده بازاریابی شبکه ای ناسالم یا «دسیسه ی هرمی» وجود دارد که تاکنون با عناوینی هم چون بازاریابی شبکه ای نا سالم، بازاریابی زنجیره ای ، بازاریابی شبکه ای با طرح هرمی، توطئه هرمی با دسیسه ی هرمی، طرح پونزی یا زنجیره ی بی انتها به کار می رود. در این روش مبلغان با بکارگیری شیوه های روانی برای تحریک افراد به خرید محصولی که به آن نیاز ندارند و یا به قیمتی که بیش تر از قیمت واقعی می باشد اقدام به کار می کنند و مبنای اصلی این کار امیدوار کردن افراد به این است که شاید به توانند این هزینه اضافی را در آینده و از طریق پورسانت های دریافتی برای جذب مشتریان جدید، جبران کنند.
بازاریابی شبکه ای در حقیقت روشی نوین برای بازاریابی به شمار می رود؛ مشابه خدمات پس از فروش، تبلیغات رسانه ای و… امّا سوء استفاده از این روش علمی، سبب شده است که این نوع بازاریابی در برخی از کشورهای جهان سوم از جمله ایران نوعی تهدید برای اقتصاد ملی تلقی شود. چنآن که بنا بر آمار غیر رسمی بیش از پانصد هزار نفر ایرانی حاضر شده اند از شرکت گلدکوییست (یکی از شرکت های با ساختار هرمی) محصولات کلکسیونی را با نرخی بالاتر از حد متعارف خریداری نمایند در حالی که اکثریت قریب به اتفاق آن ها امروزه از طریق بازاریابی شبکه ای رایج شده است وضعیتی مشابه دارند. (صبوری، 1384).
1-2-3- پیشینه ی شرکت های هرمی
در سال ۱۹۹۴ میلادی (یازده سال قبل) شرکتی به نام «فیوچر استراتژی» که بعَدها به «پنتاگونو» معروف شد، در اتاق بازرگانی و صنعتی ایتالیا در مودنا به ثبت رسید و فعّالیت خویش را در آن کشور و سراسر جهان آغاز کرد.
شرکت های مشابه یکی پس از دیگری و با تغییر شکل و عرضه ی محصول جدید، در کشورهای مختلف وارد میدان شدند که می توان به شرکت «گلدماین» در نروژ، «کوئیت اینترنشنال» که بعَدها به «گلدکوئست» معروف گشت در انگلستان، «هفت الماس سن» در بلژیک و… اشاره کرد.
شرکت های مذکور که خواستگاه آن ها عموماً کشور های اروپایی بود، فعّالیت خویش را عمدتاً در کشورهای خود آغاز کردند. امّا دیری نپایید که متولیان امور اقتصادی زنگ خطر را به صدا در آورده، و ماهیت واقعی شرکت های مذکور را برای مسئولین کشور خویش بر ملا کردند و به دنبال آن، فعّالیت آن ها در کشورهای متبوعه ممنوع گشت، و جریمه های سنگینی برای متخلفان در نظر گرفته شد، که این جریمه برای کسانی که عضو آن شرکت های شدند در بعضی کشورها بیش از ۲۰۰۰۰ دلار بود.
فعّالیت آنان به تدریج به کشورهای آسیایی گسترش پیدا کرد، به طوری که بعضاً مرکز اصلی کار خویش را به کشورهایی مانند «فیلیپین» ، «هنگ کنگ»، «مالزی»، «آمارات» و مانند آن منتقل نموده تا راحت تر غارت اموال مردم را پی گیری نمایند.
