پایان نامه با واژگان کلیدی نظم و امنیت، شخص حقوقی، ترک فعل، سازمان ملل

دانلود پایان نامه

می شود که قانون گذار صریحاً تأمین آسایش عمومی و فردی در جامعه اسلامی را یکی از وظایف مأموران نیروی انتظامی قرار داده است اما در این مواد و سایر قوانین موضوعه گرچه عنوان آسایش عمومی مانند واژه های نظم و امنیت استقلال شده و تعریفی از آن ارائه نگردیده است. آنچه از نحوه بکارگیری عناوین سه گانه مندرج در مواد مزبور به دست می آید این است که قانون گذار عنوان تأمین آسایش را بعد از عناوین استقرار نظم و امنیت مورد توجه قرار داده است و این امر نشان می دهد که بین استقرار نظم و امنیت در جامعه با تأمین آسایش عمومی و فردی، ملازمه عرفی موجود است. یعنی لازمه تأمین آسایش عمومی و فردی، استقرار قبلی نظم وامنیت است. به سخنی دیگر پس از استقرار نظم و امنیت در جامعه امکان تأمین آسایش برای افراد ملت، اعم از آسایش عمومی و فردی میسر خواهد شد. با این تعبیر مراد از آسایش، به طور کلی این خواهد بود که افراد ملت، با وجود استقرار نظم وامنیت، قادر خواهند بود هر نوع فعالیت مشروع اقتصادی، صنعتی، فرهنگی، اجتماعی و شغلی که مایل باشند در محیط زندگی خود اشتغال ورزند و زمینه شکوفایی و پیشرفت آنها فراهم باشد. گفتنی است تأمین آسایش در معنای واقعی آن، علاوه بر فعالیت هایی که مأموران نیروی انتظامی در انجام وظایف محوله قانونی خود به مرحله اجرا می گذارند، بستگی به وجود عناصر دیگری از جمله اطاعت مردم از قوانین و نحوه انجام وظیفه مأموران دولتی دارد.
باتوجه به مطالبی که پیرامون مفهوم استقرار نظم و امنیت گفته شده و به طور کلی، به جهت ملازمه عرفی بین واژه های آسایش عمومی و فردی و واژه های نظم وامنیت، هم چنین وحدت ملاک قانونی مفاهیم در تعریف آسایش عمومی و فردی می توان گفت تأمین آسایش به طور کلی عبارت است از فراهم آوردن موقعیت مناسب در جامعه برای افراد ملت توسط فعالیت گوناگون مأموران انتظامی در چارچوب قانون است به طوری که اشخاص در سایه وجود چنین بستری مناسب، با اطمینان به هر نوع فعالیت فردی که مایلند مبادرت نمایند.8
گفتار سوم: انجام وظیفه در مقام ضابط دادگستری
در قانون آ.د.ک مصوب 1378 درخصوص تعریف ضابطین اساسی ترین وظیفه پلیس را وظیفه ضابطی برشمرده است. در این تعریف آمده است: «ضابطین دادگستری مامورینی هستند که تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی در کشف جرم و بازجویی مقدماتی و حفظ آثار و دلایل جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم و ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضایی به موجب قانون اقدام می نمایند».9
نیروی انتظامی درانجام وظیفه ضابطی در زمینه کشف جرم، دستگیری و جلوگیری از فرار مجرم، تحت نظارت و دستور مقامات قضائی اجرای وظیفه می نماید. در قانون ناجا همه این وظایف در بند 8 از ماده4 به شرح زیر مورد اشاره قرار گرفته است:
– مبارزه با مواد مخدر
– مبارزه با منکرات و فساد
– پیشگیری از وقوع جرم
– مبارزه با قاچاق
– کشف جرایم
– بازرسی و تحقیق
– حفظ آثار و دلایل جرم
– دستگیری متهمین و مجرمین و جلوگیری از فرار و اخفای آنان
– اجرا و ابلاغ احکام قضائی

