کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی، مقیاس بهزیستی روانشناختی، الگوی درمانی کاهش استرس

دانلود پایان نامه

71/0
2-5-3- پرسشنامه بهزیستی روانشناختی
این مقیاس در سال 1989 توسط کارول ریف ساخته شده است. این آزمون 84 سؤال و 6 عامل را دربر می‌گیرد. شرکتکنندگان در مقیاسی 6 درجه‌ای (کاملاً مخالف تا کاملاً موافق) به سئوالات پاسخ می‌دهند. چهل و هفت سؤال، مستقیم و سی و هفت سؤال به صورت معکوس نمره‌گذاری می‌شوند. ریف برای بررسی روایی ابزار و سنجش رابطۀ آن با سنجه‌هایی که صفات شخصیتی را می‌سنجیدند، و در ضمن شاخص بهزیستی روانشناختی نیز به شمار می‌رفتند، از سنجههایی مانند مقیاس تعادل عاطفی برادبورن (1969)، رضایت زندگی نیوگارتن (1965)و حرمت خود روزنبرگ (1965) استفاده کرد.
این آزمون از 6 خرده مقیاس تشکیل شده است: خرده مقیاس رضایت از زندگی که متشکل از 19 سئوال است، خرده مقیاس معنویت که دارای 13 سئوال است، خرده مقیاس شادی و خوش بینی که 19 سئوال از پرسشنامه را به خود اختصاص داده است، خرده مقیاس رشد و بالندگی فردی که شامل 8 سئوال است. خرده مقیاس ارتباط مثبت با دیگران که متشکل از 8 سئوال است وبالاخره خرده مقیاس خود، پیروی از 10 سئوال را شامل می شود.
نمره گذاری و تفسیر: مقیاس تدوین شده بهزیستی روانشناختی، مقیاس پنج گزینه ای است که هر گزینه نشان دهنده نوع نظر آزمودنی درباره خودش است. برای نمره گذاری، به هر گزینه یک کد از 1 تا 5 تعلق می گیرد. در کل تعداد 22 سئوال به صورت منفی در مقیاس تدوین شده بهزیستی روانشناختی وجود دارد. قابلیت اعتماد: قابلیت اعتماد مقیاس تدوین شده بهزیستی روانشناختی از طریق دو روش همسانی دورنی و باز آزمایی مورد سنجش قرار گرفته است. به منظور برآورد همسانی دورنی مقیاس از روش آلفای کرونباخ استفاده گردیده است، ضریب قابلیت اعتماد کل مقیاس 94/0است. این ضریب در آزمونهای فرعی بین 90/0 و 62/0 بدست آمده است. مقیاس تدوین شده بهزیستی روانشناختی در دو نوبت به فاصله زمانی دو هفته بر روی گروه واحدی از آزمودنیها اجرا گردیده است. ضریب همبستگی بدست آمده برای کل مقیاس 76/0، برای خرده آزمونهای بین 67/0 تا 73% بوده که همگی در سطح (01/0) معنی دار است.
روایی: روایی مقیاس بهزیستی روانشناختی به دو طریق بررسی گردید، که یکی روایی محتوا و دیگری روایی سازه بوده است. شواهد وابسته به محتوا: مقیاس تدوین شده بهزیستی روانشناختی و ابعاد و مولفه های آن در اختیار اساتید، کارشناسان و محققان مربوطه قرار گرفته و باتوجه به چارچوب نظری معتبر و روا شناخته شده است.
شواهدی مربوط به روایی سازه: روایی سازه آزمون به دو روش بررسی گردیده: محاسبه ضریب همبستگی کل آزمون با خرده آزمون ها و تحلیل عاملی.
الف) محاسبه ضریب همبستگی کل مقیاس و خرده مقیاس ها: آزمون بهزیستی روانشناختی با شش خرده آزمون خود همبستگی بالایی دارد و تنها خرده آزمونهای رشد و بالندگی فردی همبستگی دارند، که نشان از روایی نسبتا مطلوب این مقیاس است.