متاسفانه این ویروس خطرناک از سال ۱۳۷۹ به طور مشهود و ملموس وارد کشور عزیزمان ایران شد و در مدّت کوتاهی در برخی از شهرهایی که محل سکونت عامل انتقال دهنده ی آن بود گسترش یافت. تا آن جا که در تاکسی ها، اتوبوس های شهری، رستورآن ها، پارک ها، بازارها، میهمانی ها و هر کجا که اجتماع کوچکی وجود داشت سخن از فعّالیت این شرکت ها بود و در کوی و برزن توسط افراد مختلف پیشنهاد عضویت در چنین شرکت هایی ارایه می شد. متاسفانه برخی از سودجویان داخلی، که شاهد غارت گری گسترده ی شرکت های خارجی بودند و نمی توانستند به راحتی از کنار این سود باد آورده بگذرند، دست به تأسیس شرکت های مشابهی در داخل کشور زدند و گاه با نام های مقدس به غارت اندوخته های مردمی پرداختند که بعضاً به امید دست یافتن به سود کلان، ضروریات زندگی خویش را فروخته و یا آلوده ی وام های ربوی شدند. تا آن جا که در بعضی از شهرها متجاوز از ۳۰ شرکت بازاریابی شبکه ای تاسیس و مشغول به کار شد. که البته با اقدامات به موقع و مناسب مسئولین محلی، فعّالیت بسیاری از آن ها متوقف شد و تعداد محدودی از آنان به طور رسمی توقف فعّالیت های خویش را اعلان نموده و از مشتریان خود خواستند که برای بازپس گرفتن پول خود به دفاتر آن ها مراجعه کنند. امّا فعّالیت این شرکت ها به طور کامل تعطیل نشد، همان گونه که شرکت های خارجی نیز بسان گذشته، و در شهرهای مختلف، و با نام های متفاوت به کار خویش ادامه دادند برخوردهای قضایی جسته و گریخته ای در برخی از شهرها، با بعضی از شرکت های داخلی و خارجی صورت گرفت، که آن هم غالباً علاج واقعه بعد از وقوع و در پی شکایت مال باختگان فراوان و قربانیان زیاد این شرکت ها بود، تا این که بالاخره مسئولین امر به فکر برخورد قانونی و همه جانبه با این ویروس خطرناک که بیش تر شهرها را آلوده کرده بود، افتادند و مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۴/۳/۱۳۸۴ یک فوریت طرح مبارزه با شرکت های فوق الذکر را تصویب کرد (علیان نژادی دامغانی، 1384، ص 13).
1-2-4- نحوه ی فعّالیت شرکت های هرمی
تمام این شرکت ها، اعم از خارجی و داخلی، چه آن ها که کالا یا خدماتی عرضه می کنند، یا بدون آن فعّالیت می نمایند، آنان که در پشت نام های مقدس مخفی شده اند، یا با شعارهای فریبنده برای مردم دام می گسترند، و غیر آن ها؛ آری، ماهیت فعّالیت تمام این شرکت ها یک چیز است، و آن گرفتن پول های کلان، از گروه زیادی از مردم، و به جیب زدن قسمت عمده ی آن، و تقسیم کردن بخش کمی از آن در بین سرشاخه هایی که موفق به جذب تعداد معینی مشتری شده اند، و مواجه ساختن تعداد فراوانی از مردم در رده های پایین با ضرر و زیان و خسارت، که خوشبختانه پرونده های زیادی از این دسته از افراد هم اکنون در مراکز قضایی در جریان است.
آن چه در بالا آمد ماهیت اصلی فعّالیت شرکت های مورد بحث است؛ ولی برای آشنایی بیش تر با جزئیات فعّالیت آن ها، به دو شکل آن اشاره می شود:
۱- جذب مشتری بدون ارایه کالا یا خدمات
۲ – جذب مشتری با ارایه کالا یا خدمات
بیش تر شرکت های مرموز اقتصادی خارجی به این نوع فعّالیت روی آورده، و بالعکس شرکت های مشابه داخلی کم تر بدین شکل فعّالیت می کنند. به هر حال، استعمارگران نو در این نوع از فعّالیت ها جنسی را به چند برابر قیمت واقعی به شما عرضه می کنند، مثلاً: جنسی را، که از ارزش واقعی آن بین یکصد و پنجاه تا دویست هزار تومان است، به پانصد هزار تومان یا کم تر می فروشد، شما در خرید اقساطی موظف هستید دو مشتری برای آن ها بیابید، که به اصطلاح در بال راست و چپ شما قرار می گیرند. آن ها نیز به همین ترتیب مبلغ بالا را به حساب شرکت مورد نظر واریز می کنند (همان).
1-2-5- مدافعان و مخالفان بازاریابی شبکه ای
طرف داران بازاریابی شبکه ای معتقدند که این نوع بازاریابی یک روش کاملاً علمی در فروش است. اصولاً network marketing یک مقوله ی علمی است و انتساب آن به یک یا چند نوع شرکت، در واقع به نوعی مصادره کردن تمام این دانش و فناوری در یک یا دو بنگاه مالی خاص است که همین مطلب ممکن است شایبه ی برخوردهای غیرعلمی را تقویت کند. امروزه هزاران شرکت بازاریابی شبکه ای در ایالت متحده، کانادا، مکزیک، انگلستان، اروپا، استرالیا، زلاندنو، ژاپن و کشورهای اقیانوس آرام مشغول فعّالیت می باشند، مالزی به تنهایی بیش از ۸۰۰ شرکت بازاریابی شبکه ای معادل دارد. گزارش شده است که بازاریابی شبکه ای در سطح بین المللی یک صنعت ۱۰۰ میلیارد دلاری را تشکیل می دهد….
چرا این تعداد شرکت از بازاریابی شبکه ای برای فروش محصولات خود استفاده می کنند؟

مطلب مشابه :  اجرای موفقیت آمیز برنامه