فصل دوم : بزه دیده و آسیب های ناشی از جرم
در این فصل با عنوان بزه دیده و آسیب های ناشی از جرم، به تعریف بزه دیده و انواع بزه دیده که شامل بزه دیده حقیقی و حقوقی، مستقیم و غیرمستقیم و نخستین و ثانویه می باشد و همچنین اقسام آسیب های ناشی از جرم پرداخته شده است.
مبحث اول: بزه دیده
بزه دیده که در جریان جرم متحمل آسیب های فراوان شده نیازمند حمایت پلیس و دستگاه قضا بیش از گذشته می باشد. حمایت از قربانیان جرم می تواند نقش اصلی را در کاهش پدیده های مجرمانه ایفا کرده و در تحقق عدالت کیفری، بازسازی شخصیت بزه دیده، و تامین خسارت های مادی و معنوی وی تأثیر گذار باشد. سازمان ملل نیز با تأثیر پذیری از جنبش های حمایت از بزه دیدگان و مؤسسات وابسته به آن ها، قوانین و ساز و کار های قضایی- دولتی و عرفی- را تحت عنوان« اصول اساسی عدالت برای بزه دیدگان و قربانیان سوء استفاده از قدرت» حاوی 21 ماده، در راستایی حمایت از حقوق بزه دید گان و تسکین نا ملایمات آنان وضع کرده و دولت ها را ملزم به رعایت آن نموده است، اما در عمل چندان موفق نبوده اند، زیرا اولا، این قوانین بیشتر بر بعد شکلی حمایت از حقوق بزه دیدگان و فرآیند دادرسی آن ها تکیه دارد تا جنبه ماهوی و ثانیا، به دلیل منافع سیاسی کشورها و حاکم نبودن روح ارزش و معنویت کمتر مورد پذیرش و استقبال کشورهای عضو قرار گرفته است. برای بررسی دقیق تر بزه دیده، اقسام بزه دیده و حمایت از آنان ابتدا به اقسام بزه دیده و تعریف آن، سپس به قوانین موجود در ایران و اسناد بین المللی در زمینه حمایت از بزه دیده می پردازیم.
گفتاراول: مفهوم و اقسام بزه دیده
بزه‌دیده، قربانى عمل مجرمانه را بزه دیده مى‌گویند. عمل مجرمانه‌اى که شخص قربانى آن مى‌گردد؛ مى‌تواند قتل، سرقت، تجاوز به عنف و بسیارى از جرایم دیگر باشد، فردى هم که قربانى چنین عمل مجرمانه‌اى قرار مى‌گیرد ممکن است زن، مرد، پیر یا جوان باشد به عبارتى همان‌گونه که جرایم متنوع هستند بزه دیدگان هم متنوع و گوناگون‌اند.10
بزه دیدگان مختلف از جهت سن، جنس، حقیقی یا حقوقی بودن، بزه دیدگی مستقیم یا غیر مستقیم بزه دیدگی متفاوتی را تجربه می کنند در این گفتار در دو بند به تعریف بزه دیده و اقسام بزه دیده که شامل بزه دیده حقیقی و حقوقی، بزه دیده مستقیم و غیر مستقیم، بزه دیده نخستین و ثا
نویه می باشد پرداخته شده است:
بند اول: مفهوم بزه دیده
از دیدگاه تاریخی یکی از نام آوران نظریه پرداز بزه دیده شناسی در جهان که در تعریف بزه دیده، به نسبت کامل از رهگذر واژه victim ارائه کرده، دکتر عزت فتاح است. در باور فتاح واژه قربانی در هر مفهوم بیش و کم ممکن است برای اشاره به هر کسی که به یک برایند منفی یا هرگونه زیان یا آسیب دچار شده باشد به کار رود. خود آن آسیب ممکن است مالی یا بدنی یا به شکل درد و رنج باشد.
دو دیدگاه در تعریف بزه دیده وجود دارد. در تعریف موسع بیش تر به ورود ضرر و خسارت به دیگری توجه شده است تا به منشاء ایراد ضرر وعلل و عوامل جرم. مطابق این دیدگاه، بزه دیده کسی است که یک خسارت و آسیب قطعی بر تمامیت شخص او وارد شده است به گونه ای که اکثر افراد جامعه به آن اذعان دارند.11 درحالیکه در تعریف مضیق به خاستگاه آسیب ناشی از جرم و منشاء ایراد خسارت در کانون توجه است. اشاره به این مطلب لازم است، بر خلاف نظریه برخی از اندیشمندان