ناصرالدین شاه قاجار

دانلود پایان نامه

شرح 1365 1375 1385
جمعیت کل 22659 152627 162898
جمعیت فعال 24146 56583 61588
جمعیت شاغل 186827 52332 54441
جمعیت بیکار 47319 4250 7147
ماخذ :سالنامه آماری استان گیلان 1387
3-16- پیشینه تاریخی لاهیجان:
نام لاهیجان در جغرافیای عمومی حدودالعالم نیامده است و چنین بر می آید تا قرن چهارم هجری نام و نشانی نداشته باشد اما دریادداشتهای خواجه اصیل الدین محمد زوزنی سال 650 ه.ق نام لاهیجان آمده است. بدین شرح که «اولین ناحیه شرق گیلان خطه لاهیجان و قوم آن ناصری مذهب هستند». درباب بیستم از نزهه القلوب گوید: … معظم بلاد آن (گیلانات) لاهیجان و فومن است و ….. دوران نامبرداری لاهیجان تا سال 1001 هجری قمری به عنوان یکی از دو دارالملک معبتر گیلان بوده است.
لاهیجان در سال 705 ه.ق به دست اولجاتیو مغولی فتح شد و امیر تیمور به آن لشکر کشید . پس از تیمور سید امیربیک و نوادگان وی- از سادات کیانی- بر شهر لاهیجان حکومت کردند. پس از سقوط حکمرانان کیانی، حاکمان صفوی در این شهر حکومت کردند. از حوادث ناگوار مهم در تاریخ لاهیجان، طوعون در سال 703 ه.ق آتش سوزی سال 850 ه.ق و اشتغال آن توسط روس ها در سال 1725 میلادی است. در سال 1230ه.ق لاهیجان دچار زلزله شد و در سال 1246، باردیگر طاعون در آن کشتار کرد. شان و شکوه لاهیجان در زمان خان احمدخان است. خان احمدخان یکی از حاکمان لاهیجان در قرن دهم است و کمتر حاکمی در گیلان چنین قدرتی را به خود دیده است و لاهیجان از این نظر د ردوران طلایی خود بود.شهرستان لاهیجان به گواهی تاریخ در گذشته مرکز حکومت بیه پوش بوده ووسعن آن سرزمینی از سفیدرود تا چالوس را در بر می گرفته است. شهر لاهیجان از دیرباز کانون بازرگانی ابریشم بوده وبیشترین سهم را نیز در تولید صادرات آن داشته است. صنعت چای یکی تز مهمترین صنایع کشاورزی این شهر است. نخستین بار چای در ایران توسط حاج محمدحسین اصفهانی به سال 1302 ه.ق در عصر ناصرالدین شاه قاجار کشته شد که پیشرفتی نداشت و موفقیتی به دست نیاورد. اما شخصی به نام محمدخان قاجار قوانلو ملقب به کاشف السلطنه مشهور به چایکار در سال 1319 ه.ق چای را در لاهیجان کشت نمود و تأثیر شگرفی بر زندگی مردم منطقه و اقتصاد کشور به جای مانده است.
پیرنیا در کتاب ایران باستان می آورد که کادوسیان همان بومیهای ایران قبل از آمدن آریایی ها بوده اند و اینها در گیلان و قسمت شمال شرقی (آذربایجان) سکنی داشته اند همچنین در عهد شاهپور اول اقوام گل (کادوسیان) استقلال کامل داشته اند و به وسیله رهبر خود «بالاریو و یا باله نویس» با پادشاه ایران متحد شدند و برای جنگی که به شکست امپراطور رم انجامید لشکر زیادی فرستادند. از زمان امپراطوری ژوستینین اسم گلها (کادوسیان) دیگر در تاریخ دیده نشد و منبعد از گلهای دیلمی که مدتها در کوههای لاهیجان زندگی می کردند و بالاخره ا زآنجا آواره شدند بحث می شود. دوطایفه گیل و دیلم که بهرحال تاحدود قرن هشتم هجری جدااز یکدیگر زندگی می کردند در مقابل دشمنان روز افزون باهم در آویختند و ساکنین امروزی گیلان از امتزاج آن دوطایفه اند (ادیب عباسی ، 1388:37).