ب) تحلیل عاملی: طبق نتایج تحلیل عاملی که به روش Pc چرخش متمایل (اوبلمین) بدست آمده است مقیاس بهزیستی روانشناختی از شش عامل اصلی اشباع شده است که بر اساس چارچوب نظری تحت عنوان های رضایت اززندگی، شادی و خوش بینی،معنویت، رشد و بالندگی فردی، ارتباط مثبت با دیگران و خود پیروی شده است(زنجانی طبسی ، 1383).
نتایج همبستگی آزمون ریف، با هر یک از مقیاس‌های فوق قابل قبول بود. بنابراین ابزار فوق از نظر سازهای روا محسوب شد (ریف، 1989). آلفای کرونباخ به دست آمده در مطالعۀ ریف (1989) برای پذیرش خود (93/0)، ارتباط مثبت با دیگران (91/0)، خودمختاری (86/0)، تسلط بر محیط (90/0) و رشد شخصی (87/0) گزارش شده است.
    در ایران طی پژوهشی که با نمونهای دانشجویی انجام شده است، همسانی درونی با بهرهگیری از آلفای کرونباخ سنجیده شد. نتایج حاصل برای تسلط بر محیط 77/0، رشد شخصی 78/0، ارتباط مثبت با دیگران 77/0، هدفمندی در زندگی 70/0، پذیرش خود71/0، خودمختاری 78/0، و نمره کلی 82/0 بود. روایی این مقیاس نیز مناسب برآورد شده است (بیانی، محمد کوچکی و بیانی،1387).
3-5-3-مقیاس استرس ادراک شده
این مقیاس برای اندازه گیری میزان استرسی که شخص در طول یک ماه گذشته در زندگی خود تجربه کرده است، توسط کوهن ، کاماراک و مرمل اشتاین و مرمل اشتاین (1983)ساخته شد .مقیاس استرس ادراک شده دارای 14 ماده است که آزمودنی باید پاسخ های خود را در مقیاس پنج درجه ای لیکرت(از هیچ0 تاخیلی زیاد4) تنظیم شده درجه بندی کند. ضریب پایایی آلفای کرونباخ این مقیاس بین84/0 تا 86/0 گزارش شده است. به طور کلی ملاک های روایی این مقیاس تحت تأثیر جنس و سن قرار نمی گیرد(کوهن و همکاران، 1983). این مقیاس توسط قربانی و همکارا ن (2002) در پژوهشی بین فرهنگی ضریب آلفای برابر با 81/0 برای آزمودنی های ایرانی و ضریب آلفای برابر با 86/0 برای ایالات متحده می باشد.
6-3- شیوه اجرا
در پژوهش حاضر برنامه درمانی ذهن آگاهی به شکلی اجرا شد که آزمودنی ها در هر هفته یک جلسه درمانی 2 ساعته داشتند، قبل از برگزاری جلسات اصلی درمان یک جلسه جهت توضیح در مورد پژوهش، برقراری رابطه حسنه، انجام پیش آزمون(اجرای آزمونها) و جمع آوری اطلاعات در مورد مشکلاتی که سبب آشفتگی شده اند، توضیح الگوی درمانی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی، ایجاد امید در مراجع برگزار شد.
جدول 3:برنامه تمرین هشت هفته ای آموزش ذهن آگاهی بر گرفته از کتاب”زندگی پر درد سر”(کابات زین، 2005)
هفته اول و دوم
اسکن بدن(6 روز در هفته، 45 دقیقه در روز).
تمرین تنفس(10 دقیقه در روز).
هفته سوم و چهارم
تمرین متناسب اسکن بدن و یوگا (یک در میان و حتی الامکان 45 دقیقه در روز، 6 روز در هفته)
تمرین تفکر با تنفس در وضعیت نشسته برای 15 تا 20 دقیقه در روز.
هفته پنجم وششم

مطلب مشابه :  انقلاب مشروطه