مقایسه اجتماعی

دانلود پایان نامه

ث. یادگیری مشاهده ای: این نظریه بر این باور است که بسیاری از نگرش های ما از طریق مشاهده نگرش های دیگران و از طریق الگو و سرمشق گیری شکل می گیرند. به ویژه مشاهده تقویت و نگرش خاصی در دیگران، سبب تقویت جانشینیان نگرش در ما می شود.
ج. مقایسه اجتماعی: طبق این دیدگاه ما به مقایسه خودمان با دیگران تمایل داریم تا بدانیم که آیا دیدگاه های ما در مورد واقعیت های اجتماعی درست است یا خیر و بدین ترتیب، نگرش های درست را در مقایسه با دیگران، انتخاب و حفظ می کنیم.
چ. حرکات ماهیچه ها: مطابق این نظریه ما چیزهایی را که دوست داریم یا منقبض کردن ماهیچه های بازو، پس می زنیم؛ بنابراین، با در نظر گرفتن وضعیت ماهیچه های بازو می توانیم به مثبت یا منفی بودن نگرش خود نسبت به یک شئ پی ببریم.
ح. عوامل ژنتیکی: برخی از صاحب نظران عوامل ژنتیکی را در شکل گیری نگرش ها مؤثر می دانند. مطالعات انجام شده در سال های اخیر در مورد دوقلوها نشان داده است که دوقلوهای همسان ازنظر نگرش ها شباهت بیشتری به هم دارند تا دو قلوهای ناهمسان و افراد غریبه، حتی اگر این دوقلوهای همسان در محیط های کاملاً متفاوت پرورش یافته باشند (کریمی، 1387).
همان طوری که ملاحظه می شود شکل گیری نگرش مقدمتاً به صورت یک فرایند یادگیری آغاز می شود. شخص در معرض اطلاعات و تجربه های مربوط به یک شئ یا موضوع خاص قرار می گیرد و براثر فرایندهای تقویت و تقلید، نگرشی نسبت به آن شئ یا موضوع پیدا می کند؛ اما وقتی که نگرش شکل گرفت، اصل ثبات شناختی اهمیتی افزایشی پیدا می کند، یعنی فرد دیگر حالتی منفعل نخواهد داشت. او اطلاعات ناهمساز را رد یا تحریف می کند و اطلاعات همساز را به آسانی می پذیرد (کریمی، 1387).
2-1-5-3- شرایط یادگیری نگرش ها
2-1-5-3-1- شرایط درونی
همان طور که در مورد سایر توانایی های آموخته شده صادق است، نگرش نیز به وجود بعضی توانایی های پیش نیاز در یادگیرنده نیاز دارد. نخستین پیش نیازها مهارت های ذهنی از نوع مفاهیم و مقدار معینی اطلاعات مربوط است (گانیه، 1985، ترجمه نجفی زند، 1373).
تصور: روشن است که اولاً یادگیرنده باید تصور مجموعه شئ، رویداد یا شخصی که نگرش جدید نسبت به آن جهت خواهد یافت را دارا باشد. در غیر این صورت، آموزش باید این تصور را قبل از ارائه پیام نگرشی ایجاد کند.
اطلاعات: اطلاعات مربوط نیز برای یادگیری نگرش ها پیش نیاز مهمی است. مخصوصاً این که چنین اطلاعاتی احتمالاً به موقعیت هایی که قرار است در آن ها عمل انتخابی صورت گیرد مربوط باشد. مثلاً اگر هدف نگرش امتناع از نوشیدن مشروبات الکلی قبل از رانندگی باشد، اطلاعات مربوط به موقعیت هایی که در آن ها احتمالاً چنین نوشیدنی رخ می دهد به عنوان زمینه برای یادگیری نگرش، ضروری است.
برای معلمانی که می خواهند نگرش های مثبت در دانش آموزان ایجاد کنند، غیرمعمول نیست که تأکید بر تصور و اطلاع آموزی داشته باشند. این نوع بازده های یادگیری پیش نیازهای اساسی برای کسب نگرش ها را می سازند. بااین حال، تصور و اطلاعات صرفاً پیش نیاز شرایط درونی هستند، آن ها رخدادهای حساسی نیستند که یادگیری نگرش را موجب شوند (گانیه، 1985، ترجمه نجفی زند، 1373).
2-1-5-3-2- شرایط بیرونی
