کودکان و نوجوانان

دانلود پایان نامه

وجود محیط گرم و بالنده خانواده تکیه گاه مطمئن برای اعضای آن خواهد بود و زن و مرد و فرزندان با اطمینان بیشتری به تلاش می پردازند.
ایشان در ادامه می گوید نبودن امنیت در خانواده برای زن و مرد یا فرزندان و عدم ارضاء نیازهای عاطفی آنان می تواند زمینه ساز سرخوردگی، اضطراب شدید، افسردگی، احساس بی کفایتی، انحرافات اخلاقی و افزایش جرم و جنایت و اعتیاد و خودکشی در جامعه گردد (صافی، 1386).
تحقیقات نشان می دهد که بسیاری از کسانی که در کودکی محبت کافی ندیده اند در پرورش فرزندان خود به حد افراط سختگیر و خشن می شوند (محمدی، 1387)
از نظر اسلام خانواده به عنوان یکی از ارگان های اصلی هر جامعه وظایف مهم و فوق العاده ی دارد که مهمترین آن ها عبارتند ست از:
تولید نسل و ابقای آن از طریق تولید مثل .
پرورش نسل و مراقبت از آن به خاطرحفظش از خطرات گوناگون.
صمیمیت و نزدیکی شدید با اعضاء و هماهنگی و همدلی و تعاون.
خانواده به عنوان کانون عاطفه و امنیت.
خانواده به عنوان معلم.
مرکز فعالیت و رشد اقتصادی (شریعتمداری، 1387).
خانواده به عنوان کانون اعتقادی. خداوند در قرآن مجید به پیامبر اسلام (ص). می فرماید: فبِما رحمهٍ من اللهِ لنت لَهم و َلو کٌنتُ فظاً غلیظ القلبِ لا نفضٌوا مِن حولِک …ای رسول با مهر و محبت و نرمی و ملایمت مردم را جذب خود ساختی و اگرتندخو و سخت دل بودی مردم از اطراف تو پراکنده می شدند (سوره آل عمران، آیه، 259).
2-1-4- ارزش های تربیتی خانواده
خانواده اولین پایه گذار شخصیت و ارزش ها و معیارهای فکری است که نقش مهمی در تعیین سرنوشت و سبک و خط مشی زندگی آینده فرد دارد و اخلاق و صحت و سلامت روان فرد تا حدود بسیار در گرو آن است واکنش کودک نسبت به محیط خود تحت تأثیر موازین اجتماعی و فرهنگی گروهی است که در میان آن بزرگ شده است، از آنجا که خانواده خود یک واحد اجتماعی است و ارزش ها و معیارهای اجتماعی از طریق آن به کودک منتقل می شود، به عنوان یک واسطه از لحاظ تأثیر محیط اجتماعی بر کودک، اهمیت فراوانی دارد. به دیگر سخن، چون خانواده که کانون تولد و زایش فرزند است، پیش از وی شکل گرفته است، تا مرحله ای که فرزند به «آگاهی» و «شعور» کافی برسد، خواه و ناخواه در تعیین سرنوشت، ساختمان روحی و نوع جهان بینی و طرز تفکر وی که خود بر گرفته از محیط اجتماعی است، تاثیر فراوان دارد (احدی و محسنی، 1388).
خانواده نقش ویژه ای در الگو شدن برای فرزندان دارد. روابط والدین با هم و با فرزندان، در اثر گذاری این الگو موثر است. کودک سخن گفتن، راه رفتن، آداب معاشرت، آداب غذا خوردن طرز لباس پوشیدن، نحوه برخورد، مهر ورزیدن، پرخاشگری، مسئولیت پذیری و … را از والدین فرا می گیرد و در سال های قبل از دبستان رفتار کودک آینه رفتار والدین است، هر آنچه انجام بدهند او منعکس می کند (امیر حسینی، 1385).
خانواده به عنوان واحدی از تمدن بشری، واسطه ای است که سنت های قدیمی را به ارزش های نوین پیوند می دهد. خانواده درعین حال که کوچکترین واحد اجتماعی است، مبنا و پایه هر اجتماع بزرگتر به شمار می رود. و شخصیت فرزند در آنجا پی ریزی می شود و سعادت و شقاوت وی ریشه در آن دارد.
2-1-5- تاثیر خانواده بر فرزند
جامعه متشکل از خانواده هاست و توصیف دقیق ویژگی های هر جامعه مستلزم مطالعه عمیق و روشن کیفیت روابط خانوادگی موجود در آن جامعه است. خانواده واحد و مبنای تشکیل همه جوامع از بدوی تا پیشرفته است. زندگی در خانواده مراحل مهمی از رشد و تکامل فرد را در بر گرفته و بنیآن های فکری وی را تشکیل می دهد (نوابی نژاد، 1388). رفتار هر فرد بالغ در دوران کودکی و خردسالی او پایه گذاری می شود. در واقع روابط صمیمانه بین اعضای خانواده در تکوین و رشد شخصیت کودک از نقش بی بدیلی برخوردار است (شرفی،1387).
خانواده یک سیستم اجتماعی و عاطفی است که وابستگی های متقابل انسانی و روابط عاطفی بر آن حاکم می باشد. هر یک از اعضای خانواده بر دیگری تأثیر دارد. داگلاس (1388). اظهار می کنند، در خانواده ای که فضای حاکم بر آن سرشار از صفا و صمیمیت است علاقه و همدلی بین اعضای آن حاکم است و شخصیت هر کس مورد احترام قرار می گیرد، والدین صمیمی باعث می شوند کودکان در باره خودشان احساس مثبتی داشته باشند و به امنیت و عزت نفس و کاهش اضطراب در آن ها منجر می شود.
روانشناسان و محققان عناصری را که روی فرزندان تاثیر می گذارد را مورد پژوهش قرار داده اند و در بسیاری از تحقیقات به اهمیت تأثیر عملکرد خانواده بر رشد نوجوانان و جوانان اشاره شده و فرآیندهای والدینی از جمله نقش مدیریتی و نظارتی والدین (سانتراک، هابنر و هاول (2003)؛ گودرزی، زرنقاش و زرنقاش، 1381)، همبستگی خانواده (کانگر، 1975، رستمی، 1381)، ارتباط والدین و نوجوانان و سبک والدین (گلچین و همکاران، 1380؛ شهسواری، 1382؛ کورش نیا و لطیفیان، 1386). و بسیاری عوامل دیگر را بررسی کرده اند. این یافته ها مطرح می کنند که کنترل و همبستگی و عدم تضاد در محیط خانواده می تواند رشد مثبت مفهوم خود و کفایت اجتماع و سلامت روان را سبب شود (به نقل از خسروی و همکاران، 1386).
بالعکس در خانواده هایی که جو روانی آن ناسالم است، اعضای آن پیوسته در نزاع و کشمکش به سر می برند، کودکان و نوجوانان، قربانیان اصلی چنین شرایطی محسوب میشوند (نوابی نژاد، 1388).
احدی و محسنی (1376). براین باورند، پدران و مادران نخستین کسانی هستند که اضطراب را در نوجوانان پدید می آورند. بسیاری از مسائل و گرفتاری های نوجوانان در تطبیق دادن خود با محیط ممکن است ثمره تصویر ذهنی آنان از وجود خودشان باشد. تصویر غلط از وجود ذهنی، سبب پیدایش اضطراب و افسردگی می گردد و در رفتار و شخصیت آنان اثرات زیادی می گذارد.

مطلب مشابه :  پیشرفت تکنولوژی