ویژگی‌های افراد تاب آور

دانلود پایان نامه

3- باتحمل درد و رنج
فرانکل (1905) می گوید: گذرایی و انتقال زندگی از معنای آن نمی کاهد، بلکه در ما احساس وظیفه و مسئولیت را بیدار می کند، زیرا هر چیزی منوط به درک ما از گذرایی امکانات و چگونگی انتخاب ماست. انسان پیوسته در میان موج عظیمی از توانایی ها و امکانات نهفته خود در حال گزینش است که کدامین آن می بایست شکوفا و بارور گردد و کدامین محکوم به نابودی و فراموشی است. کدام می بایست تحقق و واقعیت یابد، واقعیتی ابدی و جاودانه چون «رد پایی در شن زار زمانه». انسان باید در هرلحظه تصمیم بگیرد، تصمیمی برای بهتر شدن یا سقوط، تصمیم برای این که اثر ماندگار او در این زندگی گذرا چه خواهد بود (فرانکل، 1905؛ ترجمه صالحیان و میلانی، 1386).
دراین ارتباط یک زن مطلقه نیز برای مثال، باتربیت کودک خود می تواند برای خود معنایی والا بیافریند و نیز می تواند با درد و رنج ناشی از ازدواج شکست خورده و طلاق مبارزه کند و سرانجام از این مبارزه سربلند بیرون آید. به همین دلیل است که فرانکل می گوید: من به جای امکانات، واقعیات را در اختیاردارم. واقعیاتی که محتوای آن نه تنها کارهای انجام داده، بلکه عشق و محبت های ورزیده شده و دردها و رنج هایی است که شجاعانه از عهده آن ها برآمده ام، رنج هایی که تحمل کرده ام، غرورآمیزتر از هر چیزی است و این گذشته نمی تواند الهام بخش غبطه ها و رشک ها باشد (فرانکل، 1905؛ ترجمه صالحیان و میلانی، 1386).
تحقیقات نشان می دهد که یک چنین نگرشی به زندگی موجب رشد تاب آوری می شود. بسیاری از افراد معنویت و اعتقادات مذهبی را به عنوان معنا و مفهوم زندگی خود در نظر می گیرند ((Richardson, 1990.
در کل فرانکل بر این است که انسان می تواند در رویارویی با رنج های عظیم و دشواری ها، معنا و منظوری در زندگی بیابد. معنا درمانی راه متفاوتی را برای نگریستن به مشکلات و رنج های اجتناب ناپذیری که در زندگی اتفاق می افتد ارائه می کند. بر اساس نظر فرانکل معنا دادن به زندگی عنصر اساسی برای باقی ماندن در شرایط ناگوار است. افرادی که در شرایط دشوار برای خودشان اهدافی با آغاز و پایان مشخص و دلیلی برای امیدوار بودن دارند، مسیری برای تاب آوری خود می گشایند. Vainsendael & Lecomte (2000؛ به نقل از کاوه، 1388) بر این باورند که جستجوی معنا و هدف در شکل گیری تاب آوری نقش اساسی دارد.
2-1-3-3- انواع تاب آوری
بنا به نظر et al Hart (2007) توصیف تاب آوری سه روند را شامل می شود: تاب آوری عمومی، تاب آوری حقیقی، تاب آوری تلقیحی.
2-1-3-3-1- تاب آوری عمومی
در زبان عامه همان غلبه بر موقعیت های دشواری است که هرکسی با آن موقعیت ها مواجه می شود. با این تعریف، تاب آوری همان چیزی است که تقریباً همه ما از آن برخورداریم و به نظر می رسد برای نژاد بشر برنامه ریزی شده است. آن دسته افرادی که دوران کودکی خوبی را پشت سر گذاشته اند با بسیاری از چالش ها و مشکلاتی که پیش آمده درگیر می شوند، حتی اگر برخی از این مشکلات بدون هیچ گونه اغراقی بزرگ و شگفت آور به نظر می آیند. البته همیشه استثناء وجود دارد و کسانی هستند که به راهنمایی، مدیریت و حمایت صریح نیاز دارند، اما بیشتر افراد دارای یک ذهنیت تاب آوری مساعد می باشند.
2-1-3-3-2- تاب آوری حقیقی
