منابع پایان نامه درمورد دیوان بین المللی، حقوق بین الملل، سازمان ملل، سازمان ملل متحد

– دیوان همواره با موانع، مشکلات و محدودیت هایی برای اعمال صلاحیت در رسیدگی به اختلافات مواجه بوده است.
3- دیوان نیازمند تغییرات و اصلاحات در ساختار و صلاحیتش برای فعالیت موثرتر می باشد.

اهداف تحقیق
1- بررسی عملکرد دیوان به عنوان رکن اصلی و قضایی سازمان ملل متحد در حفظ صلح و امنیت بین المللی
2- بررسی موانع، مشکلات و محدودیت های دیوان در اعمال صلاحیت و انجام وظایف سازمانی
3- شناسایی و ارائه راهکارها و اصلاحات مورد نیاز جهت افزایش کارایی دیوان
بیان مشکلات و محدودیت های تحقیق
با توجه به اینکه دسترسی به دیوان بین المللی دادگستری که رکن اصلی قضایی ملل متحد به شمار می رود به سادگی امکانپذیر نمی باشد و از طرفی مقر آن در لاهه هلند می باشد، امکان ارتباط مستقیم و در نتیجه انجام تحقیقات عملی و مصاحبه با قضات آن دادگاه فراهم نیست و مستلزم صرف وقت و هزینه بیشتری می باشد بناچار باید از منابع علمی کتابخانه ای شامل: مقالات ، کتب و نهایتا از نظرات شخصی قضات موافق و مخالف که در آرای صادره منتشر گردیده است، باید استفاده نمود.

اهمیت و ضرورت تحقیق
این تحقیق از آنجایی دارای اهمیت بیشتر برای کشورمان می شود که بدانیم ایران تاکنون در چهار پرونده نزد دیوان حضور داشته است که دو بار به عنوان خوانده (کارکنان دیپلماتیک ایالات متحده در تهران – شرکت نفت ایران و انگلیس) و دو بار به عنوان خواهان (حادثه هوایی ایرباس – قضیه سکوهای نفتی) بوده است که این تعداد بیشترین دعاوی طرح شده از سوی یک کشور آسیای در دیوان می باشد. دلیل این موضوع را می توان موقعیت بسیار مهم کشورمان از لحاظ جغرافیایی و سیاسی و امنیتی در منطقه دانست. که احتمال بروز مشکلات حقوقی در آینده با کشورهای دیگر نیز وجود دارد.

کاربرد تحقیق
این تحقیق موجب آشنایی بیشتر با نقش دیوان به عنوان رکن اصلی قضایی سازمان ملل متحد، در ساختار بین المللی و همچنین شرح وظایف و عملکرد آن در مهمترین وظیفه اش، یعنی حل و فصل اختلافات بین المللی در راستای اهداف منشور جهت حفظ صلح و امنیت بین المللی می شود. از سویی با مطالعات دقیق تر در مورد دیوان، به نقاط ضعف و قوت آن مرجع قضایی آگاه می شویم و ضمن شناسایی چالشها (موانع، مشکلات و محدودیت های آن)، در صورت مطرح شدن پرونده ای دیگر به عنوان طرف دعوی، بهتر می توانیم راهکارهای حقوقی مناسبی را برای موفقیت ارائه نماییم.