که دو تعریف را مقابل هم می‌داند. تعریف موسع و مضیق با هم پیوند دارند و بر اساس هر دو تعریف بزه دیده به افرادی اطلاق می‌شود که به نحوی از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان مادی یا معنوی شده باشد؛ زیرا در هر دو تعریف علاوه بر ذکر خاستگاه ضرر و زیان فعل و ترک فعل به متضرر شدن افراد نیز اشاره دارد. در نتیجه کسانی که بر اثر جرایم ناقص مانند شروع به جرم، جرم محال و جرم عقیم خسارت مادی و معنوی ندیده‌اند، بزه دیده به حساب نمی‌آیند.
ماده 1 بخش الف از اعلامیه اصول بنیادی عدالت برای بزه دیدگان جرم، مجمع عمومی سازمان ملل متحد (1985) با توجه به همین ویژگی بزه دیده را چنین تعریف می‌کند :
«بزه دیدگان اشخاصی‌اند که در پی فعل ها یا ترک فعل های ناقض قوانین کیفری دولت‌های عضو از جمله قوانینی که سوء استفاده‌های مجرمانه از قدرت را ممنوع کرده‌اند- به صورت فردی یا گروهی به آسیب- از جمله آسیب بدنی و روانی- درد و رنج عاطفی، زیان اقتصادی یا آسیب اساسی به حقوق بنیادی خود دچار شده‌اند».
در تعریف آقای دکتر رایجیان اصلی بزه دیده اینگونه توصیف شده است “بزه دیده شخصی است که به دنبال رویداد یک جرم به آسیب بدنی، روانی، درد و رنج عاطفی، زیان مالی یا آسیب اساسی به حقوق بنیادی خود دچار شده باشد.12و در جایی دیگر بزه دیده اینگونه تعریف شده است”کسی است که یک خسارت قطعی آسیبی به تمامیت جسمی او وارد کرده است و اکثر افراد جامعه هم به این مساله ازعان دارند.13 
در تعریف اول در آن قسمت که از رویداد یک جرم نام آورده اند، این بحث به ذهن خطور می کند که فقط آن شخص که مستقیما با بزه مربوطه ارتباط دارد را بزه دیده می گویند اما به نظر بنده افراد دیگری که به واسطه جرم ارتکابی خسارت دیده اند و مستقیما نیز مورد بزه واقع نشده اند یعنی بزه بر آنها واقع نگردیده است را نیز باید جزء بزه دیدگان آورد(بزه دیدگان غیر مستقیم)به طور مثال کودکی که پدر و مادر او توسط قاتلی به قتل می رسد و او دچار ضرر های عاطفی می شود را نیز به نظر ما باید بزه دیده دانست چرا که از این بزه  این  کودک ضرر دیده و متضرر شده هر چند مستقیم جرم بر او واقه نگردیده است.
در ایرادات تعریف دوم باید بیان داشت که اولا واژه کسی بیان شده در تعریف محل ایراد است  چرا که اشخاص حقوقی را شامل نمی شود و به نظر ما برای برطرف کردن این مساله بهتر است از واژه اشخاص استفاده شود که هم جمع است شامل همه می شود و هم شامل اشخاص حقیقی و حقوقی می گردد ثانیا.در تعریف بزه دیده نویسندگان محترم صرفا خسارات مادی را مورد توجه قرار داده اند و به خسارات معنوی توجه نکرده اند در صورتی اگر فردی از جرمی دچار خسارت های معنوی نیز گردد باز باید او را بزه دیده دانست  اگر به واسطه جرمی اعتبار فردی مورد خدشه واقع شد این فرد بزه دیده است.
بزه دیده که ترجمه کلمه انگلیسی victimمی باشد به معنای “قربانی، کسی که طرف جرم یا شبه جرم واقع شده است مثل قربانی سرقت(مال باخته)”14 و “قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب 28/4/1383-مجلس شورای اسلامی نخستین قانونی است که در آن واژۀ بزه دیده بکار رفته است(ماده 3)”.15پس در تعریف بزه دیده باید بیان داشت از نظر ما “بزه دیده شخصی است که از بروز و وقوع جرم مستقیم یا غیر مستقیم متحمل خسارت و ضرر مادی و یا معنوی گردیده است”

