مواد غذایی

دانلود پایان نامه

وسیعترین مساحت زیر کشت عناب در بیرجند می باشد که در سال 1367 حدود 85 هکتار بوده است و در حال حاضر عملکرد عناب در حدود 6000 کیلوگرم در هکتار می باشد. (رضایی وهمکاران،1381).
1-17ترکیبات شیمیایی عناب :
گونه های مختلف عناب دارای مقادیری اسید چرب ، استرول ، الکالوئید شناسایی شده است . (ژائو و همکاران، عبدل- ظاهر و همکاران، بهارگاوا و همکاران، 2005). آنها توانستند در میوه عناب مقدار زیادی ترکیبات فنولی نظیر اسید کلروژنیک ، اسید کافئیک وکاتچین و اپی کاتچین و روتین بیابند. (هودینا و همکاران، 2008)
در برگ عناب ماده ای به نام زی زی فین وجود دارد از دیگر مواد تشکیل دهنده آن می توان به ساپونین- فلاوونوئیدها – موسیلاژ (لعاب ) – کربوهیدرات –خاکستر – فیبر خام – آهن – روی – مس – پتاسیم – سدیم –منیزیم –منکنز –نیاسین-اسید مالیک واسید سیتریک اشاره نمود (رضایی،وجایمند،1381). املاحی مانند کلسیم –فسفر- ویتامین های آ- ب2 – ای-ث وجود دارد (پاریک، 2002). عناب هم میوه ای خوشمزه و هم دارویی گیاهی مؤثر است که این میوه دارای لعاب فراوان حدود 5 درصد مواد پروتیینی ،4 درصد مواد قندی، شکر،کاروتنوئیدها ،توکوفرول ها و مقدار زیادی ویتامین ث است. در هسته عناب آلکالوئید وجود ندارد. روغن آن دارای اسیداولئیک و لینولئیک اسید و پالمتیک اسید و فیتوسترول است در گزارش دیگر در هر 100 گرم قسمت قابل خوردن خام میوه عناب در حدود 69 میلی گرم ویتامین ث وجود دارد. در عصاره چوب عناب اسید زی زی فوماتیک و اسید زی زی فیک وجود دارد و یک تانن به نام اسید زی زیفوتانیک است این تانن در میوه عناب نیز مشخص شده است. در ضمن عناب دارای پکتین (به عنوان کلسیم پکتات )به عنوان فیبر محلول موثر در کاهش چربی و قند خون است. محتوای چربی کل میوه عناب بسیار کم است. نسبت اسیدهای چرب اشباع نشده به کل چربی در میوه عناب بالاست. بنابراین متخصصین تغذیه می توانند عناب را به عنوان بخشی از رژیم غذایی افراد توصیه کنند. بدن انسان قادر به تولید تمامی اسیدهای چربی که به آن نیاز دارد می باشد وتنها بدن انسان قادر به تولیداسیدلینولئیک(امگا 6) واسید آلفا لینولئیک (امگا 3)نیست.( سیموپالاس،2008) . بنابر این این اسیدهای چربی که بدن انسان قادر به تولید آنها نمی باشد باید توسط مواد غذایی تهیه شوند. در سال( 2004 )،گیل و همکارانش توانستند 13 نوع اسید چرب را در میوه عناب شناسایی نمایند و اعلام کردند که پروفیل های اسیدهای چرب میوه عناب تحت تاثیر مرحله رشد میوه قرار می گیرند به عبارت دیگر رشد میوه عناب با اسیدهای چرب رابطه مستقیم دارد.اطلاعات بسیار کمی درباره ترکیبات فنولی ، آلفا توکوفرول ،بتا کاروتن و اسیدهای چرب عناب وجود دارد که تمامی این ترکیبات نقش مهمی در سلامت انسان ایفا می نمایند.
