مفهوم سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه

سطح تحلیل هدف تعریف سرمایه اجتماعی
محققین
افراد در حال رقابت با هم (فرد با فرد) رسیدن به سرمایه اقتصادی منابعی هستند که منافع عمومی را مورد ارزیابی قرار می دهند. بوردیو
افراد در گروه های فامیلی واجتماعی ( فرد با گروه ) رسیدن به سرمایه انسانی جنبه هایی از ساختار اجتماعی است که اعضا از آن بعنوان منیعی برای رسیدن به منافع خود استفاده می کنند کلمن
حکومتهای سیاسی در سطح ملی رسیدن به دموکراسی و توسعه اقتصادی اعتماد،هنجارها وشبکه هایی که تسهیل کننده همکاری اعضا برای رسیدن به منافع مشترک است. پوتنام
تعاریف بوردیو و کلمن تا حدودی شبیه هم هستند. هم بوردیو و هم بوردیو هم کلمن قایل به مشارکت و عضویت فرد در گروه بودند و ماحصل آن را به عنوان سرمایه تلقی می نمودند. بوردیو برای این مفهوم از واژه “چسبندگی ” و کلمن از واژه “ساختار اجتماعی” کمک گرفتند بر خلاف بوردیو که سرمایه اقتصادی را به عنوان هدف نهایی در نظر گرفت، کلمن سرمایه انسانی را به عنوان هدف نهایی مطرح و سرمایه اجتماعی را به عنوان ابزاری برای حصول به سرمایه انسانی بکار می برد. به عبارتی کلمن با استفاده از مفهوم سرمایه اجتماعی سعی در شناخت نقش هنجارها در داخل خانواده یا شبکه های اجتماعی بود تا از این طریق بتواند موجب تقویت سرمایه های انسانی شود. به طور کلی از نظر کلمن سرمایه اجتماعی نوعی از سرمایه است که مانند دیگر اشکال آن مولد بوده، امکان دستیابی به اهداف معینی را که در نبود آن دست نیافتنی می باشد فراهم می سازد. به زعم وی سرمایه اجتماعی سبب می شود تا هزینه های دستیابی به اهداف معین کاهش یابد. اهدافی که در نبود سرمایه اجتماعی دستیابی به آن ها تنها با صرف هزینه های زیاد امکان پذیر می شود. به اعتقاد کلمن عواملی که سبب ایجاد و گسترش سرمایه اجتماعی می شوند عبارتند از : 1- کمک ؛ 2- ایدئولوژی؛ 3- اطلاعات؛ 4- هنجارها.
2-2-6-کمک :
درخواست کمک افراد از یکدیگر مقدار سرمایه اجتماعی را بیشتر خواهد کرد. هر گاه عواملی مانند رفاه و فراوانی و کمک دولت سبب شود تا افراد نیازشان به یکدیگر کمتر شود؛ میزان سرمایه اجتماعی کمتر خواهد شد.
2-2-7-ایدئولوژی :
اعتقاداتی مانند لزوم به یکدیگر یا عمل به سود دیگری، سبب پدید آمدن سرمایه اجتماعی می شود. از این رو آن دسته از اعتقادات مذهبی که بر ضرورت کمک و عمل به نفع دیگران تاکید دارند عامل مهمی در شکل گیری سرمایه اجتماعی محسوب می شوند.
2-2-8- اطلاعات :
از نظر کلمن یک شکل مهم سرمایه اجتماعی ظرفیت بالقوه اطلاعات است که جزء ذاتی و جدایی ناپذیر روابط اجتماعی است، اما به دست آوردن اطلاعات پر هزینه است. اطلاعات در واقع زمینه را برای کنش فراهم می سازد. یکی از وسایلی که از طریق آن، اطلاعات می تواند به دست آید استفاده از روابط اجتماعی است و اطلاعاتی که از طریق این روابط حاصل می شود، کنش را تسهیل می کند.
2-2-9-هنجارها :
اگر در درون گروه های اجتماعی، هنجارهای موثر و نیرومندی مبنی بر اینکه فرد باید منافع شخصی را رها کرده و به سود جمع عمل کند، وجود داشته باشد، سرمایه اجتماعی شکل خواهد گرفت (کلمن، 1377).
2-2-10- سرمایه اجتماعی از نگاه فرانسیس فوکویاما :
فوکویاما در تعریف سرمایه اجتماعی چنین می گوید : «سرمایه اجتماعی مجموعه معینی از هنجارها و ارزش های غیر رسمی است که اعضا گروهی که همکاری و تعاون میان آن ها مجاز می باشد، در آن سهیم هستند که البته مشارکت در ارزش ها و هنجارها به خودی خود باعث تولید سرمایه اجتماعی نمی گردد، چرا که این ارزش ها ممکن است ارزش های منفی باشند» (فوکویاما ، 1370).
فوکویاما در رابطه با سرمایه اجتماعی، هنجارهای اجتماعی را به دو بخش تقسیم می کند :
1- هنجارهای مولد سرمایه اجتماعی
2- هنجارهای غیر مولد
هنجارهای مولد سرمایه اجتماعی به ارتقای همکاری میان اعضای گروه منجر می شود و اساساً شامل سجایایی چون صداقت، ادای تعهدات و ارتباطات دو جانبه می باشد . اما هنجارهای غیر مولد بر خلاف هنجارهای مولد سرمایه اجتماعی کمکی به ارتقای همکاری میان اعضای گروه نخواهد کرد. پس ممکن است در جامعه ای سرمایه اجتماعی و اعتماد متقابل را ببینیم، ولی هنجارهای اجتماعی قوی آن هم از نوع غیر مولد سرمایه اجتماعی وجود داشته باشد، مثل عدم اعتماد به دیگران. جامعه ای که افراد حتی نباید به پدر و مادر خود اعتماد کنند، دارای یک هنجار غیر مولد سرمایه اجتماعی است (همان منبع).
2-2-11- سرمایه اجتماعی از نگاه گلن لوری :
«گلن لوری» اقتصاددان نیز مانند «ایوان لایت» جامعه شناس، اصطلاح سرمایه اجتماعی را در دهه 1970 برای توصیف مشکل توسعه اقتصاد درون شهری به کار برد. آمریکایی های آفریقایی الاصل در محدوده اجتماعات خود فاقد اعتماد و همبستگی بودند، در حالی که در بین آمریکایی های آسیایی الاصل و دیگر گروه های قومی اعتماد و همبستگی وجود داشت همین عدم وجود اعتماد و همبستگی میان سیاهان مبین نبود داد و ستد جزئی در میان سیاهان بود.
2-2-12-سرمایه اجتماعی از نگاه رابرت پاتنام :
از نظر پاتنام مفهوم سرمایه اجتماعی جوهره جامعه شناختی شور و شوق همگانی است. به نظر وی پیش فرض حل مسئله کنش عمومی و فرصت طلبی، توسعه کنش جمعی داوطلبانه است که به نوبه خود منوط به سرمایه اجتماعی به ارث رسیده در آن جامعه است.
در دیدگاه پاتنام سرمایه اجتماعی آن دسته از ویژگی های سازمان اجتماعی است که هماهنگی و همکاری را برای سود متقابل تسهیل می کند. اشکال سرمایه اجتماعی منابع اخلاقی کلی یک جامعه را تشکیل می دهند. به طور کلی سرمایه اجتماعی را می توان به 3 بخش اصلی تقسیم کرد : 1- اعتماد 2- هنجارها و الزمات اجتماعی 3- شبکه های اجتماعی .

مطلب مشابه :  سازمان بهداشت جهانی، ویژگی های شخصیتی، تمرین های ورزشی