پیشینه تحقیق
در مورد دیوان بین المللی دادگستری و نقش آن در حفظ صلح و امنیت بین المللی تاکنون کتب فراوانی در داخل کشور انتشار یافته است که مهم ترین آن ها شامل :
دادرسی های بین المللی دیوان بین المللی دادگستری در تئوری و عمل (میر عباسی و سادات میدانی)؛ دادرسی های بین المللی دیوان بین المللی دادگستری مسائل روز، چکیده آرا و اسناد (میرعباسی و سادات میدانی)؛ اسناد بین المللی راجع به حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات بین المللی (صلح چی و نژندی منش)؛ حقوق سازمان های بین المللی (بیگ زاده) و سازمان های بین المللی (موسی زاده)، اشاره نمود.
ضمن اینکه در این رابطه مقالات بسیار جامع و مفیدی وجود دارد که از آن جمله مجموعه مقالات ارائه شده در همایش نقش دیوان در تداوم و توسعه حقوق بین الملل است که توسط انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد برگزار شده و سپس در سال 1388 به چاپ رسیده است که تخصصی ترین مقالات در مورد دیوان می باشد و توسط اساتید برجسته حقوق بین الملل ایران ارائه گردیده اند از جمله: دیوان بین المللی دادگستری: فرجام سخن (پروفسور جمشید ممتاز)، اصلاحات در دیوان (دکترنسرین مصفا)، رسالت دیوان در صیانت از حقوق بین الملل (دکتر محمد رضا ضیائی بیگدلی)، ماجرای تفسیر (دکترهدایت ا… فلسفی)، ساخت دیوار حائل (دکتررضا موسی زاده)، تفسیر معاهدات بین المللی (دکترسید حسین سادات میدانی )و … که نشان دهنده وسعت و اهمیت تحقیقات در مورد دیوان و نقش و جایگاه آن می باشد.
ضمن اینکه در خارج از کشور نیز کتب و مقالات علمی فراوانی را می توان مشاهده نمود:

– Fifty Years of International Court of Justic (Lowe, Vaughan)
– Fundamental perspective on international law (Slomanson, W)
– The statute of the International Court of Justice (Zimmermann, A)

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه درموردمدیریت دانش، رهبری دانش مدار، استان گیلان، کتابخانه های عمومی

سازماندهی تحقیق
این تحقیق در 4 فصل سازماندهی می شود که در فصل اول به کلیات تحقیق شامل: شرح بیان مسئله، سئوالات تحقیق و ارائه فرضیات پرداخته می شود. سپس در فصل دوم نقش دیوان بین المللی دادگستری در حفظ صلح و امنیت بین المللی مورد نقد و بررسی قرار می گیرد. و به دنبال آن در فصل سوم؛ به چالشهای پیش روی دیوان که در راستای انجام وظایف و اهداف سازمانی اش با آن موانع، مشکلات و محدودیت ها روبرو است، اشاره خواهد شد و در نتیجه با شناخت کافی و اطلاع از آن چالشها، در فصل چهارم به لزوم اصلاحات در تشکیلات و ساختار دیوان که می تواند در زمینه های گوناگونی از جمله: در تشکیلات و ساختار آن، اصلاحات سازمانی و گسترش حوزه صلاحیتی دیوان پرداخته می شود. در پایان نیز با جمع بندی بحث و نتیجه گیری، پیشنهادات و راهکارهایی در جهت افزایش کارآیی دیوان برای انجام بهتر وظایف سازمانی اش، در زمینه حفظ صلح و امنیت و بین المللی ارائه خواهد گردید.

