کیفیت ارتباطات

دانلود پایان نامه

شکل ‏23- اثر عوامل کاری و غیر کاری بر کیفیت زندگی
مردم داری در کار
یعنی هر نوع برخورد و رفتاری است که موجب نزدیک شدن مردم یا زیردستان با مدیر می شود به گونه ای که انس و الفت میان آنان را زیاد می کند.( اسماعیلی و یوسف زاده، 1391). همچنین می توان گفت که مردم داری از بزرگ ترین توصیه های دینی و اخلاق مسلمانی است؛ و مردم داری یعنی با مردم بودن، در خدمت بندگان خدا، و شریک درد و رنج و غم ایشان بودن، با آنان همراهی و همدردی کردن و خلاصه خدمتگزار و غمخوار عیال خداوند( الناس عیال الله) بودن. این نشانه، نشانی و راز حیات یک مسلمان و یک فرهنگ و جامعه ی اسلامی است، ( ندیمی ، 1386)
مؤلفه های مردم داری
الف) تکریم ارباب رجوع
ارباب رجوع کسی است که برای مطالبه حقی به سازمان یا اداره مراجعه می کند. حق او ممکن است سوأل درباره موضوعی یا گرفتن معرفی نامه و یا امتیاز معینی باشد. بنابراین فرقی نمی کند ارباب رجوع برای دریافت خدمت در برابر زحمت، پرداخت پول، عضویت در جامعه و یا … به سازمان یا اداره مراجعه کند و توانایی بالفعل و یا بالقوه دریافت خدمت، قوه تشخیص کیفیت و کمیت خدمت و میزان آن را دارا باشد، بلکه مهم ارائه خدمت صادقانه و برگزیدن رفتار مناسب و درخور شأن وی است. ( کلهر،1383) مسئله ارباب رجوع و رضایت وی، امروزه جزء مباحث پایه ای هر سازمان خدماتی و یا تولیدی است. ارباب رجوع، عضوی از سازمان تلقی می شود، که رضایت او مستقیماً منجر به توسعه، پایداری و خوش نامی سازمان می شود، به شکلی که تأثیر نظرات ارباب رجوع در تصمیمات سازمان و برقراری نظام پیشنهادی و نظرسنجی از مراجعان موجب افزایش اثربخش خدمات مورد انتظار وی و حتی باعث پاسخگویی بیشتر، خلاقیت در تصمیمات و محقق شدن عدالت خواهد شد.( اوسبرن و پلاستریک،1997) به طورکلی تکریم ارباب رجوع و تأمین رضایت آن ها، از اولویت های یک سازمان است. مقوله رضایت ارباب رجوع علاوه بر تنظیم روابط اجتماعی و انسانی حسنه میان افراد، در پایداری و خوش نامی سازمان تأثیرگذار است. ارزش قائل شده برای وقت، انرژی، هزینه های مردم و به طورکلی ارزش نهادن به کرامت انسانی افراد، ازجمله مباحثی است که در قالب مباحث مردم گرایی قرار می گیرد(سالاری راد و صالحی،1391)
ب) کار گروهی
گروه ها شالوده بسیاری از بهبودها در عملکرد سازمان ها هستند. امروزه گروه ها در سازمان ها جنبه اجتناب ناپذیری از زندگی سازمانی به حساب می آیند و سازمان های مولد باوجود گروه های کاری است که می توانند به حیات خود تداوم بخشند. تعاریف بسیاری از گروه های کاری شده است. گروه را می توان بر اساس ادراکات افراد تعریف کرد؛ یعنی اگر افراد، خود را در گروه ببینند، گروهی وجود خواهد داشت.(گوآناریس،2010) همچنین گروه را می توان ازنظر ساختار مدنظر قرارداد. گروه را می توان با توجه به مفهوم انگیزش تعریف کرد، یعنی مجموعه ای از افراد که موجودیت جمعی آن ها برای افراد مغتنم باشد.