انسجام اجتماعی، مشخصه ها، مفهوم، علل و عوامل و آثارى دارد که اگر مورد دقت نظر و توجه واقع شود می تواند برکات متعددى براى جامعه اسلامى داشته باشد.

گفتار اول- شاخص اجتماعى بودنپایان نامه

چند نفرى در یک کشتى نشسته اند که به سوى مقصدى معلوم و مشخصى در حرکت است. آنان می بایست چند ماهى را در کنار هم زیست کنند و به قولى یکدیگر را تحمل کنند. هیچ آشنایى با یکدیگر ندارند و تنها عامل گرد هم آمدن آنان مقصد مشترک و تنها وسیله انحصارى یعنی همین کشتى است. آنان کم کم متوجه حضور یکدیگر و خصوصیات و روحیات هم آشنایى بیشتری پیدا می کنند و باب گفت وگو و آشنایى در میانشان به تدریج قوت می گیرد و به دوستی و معاشرت می انجامد. آنان می بایست به گونه اى رفتار کنند تا کشتى به سلامت به مقصد برسد و در مشکلات و چالش هاى پیش رو همراه و همگام و یاور یکدیگر باشند. برای این که کمتر دچار تنش و درگیرى شوند از برخى از خواسته هاى و نیازهاى شخصى چشم می پوشند و در جست وجوى آرامش و یا حفظ آن تا پایان مسیر و رسیدن به مقصد راهکارهایى را شناسایى و به مورد اجرا می گذارند. این گونه است که هم سفر را بر خود آسان می کنند و هم راه را کوتاه. در این جا تمرکز بر روى فرد یا افراد نیست بلکه معطوف به رفتارهاى شمارى از افراد است که رفتار جمعی بروز می دهند. البته در روان شناسى اجتماعى این پرسش مطرح است که آیا چیزى به نام گروه و جامعه وجود خارجى دارد یا نه؟

فلوید آلپورت بر این باور است که «پاى شما نمی تواند به یک گروه گیر کند» معناى این گفته آن است که گروه ها تنها در ذهن افراد وجود دارند.

به نظر وی، گروه ها و جوامع چیزى بیش از مجموعه مشترکى از ارزش ها، عقاید، اندیشه ها و عادت هاى افراد نیست که همزمان در ذهن چند نفر حضور دارد. این دیدگاهى است که آیت الله مصباح یزدی آن را برگزیده و در بسیارى از کتب و مقالاتش بر آن تأکید می ورزد. وى می کوشد آیات قرآنى را موافق این الگو و مدل ارایه شده، تحلیل و تبیین کند.

مطلب مشابه :  دانلود آهنگ بی کلام

در مقابل دورکیم (1898) و وارینر (1956) براى گروه ها و جامعه هویت مستقلى قایل هستند که باید به آنها به صورت پدیده هاى مستقل و یگانه اى در محیط نگریست. به نظر ایشان نمی توان همه رفتارها اجتماعى را به سطح فردى فروکاست و در این سطح به تبیین آنها پرداخت؛ زیرا جنبه ها و وجوه منحصر به فرد و یگانه اى در گروه و جامعه مستقل از افراد و اشخاص وجود دارد. علامه طباطبایى (ره) در کتاب المیزان و شهید مرتضى مطهرى (ره) در کتاب جامعه و تاریخ این دیدگاه را مدل و الگوى خوبى براى تفسیر و تبیین بسیارى از آیات قرآن می یابند که می تواند به آسانى مسایلى چون اجل امت ها را توضیح دهد.
احتمالا موافق این هستیم که بسیارى از فعالیت هاى زندگى ما متضمن تعامل ما با افراد دیگر است. خانواده، همکاران و مانند آنها همگى شامل تعامل هایى میان یک گروه از افراد است. در روان شناسى اجتماعى ثابت شده که نفوذ اجتماعى چگونه رفتار فرد را تحت تأثیر قرار می دهد. این خود بیانگر تأثیرات جامعه و گروه بر فرد است که می توان از آن به پدیده مستقلى به نام جامعه پى برد. بسیارى از مردم در حضور گروه و جمع احساس ترس و اضطراب می کنند که این خود نشانه دیگرى از تأثیر چیزى به نام گروه و جامعه بر فرد است؛ در حالى که همین شخص در برابر تک تک این افراد چنین حالتى ندارد.

گفتار دوم- مشخصه هاى گروه و جامعه

جامعه همان گروه بزرگ با هدفى والاتر و برتر است که به شکل ملت- کشور و ملت- دولت سازماندهى می شود. این افراد به شکل جامعه و ملت سازماندهى می شوند تا فعالیت هاى مشخصى را براى رسیدن به اهداف و مقاصد یکسانى در تعاملات روزانه خود نشان دهند. ادراک هاى مشترک و پیوندهاى عاطفى و وابستگی هاى متقابل و نقش هاى اجتماعى آنان را بیش از پیش به یکدیگر وابسته می کند و نوعى وحدت و یکپارچگى را در میان آنان تشدید می نماید.

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه : تاثیر هوش عاطفی و خلاقیت بر عملکرد شغلی کارکنان اداره کل بیمه سلامت استان تهران

گفتار سوم- مفهوم انسجام اجتماعی

در روان شناسی اجتماعى از پدیده اى به عنوان روح نزدیک بودن و یا عدم آن در یک جامعه و یا گروه سخن می گویند که اثر مهمى روى رفتار افراد جامعه به جا می گذارد. در گروه های اجتماعى می توان به آسانى این مسئله را شناسایى و آثار و پیامدهاى وجودى و ملموس آن را ردگیرى کرد. به عنوان نمونه، برخى از مفسران ورزشى از تیم هایى نام می برند که بهترین مواد (نفرات تیمى و ستارگان به نام فوتبال) را در اختیار دارند، اما نمی توانند این مواد را به هم بچسبانند. در چنین مواردی، این احتمال وجود دارد که فقدان نزدیکى یا حتى وجود دشمنى نهان در میان برخى از اعضاى تیم در عملکرد رضایت بخش تیم ورزشى اختلال ایجاد می کند. براى توصیف چنین وضعیت و ویژگى در میان یک تیم ورزشی یعنى فقدان نزدیکى میان افراد گروه از اصطلاحات چندى چون فقدان احساس یگانگى و یا اقلیم عاطفى سخن می گویند. بیشترین اصطلاحاتى که در این جا از سوى مفسران و روان شناسان اجتماعى به کار می رود اصطلاح فقدان انسجام در میان اعضاى تیم است.

در تعریف انسجام می گویند که ویژگی اى است که در آن نیروى اعمال شده بر اعضا و جامعه براى ماندن در گروه بیش از کل نیروهایى است که می کوشد آنان را به ترک گروه وادار سازد و انسجام ایشان را از میان بردارد.

به سخن دیگر، گروه ها و جوامع ایى که در آنها اعضا یکدیگر را دوست دارند و می خواهند در حضور یکدیگر باقى بمانند و فعالیت کنند، گروه ها و جوامع منسجم هستند. چنان که گروه ها و یا جوامع ایى که اعضاى آن به یکدیگر جذب نشده اند، جوامع از هم پاشیده اى هستند که از نظر سطح انسجام در پایین ترین حد خود قرار دارند.

 

دسته بندی : داغ ترین ها