موقعیت استراتژیک

دانلود پایان نامه

دولت ادعا میکند بیش از 26 توصیه را اجرا کرده اما گروههای حقوق بشر در خارج بررسی کردند که اجرای توصیهها به طور کلی متعادل بوده و پس از یک سال هر دو طرف گفتگوهای خود را در فوریه 2013 از سر گرفتند(1: 2014، Katzman).
3-3- تحولات انقلابی در سوریه
سوریه قلب هلال سبز است و در شمال منطقهی مشرق عربی واقع شده است و یکی از متنوعترین کشورهای جهان عرب از نظر ترکیب قومی به شمار میآید و اکثر مردم سوریه (حدود 65 درصد کل جمعیت) عرب سنیاند.
سوریه از نمونههای بارز وجود مؤلفههای دموکراسی در جهان عرب است که در دوران ملک فیصل اول در سال 1920 بود که فقط چند ماه طول کشید. ملک فیصل نظام پادشاهی مشروطه را برای این کشور برگزید(باغجری، 1390: 271).
با شکلگیری بحران سیاسی در سوریه، بازیگران منطقهای و فرامنطقهای بر اساس منافع و علایق خود جهت گیریهای مختلفی را در رابطه با این کشور، که اهمیت ژئوپولیتیک و ژئواستراتژیک خاصی در منطقه خاورمیانه دارد اتخاذ نمودهاند. در این میان تلاش پیگیر برخی دولتها برای اعمال فشار و ساقط کردن حکومت اسد، از جلوههای بارز تحولات سوریه محسوب میشود که بر پیچیدگی اوضاع این کشور افزوده است.
در تحلیل نا آرامیهای سوریه دو نگاه و دو سطح تحلیل متفاوت مشاهده میشود :
عده ای از ناظران این ناآرامی ها را تنها امتداد جنبشهای مردمی در خاورمیانه و شمال آفریقا میدانند. در این نگاه، سوریه همانند سایر کشوهای عربی، گرفتار مشکلات و معضلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است که مردم آن برای رهایی از این مشکلات دست به اعتراض و مبارزه علیه رژیم زدهاند. این کارشناسان بر این اعتقادند که معترضین برای دموکراسی فعالیت میکنند، خواهان حقوق سیاسی و آزادی هستند و این بزرگترین دغدغه است؛ شبیه آنچه که در سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا رخ میدهد. بر اساس این سطح از تحلیل، هم معترضان و هم دولت سوریه میدانند که مشکل ایجاد شده خیابانی یک طرفه است. از یک طرف مردم بسیاری خواهان آزادی و حقوق خود هستند و از طرفی دیگر، پلیس سیاست مشت آهنین حکومت ر ا اعمال میکند .به عبارتی دیگر مشکل معترضان و نظام سوریه قابل حل شدن نیست مگر اینکه یک طرف کنار رود.از طرف دیگر، عدهای از ناظران بینالمللی براین اعتقادند که حوادث سوریه بیش از آن که منشأ داخلی داشته باشد، دارای منبعی خارجی است و مشکلات داخلی سوریه عرصه و فرصتی برای بهره برداری و رقابت بازیگران منطقهای و بینالمللی ایجاد کرده است .
بنابراین استدلال، سوریه همچنان قربانی میشود، نه تنها در درگیریهای خشونتآمیز با ارتش بلکه با سیاستهای مختلف بازیگران منطقهای و بینالمللی از این نگاه وضعیت سوریه غم انگیز است و ضرورت مداخله در سوریه براساس تمایل واقعی برای کمک به مردم وجود ندارد؛ بلکه مردم توسط عوامل بیرونی مسلح شده و سپس کشته میشوند .رسانههای غربی به مانند یک گروه کُر، به کارگردانی امریکا عمل کرده و مخالفان در سوریه را جنبش اعتراضی مسالمت آمیز علیه دولت بشار اسد مینامند (نیاکویی، بهمنش، 1391: 99-98).
بعد از انقلابهای عربی و رسیدن موج آن به سوریه، سوریه برای اولین بار به عنوان یک استثنا نادر ایستاد، اکثر مفسران در خارج، دیپلماتهای مستقر در دمشق و مقامات سوری در این دیدگاه اشتراک داشتند که رژیم به دلیل داشتن برخی ویژگیهای منحصر به فرد در امان خواهد ماند. از جمله این ویژگی ها، موقعیت استراتژیک سوریه میباشد، سوریه در مقابل تمام کشورهای عربی دیگر یک سیاست خارجی تا حد زیاد هماهنگ با افکار عمومی را اجرا کرده بود(1: 2011، Report n 108).
