مقام معظم رهبری

دانلود پایان نامه

اکنون توجه شما را به نامه امیرالمؤمنین در عزل «عمر بن ابوسلمه مخزومی» فرماندار بحرین جلب می نمایم:
من «نعمان بن عجلان زرقی» را فرماندار بحرین قرار دادم و اختیار تو را از فرمانداری آن جا برگرفتم، بدون این که برای تو مذمت و یا ملامت در برداشته باشد، چرا که تو زمامداری را به نیکی انجام دادی و حق امانت را ادا نمودی؛ بنابراین به سوی ما حرکت کن بی آن که مورد سوءظن یا ملامت یا متهم و یا گنهکار باشی، زیرا من تصمیم گرفته ام به سوی ستمگران اهل شام حرکت کنم و دوست دارم تو با من باشی، چرا که تو از کسانی هستی که من در جهاد با دشمن و برپا داشتن ستونهای دین از آنها استعانت میجویم ، إن شاء الله. (نهج البلاغه ، نامه42)
آری آن حضرت ضمن برکناری فرد، چون مسلمان متعهد و خوبی است با جملاتی بسیار زیبا او را تأیید می کند و آبرویش را حفظ می نماید.
4-8- اعتدال و عدم افراط و تفریط در کارها و نسبت به مقررات :
از دیگر نشانه های انسان عاقل و یکی از اصول رفتاری و اخلاقی اسلام «اعتدال» است ؛ یعنی رعایت حد متوسط و میانه بین دو حالت افراط و تفریط ، (طباطبایی،1389، ج 11 ، ص 433) تعادل یعنی رعایت کردن تناسب ها و هماهنگی ها و هنجارها در کلیه امور ، شأن عقل تعادل است ؛ یعنی عاقل کسی است که در تمام امور زندگی خود متعادل باشد و نشانه جهل و نادانی عدم تعادل و افراط و تفریط در امور است . (مجلسی،1403ﻫ ، 22،ص 441)
یک فرمانده ومدیر در انجام وظائف مطابق مقررات، ممکن است آنقدر روی دستورالعملها وسواس داشته باشد که بجای قانونی عمل کردن چند درجه بالاتر از قانون عمل کند ، این افراط است . تفریطش هم این است که سست برخورد کند با مقررات و دقتهائی که تأکید شده مراعات نکند . این هر دو (افراط و تفریط) چه برای مافوق و چه برای کسانیکه مراجع هستند ، اشکال ایجاد می کند و در گرداب گناه گرفتار می نماید .
حضرت علی (علیه السلام) می فرماید : « از زیاده روی در هر امری پرهیز کن و در حدود طاقت و توانت فعالیت نما تا بتوانی آن را برای همیشه انجام دهی . » (قمی ،1319ﻫ ، ج 2 ، ص 431)
و امام صادق (علیه السلام) نیز می فرماید : « از افراط در کار و تلاش بیش از حد بپرهیز و همچنین از سستی و مسامحه کاری اجتناب نما که این هر دو ، کلید تمام بدی ها و بدبختی هاست . » (حرّعاملی ،1104ﻫ ، ج 4 : ص 105)
بنابراین رعایت اعتدال و میانه روی در تمام ابعاد زندگی از بزرگ ترین توصیه های دستورات دین مبین اسلام است که موجب زندگی سالم و پرنشاط می شود و موفقیت را تضمین می کند و اصولا شیوه اسلام در متن قرآن کریم و سیره ائمه اطهار (علیهم السلام) اعتدال است ؛ چنانکه پروردگار متعال می فرماید : (وَکَذلِکَ جَعلناکُم اُمَّهً وَسَطا … ) (بقره ، آیه 143)« ما شما را به آیین اسلام هدایت کردیم و به اخلاق معتدل و سیرت نیکو بیاراستیم» و پیامبر اکرم (ص) مکرر تأکید می فرماید : بهترین کارها معتدل ترین آنهاست « خَیر الامور اَوسَطَها » (محدث نوری ، 1254ﻫ ، ج 8 ، ص 255) و نیز فرمود : « ای مردم بر شما باد به تعادل و میانه روی در همه امور » (پاینده، 1374،ص211 )
ائمه اطهار (علیهم السلام) نیز انسان های معتدل و میانه رو بودند و این روش را مطابق دستورات الهی می دانستند و توصیه و سفارش اکید می فرمودند که شما نیز همچون ما امتی معتدل و میانه رو باشید ، به طوری که امام باقر (علیه اسلام) می فرمایند : « نَحنُ الُامهُ الوَسَط »« ما امت وسط و میانه هستیم. »( مجلسی،1403ﻫ ، ج 22 ، ص 441 )
حضرت علی (علیه السلام) نیز در جای جای کلام ملکوتی خود بر این نکته که میانه روی در امور نشانه ایمان ، عقل و از محاسن دینداری و قرب الهی است اشاره و تأکید نموده و فرموده اند : « سبک رفتاری مؤمن میانه روی و شیوه اش رشد و هدایت است. » (نهج البلاغه ، حکمت 150)