فصل دوم: نقش دیوان بین المللی دادگستری در حفظ صلح و امنیت بین المللی

حفظ صلح و امنیت بین المللی از مهمترین اهداف ملل متحد به شمار می آید و سازمان و اعضای آن موظف شده اند تا در راستای انجام وظ
ایف خویش بر طبق اصول مندرج در ماده 2 منشور منجمله: «اصل برابری حاکمیت ها، اصل منع مداخله در امور داخلی دولتها، اصل منع توسل به زور و لزوم حل و فصل اختلافات بین المللی از طرق مسالمت آمیز»،1 عمل نمایند.
به این منظور ملل متحد، دیوان بینالمللی دادگستری را به عنوان رکن اصلی و قضایی سازمان تأسیس نموده است تا با همکاری سایر ارکان و اعضا جهت دستیابی به حفظ صلح و امنیت گام بردارد.2
از طرفی مهمترین فعالیت های سازمان ملل متحد که دچار تحول شده، فعالیت در قلمرو صلح و امنیت جهانی است که اصلی ترین هدف سازمان هم می باشد. اگر روزی فقط بروز مخاصمات مسلحانه تهدیدی بر ضد صلح و یا نقض صلح به شمار می رفت، امروزه نقض حقوق بشر، نقض حقوق بشر دوستانه، کشتار جمعی، پاکساری قومی، تروریسم، عدم وجود نظام دموکراتیک در کشورها و …. نیز صلح جهانی را تهدید می کند.3
در این راستا دیوان بین المللی دادگستری نقش مهم و اساسی در حفظ صلح و امنیت بین المللی دارد که می توان از مهمترین آنها به موارد ذیل اشاره نمود:
1-رکن اصلی قضایی سازمان ملل متحد که با همکاری دیگر ارکان در راستای اهداف سازمان عمل می نماید؛
2-نقش دیوان در تداوم و توسعه حقوق بین الملل که، با مشارکت دیوان در توسعه حقوق بین الملل و حفاظت از تمامیت آن و ارائه تفاسیر قضایی از منشور ملل متحد و معاهدات بین المللی محقق می شود؛
3-حل و فصل حقوقی اختلافات بین المللی که، با ایجاد رویه قضایی بین المللی در زمینه ترسیم جایگاه اصل ممنوعیت توسل به زور، تعیین استثنائات و شرایط معیارهای آن از یک طرف، و رسیدگی به قضایای ترافعی و صدور آرای مشورتی به عنوان رکن اصلی قضایی سازمان از سوی دیگر عمل می نماید.

مبحث اول) جایگاه دیوان در نظام بین المللی
در طول تاریخ حقوق بین الملل بی تردید میثاق جامعه ملل و منشور ملل متحد عمده ترین اسناد حقوق بین الملل به شمار می آیند؛ که، منعکس کننده سیر تحول حقوق بینالملل و آخرین وضعیت دیدگاه حقوقی حاکم در زمان تدوین این اسناد می باشد. میثاق جامعه ملل منعکس کننده تحولات حقوق بین الملل طی دو قرن پیش از خود بود و تداوم این سنت به همراه وقوع تغییراتی در ساختار سیاسی و حقوقی جامعه بین المللی در فاصله سالهای میان دو جنگ جهانی و به ویژه تحولات و فجایع جنگ جهانی دوم در منشور ملل متحد انعکاس یافته است که به رغم گذشت هفت دهه از تصویب منشور، کماکان در تعامل میان دولت ها، ارجاع به منشور و استفاده مستقیم از عبارات و مفاد آن– – حتی بدون تغییر جمله بندی– – نه فقط در مسائل مرتبط با سازمان ملل متحد، بلکه در روابط دوجانبه دولت ها نیز به شکل مداوم صورت می گیرد.4
منشور ملل متحد نه تنها سند تأسیس و چهارچوب حقوقی رفتار، مسئولیت ها و وظایف اعضا در این سازمان چند جانبه است، بلکه مهمترین سند حقوقی در سطح جامعه بین المللی نیز قلمداد می شود5 که تاکنون در تاریخ مدون بشریت تهیه شده و مورد قبول قریب به اتفاق کشورهای جهان قرار گرفته است.6
تصویب هیچ سند حقوقی دیگری در داخل قلمرو دولت ها یا میان آنها نمی تواند ناقض مفاد منشور باشد؛ و در صورت وقوع چنین امری، سند مذکور از ارزش حقوقی برخوردار نخواهد بود؛ ولی اعتبار منشور و الزام آور بودن آن برای اعضا بدون خدشه باقی می ماند.7

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد دربارهتوسعه گردشگری، حقوق فرهنگی، جهانی شدن، زیست محیطی