تاب آوری حقیقی یک مفهوم مقایسه ایست و روانشناسان را در درک این که چه چیزی در پس تفاوت های افراد و حرکت در مسیر زندگی شخصی شان قرار دارد، یاری می کند. این همان چیزی است که ما را برای ایجاد آینده ای بهتر برای افرادی که می شناسیم شگفت زده، مصمم و امیدوار می سازد. تاب آوری حقیقی درجایی آشکار می شود که افراد با دارایی و منبع بسیار کم و یا افرادی با آسیب پذیری بالا، آینده ای بهتر ازآنچه ما با توجه به شرایطشان و در مقایسه با سایر افراد پیش بینی می کردیم نشان می دهد. توصیف راتر از تاب آوری، به عنوان مقاومت نسبی در برابر تجارب خطرناک اجتماعی، این مطلب را به خوبی بیان می کند.
2-1-3-3-3- تاب آوری تلقیحی
این قسمت کمی پیچیده است، تاب آوری تلقیحی متخصصان را گیج و انتظار آن ها را آشفته و مغشوش می سازد. این مقوله حتی آسیب پذیری و مکانیسم های حفاظتی را منبع و منشأ تاب آوری می داند و به عنوان یک مفهوم، ظرفیت تغییر مصیبت و بدبختی را به موقعیت و یا حداقل توان پیشگیری از اثرات بدتر مصیبت و بلا را فراهم می کند. در این نوع تاب آوری، تقریباً به طور ناخودآگاه، بلا و مصیبت به نتایج و پیامدهای بهینه تبدیل می شود به هرحال چنین تلقی به ندرت در زندگی افراد موردنظر ما به چشم می خورد. اثر تلقیحی می تواند با توجه به تجارب فرد ادامه یابد. البته مادامی که این تجربیات سخت و طاقت فرسا نباشد.
2-1-3-4- ویژگی های افراد تاب آور
عده زیادی از مردم در طول زندگی با یک یا چند واقعه آسیب زا روبرو می شوند. آن ها باید شرایط استرس زا را تحمل کنند تا بتوانند در طول زندگی ایستادگی نشان دهند. در چندین سال گذشته شاهد افزایش اطلاعات جدید در مورد مکانیسم های روان شناختی و عصب شناختی که در ارتقاء تاب آوری درگیرند هستیم.
افراد تاب آور افرادی هستند که علی رغم مواجهه با استرس های مزمن و تنیدگی ها، از آثار نامطلوب آن می کاهند و سلامت روانی خود را حفظ می کنند. افراد تاب آور کسانی هستند که دارای خود کارآمدی بالا، کنترل درونی، حفظ نیرومندی، خوش بینی، اعتمادبه نفس، پشتکار، مهارت حل مسئله و انعطاف پذیری می باشند (,2005 Agaibi & Wilson). همچنین افراد تاب آور قادرند در مواجهه با ناملایمات و تغییرات زندگی موفق شوند. این افراد قادر به اداره کردن و ساختن محیط برای غلبه بر فشارهای زندگی و برآورده ساختن ضروریات آن هستند. افراد تاب آور قادر به سازگاری سریع و شناخت وضعیت، فهم روشن آنچه اتفاق مهمی افتد، برقراری ارتباط آزادانه، عمل انعطاف پذیر و خود را در مسیر مثبت دیدن، هستند. در مقایسه با افرادی که از تاب آوری پایینی برخوردارند آن ها می توانند ناامیدی ها و موانع را تحمل و خشم خود را کنترل کنند و در صورت لزوم از دیگران کمک بخواهند (خزائلی، 1389).
اکثر محققان معتقدند که افراد تاب آور در عوامل مشابهی مشترک اند. برخی از این عوامل مشترک عبارت اند از: هوش بالاتر، تازه جویی پایین تر، تعلق کمتر به همسالان بزهکار و عدم سوءمصرف مواد و بزهکاری، خودمختاری بالاتر، استقلال، همدلی، تعهد به کار، جدیت و روابط خوب با همسالان برخوردارند (2002 Issacson,).
به طورکلی ویژگی های افراد تاب آور را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد:
1- شایستگی اجتماعی: پاسخگو بودن، انعطاف پذیری، همدلی، دلسوزی، مهارت های اجتماعی، شوخی.
2- مهارت های حل مسئله: وجدان منتقد و خلاق، برنامه ریزی، تخیل، سرشار از منابع، ابتکار.
3- آینده جویی: علایق خاص، جهت گیری هدفمندانه، معنویت، ایمان، انتظارات سالم، آرمان های تحصیلی، پشتکار، امیدواری و خوش بینی آینده سازی، معنا مند ی، انگیزه مندی.

مطلب مشابه :  نظریه یادگیری اجتماعی ، ناکامی ،