شرایط بیرونی مطلوب برای یادگیری در ایجاد نگرش ها، برحسب این که چه سرمشقی از تغییر نگرش موردنظر باشد، چندین شکل مختلف به خود می گیرد؛ بنابراین، ممکن است برای بعضی از انواع نگرش ها، فنون شرطی سازی کلاسیک به کار روند، در بعضی دیگر معمولاً می توان به سهولت دید که اصول وابستگی تقویت در یادگیری نگرش نقش مهمی را بازی می کند. مردم آنچه را گه خوب از عهده انجامش برمی آیند، دوست دارند. انواع اعمال شخصی که به موفقیت منتهی می شوند به احتمال زیاد اعمالی هستند که فرد نسبت به آن ها نگرش مثبت ابراز می کند. در بسیاری از موقعیت های آموزشی یک نگرش مثبت مطلوب می تواند به وسیله ممکن ساختن موقعیت برای دانش آموز در یک مورد به سهولت تضمین گردد. بااین حال، درمجموع چنین به نظر می رسد که کاربرد روش سرمشق سازی انسانی قابل استفاده ترین و مؤثرترین رویکرد در یادگیری نگرش باشد. به طور خلاصه، این روش نمایش یا بیان انتخاب مطلوب عمل شخصی (نگرش) توسط یک فرد مورداحترام یا مورد تحسین را شامل می شود. چنین شخصی ممکن است این پیام را شخصاً یا به وسیله رسانه ای مثل تلویزیون یا مطلب نوشتنی ارائه دهد (گانیه، 1985، ترجمه نجفی زند، 1373).
2-1-5-4- الگوهای تغییر نگرش
اگرچه نگرش ها دارای ثبات و دوام قابل توجهی هستند، اما بااین حال، امکان تغییر آن ها وجود دارد و فنونی برای تغییر نگرش معرفی شده اند. تغییر نگرش در چارچوب چند الگوی مشخص تبیین شده است که عبارت اند از: الگوهای یادگیری شامل نظریه محرک – پاسخ و نظریه مشوق ها و تعارض ها و الگوهای شناختی شامل نظریه های تعادل، توافق، قضاوت اجتماعی و همسازی شناختی و الگوی روانکاوانه شامل نظریه کارکردی (کریمی، 1380).
2-1-5-4-1- الگوهای یادگیری
2-1-5-4-1-1-. نظریه محرک و پاسخ
2-1-5-4-1-1-1- نظریه هاولند
یک نمونه از الگوی یادگیری برای تغییر نگرش الگوی هاولند و همکاران وی است که در آن تغییر نگرش از محرک آغاز و بعد به مرحله توجه، ادراک و پذیرش رسیده و بالاخره به تغییر نگرش می انجامد. در این الگو توجه، به این واقعیت اشاره دارد که همه پیام های محرک موردتوجه قرار نمی گیرند؛ مثلاً، هنگام رانندگی در جاده ها به همه تابلوهای تبلیغاتی توجه نمی کنیم و تنها بعضی از این تابلوها را که شاید از جنبه ای برای ما جالب تر باشند، موردتوجه قرار می دهیم. طبعاً وقتی به یک تابلوی تبلیغاتی توجه نمی کنیم، تأثیر آن تابلو بر ما صفر است و بنابراین، در تبلیغ کالا یا مطلب موردنظر خود برای ما موفق نیست؛ اما حتی اگر ما به آن تابلو توجه هم می کردیم، باز امکان داشت که آن تبلیغ در ما مؤثر نباشد.
عامل دوم، یعنی ادراک به این نکته اشاره می کند که ممکن است برخی پیام ها پیچیده یا بسیار مهم باشند به طوری که گیرندگان موردنظر از آن سر درنیاورند. بالاخره در مرحله سوم، پیش از آن که هیچ تغییر نگرشی ایجاد شود، ما باید تصمیم بگیریم که پیام را می پذیریم یا نه (کریمی، 1380).
در الگوی هاولند یک پیام که هدف آن تغییر نگرش باشد با پیام رسان، با زمینه ای که پیام ارائه می شود و باشخصیت پیام گیر در تعامل است. مهم ترین عامل مؤثر در مورد پیام رسان، موضوع قابلیت قبول اوست که از وضع ظاهر او گرفته تا تخصص او و مهم بودن او برای پیام گیران همگی در این قابلیت قبول مؤثرند. خود پیام ازنظر تأثیر، بستگی به عوامل چندی از قبیل یک جانبه بودن یا دوجانبه بودن، ایجاد هیجان و به ویژه ترس در پیام گیران، ترتیب تقدم و تأخر پیام هایی که در قابلیت هستند و نوع وسیله ای که پیام را منتقل می کند، دارد. همچنین، یک پیام برای مؤثر بودن باید درزمینه ای مناسب و درحالی که پیام گیر بتواند آن را دریافت کند، ارسال شود وگرنه توجه پیام گیر اصولاً به آن جلب نخواهد شد (کریمی، 1380).

مطلب مشابه :  احراز هویت