ﻗﻨﺪﻫﺎﻱﺁﺯﺍﺩﺩﺭﻋﻨﺎﺏﺧﺸــﻚﺷﺪﻩﺷﺎﻣﻞﺳــﺎﻛﺎﺭﺯ(۵۰ﺩﺭﺻﺪ)،ﮔﻠﻮﻛﺰﻭﻓﺮﻛﺘﻮﺯﺍﺳــﺖﻛﻪﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕﺩﺭﻭﺍﻛﻨﺶﻫﺎﻱﻗﻬﻮﻩﺍﻱﺷﺪﻥﻏﻴﺮﺁﻧﺰﻳﻤﻲﻣﺎﻳلاﺭﺩﻣﻲﺑﺎﺷــﻨﺪ.
ﺁﻣﻴﻨﻮﺍﺳــﻴﺪﻫﺎﻱﺁﺯﺍﺩﻛﻪﺑﺮﺭﻭﻱﺧﻮﺍﺹﭼﺸــﺎﻳﻲﻋﻨﺎﺏﺍﺛﺮﻣﻲﮔﺬﺍﺭﻧﺪﺷــﺎﻣﻞﭘﺮﻭﻟﻴﻦ۲۵۰/۵ﻣﻴﻠﻲﮔﺮﻡﺩﺭﺻﺪ،ﺍﺳﻴﺪﮔﻠﻮﺗﺎﻣﻴﻚ،ﺗﻴﺮﻭﺯﻳﻦ،ﻣﺘﻴﻮﻧﻴﻦﻭﺗﺮﻭﻧﻴﻦﺍﺳــﺖ.ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕﻃﻌﻢﺯﺍﺩﺭﻣﻴﻮﻩعناب،ﺍﺳﻴﺪﺍﺳــﺘﻴﻚ،۱-ﻣﺘﻴــﻞﺑﻨﺰ،۳ﻣﺘﻴﻞ–۲ﭘﻨﺘﺎﻧﻮﻥ،۲ﻓﺮﻭﻛﺮﺑﻮﻛﺴــﻲﺁﻟﺪﺋﻴﺪ،(۲-۱)ﻓﻮﺭﺍﻧﻴﻞ-ﺍﺗﺎﻧﻞ،ﺑﻨﺰﺁﻟﺪﺋﻴﺪ،ﭘﻨﺘﺎﻣﺘﻴﻞ۱-ﻫﭙﺘﺎﻥﻭ۲ﻣﺘﻴﻞﺑﻨﺰﻥﻣﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ.ﻃﻌﻢ ﻳﻜﻲﺍﺯﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦﻓﺎﻛﺘﻮﺭﻫﺎﻱﺗﻌﻴﻴﻦﻛﻨﻨﺪﻩﻛﻴﻔﻴﺖﻣﻮﺍﺩﻏﺬﺍﻳﻲﺍﺳﺖﻛﻪﺷﺎﻣﻞﺍﺳﻴﺪﻫﺎﻱﺍﺭﮔﺎﻧﻴﻚﻓﺮﺍﺭﻭﻏﻴﺮﻓﺮﺍﺭﺁﻟﺪﺋﻴﺪﻫﺎ،ﻛﺘﻮﻥﻫﺎﻭﺍﻟﻜﻞﻫﺎﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.ﺍﻳﻦﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕﺩﺭﻃﻲﻭﺍﻛﻨﺶﻫﺎﻱﻗﻬﻮﻩﺍﻱﺷﺪﻥﻏﻴﺮﺁﻧﺰﻳﻤﻲ(ﻣﺎﻳلاﺭﺩ)،ﻛﺎﺭﺍﻣﻠﻴﺰﺍﺳﻴﻮﻥﻭﺍﻛﺴﻴﺪﺍﺳﻴﻮﻥﻟﻴﭙﺪﻫﺎﺗﻮﻟﻴﺪﻣﻲﮔﺮﺩﻧﺪ. ﻭﺍﻛﻨﺶﻫﺎﻱﺍﻛﺴﻴﺪﺍﺳــﻴﻮﻥﭼﺮﺑﻴﻬﺎﺩﺭﺍﻛﺜﺮﻣﻮﺍﺭﺩﺍﻳﺠﺎﺩﻃﻌﻢﻫﺎﻱﻧﺎﻣﻄﻠــﻮﺏﺩﺭﻣﻮﺍﺩﻏﺬﺍﻳﻲﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪﻭﺍﻳﻦﻭﺍﻛﻨﺶﻫﺎﺩﺭشرایطیﻛﻪﺭﻃﻮﺑﺖﻣﺎﺩﻩﻏﺬﺍﻳﻲﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮﺍﺳﺖﺳﺮﻋﺖﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.