در هفتههای اول قیام سوریه که در ماه مارس 2011 آغاز شد، نمادهای مذهبی به سرعت به عنوان اجزای مهم شورش ظهور یافت، شعار «الله اکبر» همراه با شعارهای لیبرال مانند«خدا، سوریه، آزادی و همین» اغلب فریاد زده میشد و بسیاری از تظاهراتها در کنار مساجد بود. در واقع مذهب کلیدی است برای جنگ سوریه. برای چند دهه تنشهای داخلی سوریه فرقهای و مذهبی بود(1: 2014، pierret). بازیگران دولتی سوریه از فرقهگرایی برای پیشبرد اهداف منطقهای خود استفاده میکنند که در اینجا نقش ایران و عربستان برجسته میشود. بعد فرقهای جنگ در سوریه در سطح منطقه بیشتر شده، از جمله حرکتهای آشکار فرقهای، تصمیم ایران برای ارسال داوطلبان خارجی شیعه به سوریه است(2013، PIERRET).
میتوان گفت جنگ سوریه دیگر یک مبارزه بین رژیم و مخالفان نیست و در حال حاضر شامل بسیاری از بازیگران دولتی و غیر دولتی میباشد. در این جنگ ممکن است کشورهای خلیج فارس از سوریه به عنوان میدان نبرد استفاده کنند و مبارزه مستقیم اتفاق بیفتد و چنین درگیری دشوار خواهد بود، همانطور که عربستان سعودی و قطر به طور فعال درگیر در حمایت از گروههای شورشی شده اند(20-19: 2013، Reese).
3-3-1- ریشه یابی بحران سوریه
3-3-1-1- رکود سیاسی
اکثریت مردم سوریه اهل سنت هستند و فرض رایجی که وجود دارد این است که بشار اسد چون علوی است، نماینده اقلیت سوریه است و تنها از این اقلیت علوی طرفداری می کند. در حالی که اگر به تحولات سوریه نگاه کنیم، متوجه می شویم که در بسیاری از نقاط علوی ها هم در کنار سایر معترضان اهل سنت سوری قرار گرفته اند و جزو معارضان هستند و از سوی دیگر، بسیاری از گروه های غیر علوی از دولت بشار اسد به شدت حمایت می کنند.
3-3-1-2- رکود اقتصادی
بشار اسد پس از به دست گرفتن قدرت، وعده هایی در مورد رفاه عمومی مردم داد که البته در حد توان خود، به آنها عمل کرد، اما بحران اقتصادی جهان که بر بسیاری از کشورها تأثیر گذاشت، در مورد سوریه هم بی تأثیر نبود. فقر، بیکاری، و فساد اداری در ادارات، مؤسسات و وزارتخانه های سوریه، خود باعث نارضایتی گردید.
3-3-1-3- دخالت بیگانگان
هرچند آمریکا اعلام کرد که در مسائل این کشور دخالت نمی کند و این مردم هستندکه از حکومت ناراضی اند، اما با مواضعی که آمریکا، انگلیس و سایر کشورها اتخاذ کردند، عملاً نشان دادند که این گونه نیست؛ یعنی در امور این کشور دخالت می کنند و مستقیماً مشکلاتی را برای سوریه ایجاد می نمایند. رفتار دولت آمریکا، انگلیس، فرانسه و اقدامات تروریستی مزدوران اسرائیل نشان می دهد که این کشورها درصدد هستند که دولت بشار اسد را در فشار فزاینده ای قرار دهند. از سوی دیگر، ترکیه و قطر نیز با آمریکا در امر سوریه هماهنگ هستند و این خود، در بحران سوریه نقش دارد.
3-3-1-4- شبکه های جهانی
شبکه های جهانی نیز در ایجاد بحران در سوریه نقش داشته اند. بی بی سی، سی ان ان و… دائماً علیه سوریه خبر پخش می کنند و نقش فزاینده ای در ایجاد این بحران داشته اند. شبکه الجزیره قطر نیز موضع دوگانه ای در ارتباط با تحولات سوریه اتخاذ نموده، اما در مجموع در ایجاد این بحران، نقش اساسی داشته است. این رسانه ها تلاش می کنند تا رفتارهای سرکوب گرانه را ترویج دهند و مردم را بیشتر علیه دولت و رژیم بشار اسد تحریک کنند( مرکز مطالعات فرهنگی بین المللی، 1390: 7-5).
آنچه امروزه در سوریه مشاهده می شود ادامه جنگ مرگبار در دمشق و حلب است که از تابستان 2012 شاهد پیامدهای متناقض است با توجه به موضع سیاسی نخبگان اقتصادی سنی این حوادث نشان داد که بشار اسد قادر به حفظ امنیت در مراکز عمده شهری است و آماده است شورشیان را آواره کند. بسیاری از جامعه کسب و کار تصمیم به نقل مکان فعالیت خود به ویژه در مصر گرفتند. تحولات نظامی هم نشان داده که شورشیان قادر به شکست رژیم در پایگاههای شهری خود بودند حتی اگر به قیمت نابودی کامل آن شهرستانها باشد. در شهر حلب علاوه بر این شکاف اجتماعی عمیق بین ساکنان شهرستان و شورشیان دهقانی ایجاد شده(6: 2014، Pirret).
3-4- تحولات انقلابی در لیبی

مطلب مشابه :  منابع و ماخذ پایان نامهبلوغ جنسی، اجتماعی شدن، فکر و اندیشه، برنامه آموزشی