هر عمل و گفتاری که خارج از دستورالعمل های دینی انجام گیرد از نظر اسلام مطرود و گناه می باشد.
در روایتی از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در این مورد می خوانیم که :« در روز قیامت حاککمی را می آوردند که در اجرای مقررات و رعایت عدالت یک تازیانه از حد کسی کاسته است ، و می گوید : پروردگارا ، از روی دلسوزی به بندگانت این کار را کردم !
خداوند به او می فرماید : آیا تو به آنان از من دلسوزتر بودی ؟! آن گاه دستور داده می شود که او را در آتش افکنند .
از پی او کسی را که یک تازیانه بیشتر از مقررات زده است می آوردند ، و او نیز می گوید : برای آن ، تازیانه بیشتری زده است که مردم بترسند و از گناه باز ایستند ! پس فرمان می رسد که او را نیز در آتش افکنند» (مستدرک الوسائل / ج 18 / ص 32 .)
امام صادق (علیه السلام) نیز می فرماید : «بر شما باد همراهی و همنشینی با مردمی که میانه رو و معتدل هستند» (محدث نوری ، 1254ﻫ ، ج 8 ، ص 337)
ظهور نیکویی در اعتدال است . میانه روی و تعادل در همه کارها مانند : تلاش برای معاش و انجام عبادات و محبت به فرزندان ، جود و سخا که زیادی آن اسراف است و صرفه جویی که زیادی آن بخل است ، خوردن ، آشامیدن ، تفریح ، لباس پوشیدن ، انقلابی بودن ، درس خواندن و هر آنچه در شبانه روز با آن سروکار دارید ، (مجلسی،1403ﻫ ، ج 17 ، ص 218) عاقلانه و موجب پیشرفت و موفقیت است ؛ ولی هر چیزی که از حد اعتدال خارج شد ، به نتیجه نمی رسد ، همان گونه که قرآن در مقام خرج و انفاق ؛ هر نوع اسراف کاری و لخرجی یا خساست و تنگ نظری که مصداق افراط و تفریط است را نکوهش نموده ؛ ولی حد میانه مورد توجه قرار گرفته است « وَلاتَجعَل یَدَکَ مغلوله اِلی عُنُقکِ و لاتَبسطُها کلُ البسَطِ فَتَقعُد مَلوماً مَخذُوراً » (سوره اسرا : 29) « نه هرگز دست خود را در احسان بخلق بسته دار و نه بسیار باز و گشاده دار که هر کدام کنی به نکوهش و حسرت خواهی نشست .»زندگی متعادل و پرهیز از افراط و تفریط بنا به تصریح ائمه اطهار (علیهم السلام) « موجب آسان شدن مشکلات و سبب نجات و رستگاری ، سلامتی ، الفت دل ها ، کسب روزی ، بی نیازی اتخاذ می شود . »(کلینی ،ج 2 ص 122) به استناد آیات و روایات هر کس دچار افراط و تفریط شود نتیجه ای جز پشیمانی ، ملامت و حسرت و هلاکت و عذاب نخواهد داشت و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرماید : « بهترین کارها میانه روی است که راهی میان افراط و تفریط می باشد . » (پاینده،1374،ص108)
یکی از مصادیق دقیق قوانین توسط افراط برای مأمور سخت گیری و حساسیت بیش از حد نسبت به رعایت کردن دقیق قوانین توسط کارکنان و مردم است و برخورد در همه جزئیات بدون انعطاف و بی توجهی به شرایط و موقعیت ها می باشد و از طرفی مصداق تفریط آن بی تفاوتی کامل نسبت به تخلفات و نوعی بی خیالی مفرط است که موجب بدبینی و سلب اعتماد کارکنان و مردم خواهد شد .
4-9- برخورد با انحرافات و مفاسد داخل نیرو :
از دیگر شاخص های اخلاق حرفه ای اختصاصی در فرماندهان و مدیران اسلامی عبارتست از شناسایی ، کشف و برخورد با انحرافات و مفاسد در داخل مجموعه نیرو که مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا (مدظله العالی) ضرورت اهتمام و عنایت ویژه به این موضوع را به نهادهای مرتبط با این امر در داخل نیرو خاطرنشان ساخته و در فرازی چند از سخنان حکیمانه شان فرموده اند :
« نبایستی هیچ ملاحظه ای بکنید ، باید سراغ کجی ها و کج ها ، فسادها و فاسدها ، انحراف ها و منحرف ها بروید و آنها را اصلاح کنید . » (میرکمالی،1381، ص 168)

مطلب مشابه :  ابزار گردآوری اطلاعات، راهبردهای شناختی، راهبردهای مقابله