شکل 1-8 مصرف خوراکی میوه عناب
1-18مصارف خوراکی عناب :
در افریقا از عناب کیک ،ژله ، مربا ونان درست میکنندو عناب کنسرو شده و چای با طعم عناب نیز در جهان استفاده می شود .مصارف خوراکی عناب به شکل گلچین شده ، خشک شده و آب نباتهایی با اسانس عناب و به عنوان خوراکی یا همراه با چای عصرانه در بریتانیا صرف می شود.که در رنگهای سیاه وقرمز موجود است .شکل دود داده عناب طعم آن را افزایش می دهد. شربت شیرین میوه عناب درکشورهای کره ، تایوان و چین به طور عموم در دسترس مردم است.
در برخی مناطق نیز میوه عناب برای تهیه سرکه نیز کاربرد دارد. دربرخی قسمتهای جهان مردم شربت عناب را نیز می نوشند. اما کاربرد عناب در ایران ، هندوستان و پاکستان بیشتر به صورت میوه خشک شده است. (پریک 2002)
شکل 1-10 چای عناب شکل1-9 مربای عناب شکل 1-11 آبنبات عناب
شکل 1-12 چای عناب در چین
1-18-1میوه خشک شده عناب :
در بریتانیا عناب را به صورت خشک شده و یا به صورت آبنبات های طعم دار همراه با چای عصر میل می نمایند. در رنگ های سیاه و قرمز موجود است و همچنین عناب خشک رسیده به عنوان ملین عمل می کند. (کسرایی، 1388).
شکل 1-13 عناب خشک شده
1-19خواص دارویی عناب :
عناب به عنوان یک گیاه دارویی و با خواص غذایی بالا به صورت تازه و خشک مصرف میشود . میوه ، برگها ،دانه ها ،ریشه ها و پوست درخت عناب عمدتا در طب سنتی به عنوان منبع دارو بکار می رود.
(لی و همکاران 2005، ظاهر و همکاران 2005، بلفورد 1994)
شی جگن دانشمند چینی در قرن شانزدهم میلادی در کتاب داروهای گیاهی ذکر نموده که عناب در 2000 سال قبل مصرف دارویی داشته ودر کشورهای شرق آسیا از میوه ،بذر ، برگ ، پوست و ریشه آن برای معالجه بیماری ها از جمله کاهش تب استفاده می شده است. در هند از میوه عناب به عنوان دارویی لعاب دار و نرم کننده سینه و جلوگیری از خونریزی استفاده می شودو برای تصفیه خون و کمک به هاضمه تجویز می شود. جوشانده ریشه درخت عناب را برای کاهش تب به کار می بردند و گرد ریشه خشک آنرا روی زخم ها و جراحت های کهنه می ریزند در کل عناب التیام بخش است. پوست درخت عناب دارویی برای قطع اسهال است. (جانزاده ،1379).