گفتار اول: جایگاه دیوان در نظام ملل متحد
از آنجایی که منشور ملل متحد، دیوان بین المللی دادگستری را به عنوان یکی از ارکان اصلی سازمان تأسیس نموده است لذا بررسی این جایگاه موجب آشنایی بیشتر با موقعیت دیوان در ساختار ملل متحد و شرح وظایف آن خواهد شد، از طرف دیگر مشارکت دیوان در اهداف و اصول بنیادین منشور ملل متحد مستلزم ارتباط و همکاری با سایر ارکان دیگر بخصوص مجمع عمومی و شورای امنیت گردیده است. در این راستا، مقررات ناظر بر دیوان در منشور و همچنین شرح وظایف و اختیارات دیوان در مجموع مواد اساسنامه بیانگر آن است که چهارچوب وظایف دیوان به خوبی مشخص و منفک شده است به طوری که هر یک از ارکان اصلی ملل متحد اجزاء مجموعه واحدی هستند که دارای اهداف و آرمان های مشترکی می باشند، هرچند که برای رسیدن به این اهداف و آرمان ها به طور مستقل عمل می کنند.8
این ارتباط و پیوستگی را می توان در مواد منشور و اساسنامه دیوان به وضوح مشاهده نمود البته این جایگاه محدودیت هایی را نیز برای دیوان بوجود آورده است و سبب شده تا این دادگاه بین المللی با سایر مراجع قضایی بین المللی متفاوت باشد و دیوان را ملزم می سازد تا در هنگام انجام وظایفش در حل و فصل اختلافات بین المللی، محدودیت های ذکر شده در منشور را رعایت نماید. ازطرفی به رسمیت شناختن دیوان به عنوان رکن اصلی سازمان ملل متحد موجب نوعی وظیفه سازمانی برای آن شده است تا با سازمان ملل برای دستیابی به اهداف مذکور در منشور همکاری و ایفای وظیفه نماید.9

بند 1- رکن اصلی ملل متحد
منشور ملل متحد دیوان بین المللی دادگستری را به عنوان یکی از ارکان اصلی ملل متحد تأسیس نموده است.10 این خصوصیت در دیوان بین المللی دادگستری منحصر به فرد است و آن را درموقعیتی ممتاز در مقایسه با دیگر مراجع قضایی بین المللی قرار می دهد.11 که علاوه بر رکن حل و فصل اختلافات، باید از زاویه سازمانی در نظام ملل متحد و سیستم حقوقی بین المللی بدان نگریسته شود. بدین دلیل دیوان حائز نقش بسیار مهمی در تقویت صلح و ثبات بینالمللی است.12
در تکمیل این اقدام فصل چهاردهم منشور (مواد 96-92) شالوده تأسیس دیوان قرار گ
رفته است و منشور در ماده 92 خود مقرر می دارد که دیوان بینالمللی دادگستری رکن اصلی قضایی ملل متحد خواهد بود و بر طبق اساسنامه ای که مبتنی بر اساسنامه دیوان دائمی دادگستری بین المللی است، فعالیت خواهد نمود.13
بنابراین مفاد منشور (مواد 96-92) و همچنین اساسنامه دیوان بینالمللی دادگستری روشن می سازد که وابستگی دیوان به سیستم ملل متحد به عنوان رکن اصلی قضایی آن، نه تنها مورد تصریح این اسناد قرار گرفته؛ بلکه به طرق مختلف در منشأ تأسیس دیوان، در صلاحیت ترافعی و مشورتی و همچنین در آثار مترتب بر آراء آن تأمین شده است. به طوری که اساسنامه دیوان بخش لاینفک و پیوست منشور بوده و درنتیجه کلیه اعضاء ملل متحد خود به خود عضو اساسنامه دیوان نیز هستند.14
تعهد دولت ها به اجرای آراء دیوان در قضایای ترافعی نه تنها مبتنی بر اصلی قضایی است، بلکه در منشور و اساسنامه نیز مورد تصریح قرار گرفته است. به بیان دیگر، این تعهد چه به دلیل موقعیت دیوان به

دیدگاهتان را بنویسید