3-17 – وجه تسمیه لاهیجان:
درباره وجه تسمیه «لاهیجان» ، نظریات مختلفی وجود دارد.
شهر ابریشم: عده ای معتقدند این نام ریشه در ویژگی اقتصادی این شهر دارد. به گونه ای که واژه ی لاهیجان عربی شده لاهیگان است و لاهیگان مرکب است از لاهیگ+ان (لاهیگ =بافتنی و ان = پسوند مکانی) و به معنی مکان یا شهر بافندگان یا نساجان یا ابریشم بافان است. در نتیجه ای دیگر، لاه در پارسی میانه (پهلوی) به معنای ابریشم است و در برهان قاطع به معنای پارچه ابریشمی سرخ آمده است و جان پسوند مکان است. در نتیجه لاهیجان به معنای «شهر ابریشم» است. اشپیگیل محقق آلمانی د رکتاب «حملات روسیان به سواحل کرانه خزر» نام لاهیجان را به معنی «شهر ابریشم» می داند. لاه به معنی ابریشمی است وان پسوند مکان. در نتیجه لاهیجان به معنی مکان ابریشمی است.
انتساب به لاهیج بن نوح: درافسانه ها بنای شهر لاهیجان به لاهیج ابن سام ابن نوح نسبت داده می شود و لی این وجه تسمیه نادرست و عوامانه به نظر می رسد (یا درست تر بگوییم، افسانه ای ساختگی برای عوام بوده که با عربی سازی نام ایرانی شهر بتوانند نام اصلی شهر را بار دیگر استفاده کننده این روند در ایران تحت چیرگی تازیان و تعصبات شدید ضد ایرانی رواج داشته و ترفندی بوده برای رهایی از برچسب هولناک مجوسیت)
دارالاماره: این شهر در گذشته در دورانی از استیلای اعراب وسیطره خلافت دارالاماره یا دارالامان هم نامگذاری شده بوده که به تدریج بار دیگر نام ایرانی خود را بازیافته، نخست لاهیجان المبارک و سپس لاهیجان خوانده شده است.
شهر لاهیجان در قرون سوم تا پنجم هجری در محل روستای فعلی چمل،در میانه راه امروزی بازکیاگوراب به سیاهکل قرار داشت و از قرن پنجم کم کم به محل امروزی انتقال یافت و از ابتدای قرن ششم هجری تبدیل به مرکز حکومت سادات موبدی شد و سپس ناصروندان بر آن چیره شدند. از قرن هشتم سادات کیایی حکومت خود بر لاهیجان را آغاز کردند و دوران شکوه لاهیجان دوران حکومت کیاییان است.
3-18- مراکز مذهبی – تاریخی شهر:
بقعه شیخ زاهد گیلانی: این بقعه مدفن شیخ تاج الدین ابراهیم ملقب به شیخ زاهد گیلانی از عرفای بزرگ قرن هفتم هجری قمری و استاد و مرید شیخ صفی الدین اردبیلی است. این بنا در سال 5892 ق.م توسط سلطان حیدر صفوی حاکم شیروان پش از انتقال جسد شیخ به این محل ساخته شده است. این آرامگاه از بهترین نمونه های هنر معماری گیلان است. از ویژگی های این بنا می توان به گنبد مخروطی شکل با کاشی کاریهای آبی رنگ و نقوش هندسی اشاره کرد.
مسجد جامع: این مسجد در سال 893 هجری قمری به دستور سلطان محمد کیا در کنار آتشکده قدیمی ساخته شد. شبستان وسیع و گنبددار، ایوان و سردر ورودی و گلاسته از قدمت آن حکایت می کند. بر ایوان ورودی کتیبه ای بر سنگ مرمر به خط نستعلیق دیده می شود که فرمان شاه سلطان حسین صفوی با تاریخ 1106ه.ق برروی آن نقش شده است.

مطلب مشابه :  غلبه، غلبه، مقدمه