مطلب مشابه :  مقاله رایگان درموردحاکمیت شرکتی، مدیریت سود، معافیت مالیاتی

بند دوم: اقسام بزه دیده
الف- بزه دیده حقیقی و حقوقی
بزه و جرم را با توجه به اعتبارات مختلفی می توان تقسیم نمود:
به اعتبار این که آیا جرم دارای مجنیعلیه هست یا بدون مجنیعلیه می‌باشد؟ جرایم به دو دسته، جرایم
دارای بزهدیده و جرایم بدون بزهدیده تقسیم میشوند.
جرایم دارای بزهدیده جرایمی هستند که دارای بزهدیده حقیقی یا حقوقی میباشند. اصولا کلیه جرایم دارای بزهدیده میباشند؛ یعنی جرم بدون بزه‌دیده وجود ندارد. حال اگر شخص بزه دیده شخص حقیقی یا طبیعی باشد یعنی یک انسان بزه دیده قرار بگیرد بزه دیده حقیقی یا طبیعی می باشد و اگر شخصی که متحمل ضرر و خسارت شده یک شخص حقوقی مثل دولت، موسسه تجاری، شهرداری و یا هر شخص حقوقی دیگر باشد بزه دیده حقوقی خواهد بود؛ چراکه دراینجا انسان خاصی مورد ایراد خسارت نشده بلکه یک مجموعه و شخص حقوقی متحمل ضررشده است.
در این که آیا اشخاص حقوقی می توانند بزه دیده جرایم شوند ممکن است عده ای قائل به این نظر باشند که اشخاص حقوقی نمی توانند بزه دیده از جرم باشند و لیکن به نظر ما فرقی بین اشخاص حق
یقی و حقوقی در بزه دیده بودن وجود تدارد چرا که اشخاص حقوقی نیز می تواند مثلا مورد بزه سرقت قرار گیرند و اموال متعلق به شخص حقوقی به سرقت رود و بزه دیده جرم مذکور گردند و نیز جرایم دیگر. در نتیجه در یک تعریف به اشخاص حقوقی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم از وقوع بزه متحمل خسارات مادی یا معنوی می شوند جزء این دسته قرار می گیرند.
ب-بزه دیده مستقیم و غیرمستقیم
بزه دیده مستقیم، شخصی است که آماج مستقیم رفتار مجرمانه قرار می گیرد و قربانی بی واسطه بزهکار شناخته می شود.به عنوام مثال در جرم قتل، مقتول بزه دیده مستقیم جرم قتل است. علاوه بر بزه دیده مستقیم، افراد درجه یک خانواده و وابستگان نزدیک وی نیز از حیث رابطه عاطفی و خانوادگی که با او دارند و برخی افراد دیگر در اثر کمک رسانی به بزه دیده مستقیم یا متحمل آسیب های روحی و عاطفی شدن به عنوان بزه دیده غیر مستقیم تلقی شده و بدون هیچ تمتیزی باید از حمایت های قانونی و

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد رایگان با موضوعاختلالات روانی، اختلالات شخصیت، تحقیقات بنیادی

دیدگاهتان را بنویسید