کشورهای خاورمیانه

دانلود پایان نامه

مضاربه ، مشارکت مرابحه ، اجاره ، سلم ، استصناع و وام براساس مطالبه کارمزد (یعنی فقط جبران هزینه های واقعی دفتری ای که در فرآیند بسیج وجوه به وجود می آیند ) . در هر یک از این روش ها ، با تغییر دادن خیارات پرداخت و تحویل ، مجموعه ای از ابزار های تأمین مالی اسلامی ، به وجود آمده اند .
3 ـ الگوی وکالت ، بانک اسلامی به مثابه وکیل
همچنین می توان گفت که بانکداری اسلامی براساس اصل وکالت سازماندهی گردیده است یعنی بانک اسلامی وجوه را به نمایندگی از مشتریان خود براساس یک حق العمل ثابت ، مدیریت می نماید . ضوابط و شرایط عقد وکالت باید با توافق طرفینی بین بانک و مشتریان تعیین گردند .
2 ـ 1 -2-2- ویژگیهای اختصاصی بانکداری اسلامی
گرچه بانک های اسلامی اغلب وظایفی شبیه وظایف بانک های متعارف انجام می دهند ، ولی ویژگی های اختصاصی خویش را دارند . بعضی از آنها در زیر آمده اند :
2 ـ 1 ـ 2 ـ 2 ـ 1 ـ تسهیم ریسک
مهمترین شاخصه ی بانکداری اسلامی آن است که این نوع بانکداری میزان تسهیم ریسک را بین دو گروه یعنی ، عرضه کنندگان وجوه (سرمایه گذار) در یک طرف و هر دوی واسطه گر مالی (بانک) و استفاده کننده ی از وجوه (کارفرما) در طرف دیگر ، افزایش می دهد . در حالی که در بانکداری متعارف عکس این مطلب وجود دارد ؛ یعنی سرمایه گذار از دست یابی به یک نرخ بهره ی از پیش تعیین شده خاطر جمع است . به دلیل آنکه عدم قطعیت جزو طبیعت این جهان است ، نتایج هیچ پروژه ای با یک پیش بینی قطعی مشخص شده نیستند . بنابراین ، همواره مقداری ریسک وجود خواهد داشت . در بانکداری متعارف در حال کلی ، این ریسک به طور کامل بر دوش کار آفرین است . خواه پروژه موفق شود و به سود انجامد و خواه شکست بخورد و به ضرر انجامد ، مالک سرمایه به بازده از پیش تعیین شده اش خواهد رسید . اما در اسلام ، این نوع توزیع ناعادلانه ی ریسک غیر قابل قبول می باشد و از این رو در بانکداری اسلامی هر دوی سرمایه گذار و کارفرما ، بسته به عرضه و تقاضا وجوه ، در نتایج پروژه با هم شریک اند . اگر پروژه سود داشت ، هردوی آنها بر طبق نسبتی که از قبل مورد توافق طرفین قرار گرفته ، در آن شریک اند و اگر پروژه ضرر داد ، تمامی ضررهای مالی بر دوش سرمایه گذار خواهد بود و کارفرما برای عملش چیزی دریافت نمی کند . یعنی ضرر کارفرما نرسیدن به سود در مقابل عملش است .
2 ـ 1 ـ 2 ـ 2 ـ 2 ـ تأکید داشتن بر بهره وری در برابر تأکید بر شایستگی اعتباری
در بانکداری متعارف ، تنها موضوع مهم برای بانک آن است که وامی که می دهد و نرخ بهره ی ای که به آن تعلق می گیرد ، به موقع به بانک پرداخت شوند . بنابراین در دادن وام ، اصل مهمی که در نظر می گیرد ، وجود شایستگی اعتباری قرض گیرنده است . در حالی که طبق اصل تسهیم سود و زیان ، بانک فقط در صورت موفق بودن پروژه و به وجود آمدن سود ، بازده دریافت می کند . بنابراین یک بانک اسلامی بیشتر نگرانی اش در مورد مناسب بودن پروژه ، و فراست کسب و کار و توانایی مدیریتی کارفرما است و نه توانایی باز پرداخت . این جنبه از بانکداری اسلامی در بحث توزیع اعتبارات و همچنین پایدار نمودن نظام بانکداری ، کاربردهای مهمی دارد . بعضی از این کاربردها در بخش های بعدی این تحقیق ذکر می گردند.
حتی در روش های غیر تسهیمی مانند مرابحه ، تأمین مالی به یک کالا و یا دارایی پیوند خورده است ؛ که این به کاررفتن دارایی در فعالیت های دارای بهره وری را تضمین می نماید و همچنین استفاده ی قمارگونه و ولخرجانه ی وجوه را به حداقل می رساند .
2 ـ 1 ـ 2 ـ 2 ـ 3 ـ ابعاد اخلاقی
بانک های متعارف معمولاً توجه بسیار کمی به نتایج اخلاقی فعالیت هایشان در تأمین مالی ، می نمایند. در مقابل در نظام اسلامی ، تمامی عوامل اقتصادی باید در نظام ارزش های اخلاقی اسلام فعالیت نمایند و بانک های اسلامی هم از این قائده مستثنی نمی باشند . بدین معنی که ، آنها نمی توانند پروژه هایی را که با نظام ارزش های اخلاقی اسلام در تعارض اند ، تأمین مالی نماید . به عنوان مثال ، آنها کارخانه ی مشروب سازی ، کازینو ، کلوپ شبانه و با هر فعالیت دیگری را که از نظر اسلام ممنوع شده و یا هر چیزی که به عنوان ضرر زنده ی به جامعه شناخته شده ، را تأمین مالی نخواهند نمود .
2 ـ 1-2-2-4- وضعیت فعلی بانکداری و مالیه ی اسلامی
در حال حاضر در حدود نود بانک و مؤسسه ی مالی اسلامی در بخش خصوصی وجود دارند ، البته به استثنای مؤسسات موجود در ایران ، پاکستان و سودان ، یعنی کشورهایی که در آنها کل نظام بانکی اسلامی گردیده است . در سال 1996 این مؤسسات در حدود 28 میلیارد دلار وجه در اختیار داشتند و کل دارایی این مؤسسات 31 میلیارد دلار بود . لازم به ذکر است که این مؤسسات در کشورها و قاره های مختلف پخش گردیده اند . توزیع جغرافیایی این مؤسسات در سال 1996در جدول / نموار زیر آمده است :
ناحیه
تعداد مؤسسات
درصد
جنوب و جنوب غربی آسیا
36
42،4
G.C.C
19
22،4
دیگر کشورهای خاورمیانه

مطلب مشابه :  ارزیابی توان اکولوژیک