(شاهسونی،1388) سرانجام اینکه گروه را می توان تعامل میان فردی دانست؛ یعنی میزان ارتباطات و تعامل افراد با یکدیگر در طی زمان. (نصر اصفهانی،1386) یا ترکیب این رویکردهای مختلف در تعریف گروه، آن را می توان مجموعه ای از افراد دانست که هدف یا مقصد مشترک و احساس تعلق به یکدیگر دارند و سعی می کنند در یکدیگر تغییر ایجاد کنند(مقدم،1387) دلایل اهمیت گروه و داشتن ارتباط مؤثر در آن ازاین قرار عبارت است:
اغلب ساعات کارکنان و مدیران در گروه ها می گذرد. افراد به اجتماعی بودن و روابط اجتماعی نیاز دارند. گروه های کاری، گروه های اجتماعی، گروه های تحصیلی و گروه های خانوادگی بخشی مهمی از اوقات انسان ها را به خود اختصاص می دهند(افجه،1389)
ضرورت آشنایی با نحوه تصمیم گیری و حل مسائل توسط گروه. مسائلی درگروهای کاری در سازمان به وجود می آید که به تصمیم گیری و حل وفصل توسط اعضای گروه نیاز دارد. اگر فرد با نحوه تصمیم گیری و حل مسائل سازمان توسط اعضای گروه آشنا شود، مهارت هایش برای تصمیم گیری افزایش خواهد یافت و از عضویت در گروه و کار گروهی نیز لذت خواهد برد(افجه،1389)
کاهش اضطراب و عدم اطمینان در کار با دیگران. آموختن اصول ارتباطات گروهی . به کار بستن توصیه های آن برای پیشرفت کیفیت ارتباطات می تواند موجب کاهش اضطراب و عدم اطمینان و حیت حذف آن ها در هنگام کار با گروه شود(رضایان،1385)
درک بهتر یکدیگر. عضویت در گروه موجب شناخت یکدیگر خواهد شد( اصفهانی و همکاران،1391)
معیارهای مردم داری در مدیریت اسلامی
الف)حسن خلق: اخلاق خوب با زیردستان از مهم ترین معیارهای مردم داری در مدیریت اسلامی است. در اهمیت این معیار، همین بس که رسول خدا(ص) می فرمایند: « اجر خوش خوی همانند اجر روزه دار شب زنده دار است». امام محمدباقر(ع) نیز می فرمایند: « باایمان ترین مردم خوش خوی ترین آن هاست» مدیر می تواند بااخلاق خوب خود، مردم را گرد خود جمع کند و در بسیاری از مشکلات، از آنان بهره مند شود، چنان که خداوند درباره پیامبر به همین مطلب اشاره می کند و می فرماید: « حسن خلق و مهربانی با مردم، رحمتی است از جانب خداوند، و اگر تندخو و سخت دل بودی مردم از اطرافت پراکنده می شدند» بدخلقی مدیر موجب وحشت مردمان و سبب از بین رفتن انس و الفت میان آنان می گردد. مدیر باید بااخلاق مناسب خود، الگویی برای زیردستان و مراجعه کنندگان باشد
ب)توجه به زیردستان و خدمت به آنان: از معیارهای دیگر مردم داری، توجه به زیردستان و خدمت به آنان است. پیامبر گرامی(ص) می فرمایند: « رئیس گروه خدمتگزار آن هاست» مدیر باید با خدمت و توجه به مردم، هزینه های آنان را سبک کند، زیرا این کار آثار مثبتی بر جای خواهد گذاشت؛ همان گونه که حضرت علی(ع) به مالک اشتر توصیه می کند:« وقتی هزینه های مردم را سبک می گردانی، این کار نباید برایت گران آید، زیرا آن اندوخته ای است که مردم با آباد کردن شهرها و آراستن آبادی هیت به تو بازمی گردانند، نیز ستایش آنان را به خود جلب کرده ای، و از آنکه عدالت از میانشان گسترانیده ای شادمانی»