در کشور کره از هسته آن به عنوان خواب آور ومخدر استفاده می شود. در چین از میوه عناب و مغز آن استفاده دارویی می شود و نیز از برگ ، پوست ،چوب و ریشه آن نیز در مواردی استفاده میشود. در این کشور عناب به عنوان ضد سم در موارد مسمومیت های حاصله در اثر اکونیت و ژانسیانا (هردو از گیاهانخیلی سمی هستند) به کار می رود.(جانزاده، 1379). در چین از میوه عناب و مغز هسته ان استفاده دارویی میشود.گلهای عناب چینی دارای مقدار زیادی شهد با کیفیت هستند وبرگهای آن به صورت چای مصرف می شوند. ژائو و همکاران، 2008)عناب اثر و طعم داروهای محرک را کاهش می دهد. با این توضیح هر وقت از نظر دارویی لازم باشد که از گیاه اکونیت و ژانسیانا خورد بهتر است که تواما با عناب خورده شود زیرا اثر سمی و تحریکی آنها را حتی در حد مجاز مقدار مصرف می کاهد و باعث میشود که آثار مفید دو داروی فوق بدون خطر در بدن منعکس شود . عناب به عنوان داروی آرام کننده اعصاب و مقوی عمومی ،مقوی معده ، آرام بخش ،ملین ، ضد سرفه بکار میرود. عناب باعث از بین رفتن بی خوابی میشود. و خواب آور است. عرق شبانه را قطع میکند وبرای ضعف عمومی و به طور کلی احساس خستگی و ضعف شدید بسیار نافع است. از برگ ،ریشه و پوست درخت عناب برای قطع بعضی از انواع تب ، تسریع رشد موی سر و تهیه مایع شستشوی چشم استفاده میشود. عناب خون را تصفیه می کند و مولد خون صالح است یعنی از داروهای خون ساز می باشد. التهاب ، تشنگی ، حدت خون ، درد کلیه ،کبد و مثانه را تسکین می دهد. مالیدن آن به تنهاییی یا با هسته آن التهاب و ورم چشم را تسکین می دهد. آشامیدن آب خیس کرده آن یا دم کرده آن مخلوط با عرق کاسنی یا سکنجبین برای تسکین حدت صفرا و خون مفید است.مقدار خوراک میوه عناب تا 50 عدد است . جوشانده مخلوط عناب ،انجیر ، کشمش و خرما به عنوان دارویی مفید برای درمان بیماری های سینه ،در طب عوام استفاده به عمل می آید . مصرف عناب هیچ گونه تحریکی در دستگاه هضم ایجاد نمی کند از این جهت برای اشخاصی که دستگاه هضم حساسی دارند مناسب است. عناب نا رس و سبز بی مزه و گس و لعاب دار است و قابل خوردن نمی باشد زیرا سنگین و خیلی دیر هضم است به همین دلیل خیلی سفارش شده که قبل از رسیدن مصرف نشود. علاوه بر خاصیت خنکی مادهای در عناب است که خلط آور بوده و برای درمان سرفه از قدیم مصرف می شده است. در مداوای بیماری سینه ،کبد، مثانه و رفع التهابات نافع است. جوشانده عناب بلغم را دفع میکند و برای رفع سوزش گلو مفید است. گرفتگی صدا را از بین می بردف خون را صاف می کند و برای شش ها و کمر درد مفید است(قهرمان ،1362).
اگر عناب را زیاد بخورند دیر هضم است و مصلح آن مویز و شکر است. 10 تا 15 دانه عناب خشک یا تازه برای خوراک در چند روز مداوا کافی است .برای درمان کلسترول خون ، کوبیده عناب خشک که یک شب در آب سرد خیس بخورد و صبح ناشتا آنرا بخورند برای شستشوی کلیه مفید است.
عناب را با هسته می سایند ، گرد بدست آمده زخم روده را مداوا میکند. از محل شکستگی شاخه درخت عناب یا ترک ها یی که به علتی روی تنه پیدا میشود شیره درخت به صورت صمغ ترشح میشود این صمغ همراه با کمی سرکه برای تقویت عمومی بدن خیلی مفید است. چوب درخت عناب دارای تانن فراوان است و اثر قابض دارد و در مداوای اسهال مفید است . عناب به دلیل داشتن لعاب فراوان نرم کننده سینه است. عناب ملین خوبی است و اگر آنرا با شیر وآب بجوشانیم بهتر است.ادرار را زیاد می کند. عناب آرام کننده اعصاب است . خون را تمیز میکند. ضد سرفه است. جوشانده پوست درخت عناب داروی ضد اسهال است. آسم و تنگی نفس را بر طرف می کند. رشد موی سر را زیاد میکند. حافظه را تقویت می کند. هر گاه که احساس غمگینی کرده و گریه می کنید یک فنجان دم کرده عناب لبخند را به لبهای شما می آورد. برایدرمان سرطان آب عناب را با کاهو بخورید. و بالاخره جوشانده برگ عناب را برای رفع گلو دردو خونریزی لثه ها غرغره می کنند و اگر آنرا به صورت موضعی بمالید درد مفاصل را بر طرف میکند.(امیدبیگی،1376).

مطلب مشابه :  امر به معروف و نهی از منکر