ج)در دسترس مردم بودن: مدیر باید برنامه های خود را به گونه ای تنظیم کند که مردم بتوانند در صورت نیاز، به نزد او بردند و مشکلاتشان را مطرح کنند، یعنی مردم باید همیشه در دسترس مردم باشد. به عبارت دیگر، مردم باید بتوانند صدای خود را به گوش مدیر برسانند. از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است: « کسی که در مسئولیت کارگشایی مسلمانان، در به روی بیچاره و ستم دیده و حاجتمند ببند خداوند نیز به هنگام حاجتمندی است درهای رحمت خود را به رویش می بندد» (اسماعیلی و یوسف زاده، 1391)
مؤلفه های بهبود مستمر
الف)مشورت
دین اسلام به نظرخواهی از دیگران و مشورت اهتمام خاصی دارد. وجود آیاتی در باب مشورت و سوره ای به نام شوری در قرآن دال بر اهمیت این امر است. آیه 159 آل عمران که می فرمایند« ای پیامبر از رحمت خداست که با مسلمانان نرم خو بوده و هستی. اگر خشن و سخت دل بودی از دور تو پراکنده می شدند. خطاکاران آنان را عفو کن و برایشان آمرزش بخواه و در کارها با آن ها مشورت کن» از این آیه به خوبی استفاده می شود که مشورت در اسلام مهم بوده و حتی رهبران امت هم باید برای اداره امور کشور با امت بر اساس شرایطی مشورت کنند(غفاری هشجین و علیزاده، 1390)همچنین در دیدگاه امام خمینی(ره)، مشورت از سازوکارهای بیرونی مهار قدرت( اخوان کاظمی، 1386) به شمار می آید. امام (ره) مشورت را مهم ترین سازوکار جلوگیری از اشتباه ولی فقیه در تصمیم گیری می داند و از همین رو، به رهبران پس از خود توصیه می کند« در امور مهم با کارشناسان مشورت کنید» (غفاری هشجین و علیزاده، 1390)
ب)اندیشه ورزی
اندیشه به معنای« تلاش ذهنی برای شناخت» به کاررفته است. ( انوری، 1387)اندیشه ورزی، یا خردورزی یا عقل گرایی یعنی به رسمیت شناختن عقل بشری برای رسیدن به شناخت و معرفت است، و چگونه اندیشیدن را به انسان می آموزد و این خرد انسان است که ملاک تمایز او با سایر جانداران است و این اصالت عقل به معنای تکیه بر اصول عقلی و منطقی است(بیات،1381و پارکینسن،1381؛ فولیکه، 1370، نوربخش گلپایگانی،1380) و فرد خردورز یعنی، عاقل، آگاه و هوشیار( دهخدا، 1372) یکی از ابعاد نظام تربیتی اسلام و در رأس آن تعلیمات قرآن کریم، دعوت به اندیشیدن و بهره مندی از نیروی فکر است( ملکی، 1382). در این آیین الهی که نخستین پیامش با فعل امر بخوان آغازشده است و عنوان کتاب مقدس و آسمانی اش قرآن به مفهوم خواندنی است، فراوان پیروانش را مصرانه به خواندن، دیدن، شنیدن و سیروسفر کاوشگرانه در زمین دعوت می نماید و به انسان هشدار می دهد که علت اصلی کفر و انحراف، عدم اندیشه ورزی و تفکر است و دراین باره همین بس که می فرماید« و یجعل الرجس علی الذین لا یعقلون» آنچه در دنیای کنونی انسان را قادرمی سازد تا خود را با سلاح علم، هنر، اخلاق و معنویت مجهز سازد، قدرت فکری اوست(شریعتمداری،1382)

مطلب مشابه :  آب و هوا و محیط