پایان نامه رایگان با موضوع طلاق، زوجه، وکالت در طلاق، حقوق ایران

ن، لحظه ای اندیشه کن
اندکی صبر و تحمل پیشه کن
ای پدر، جان جهان بر تو فدا
ما درِ ما را مکن از ما جدا
ای پدر هرگز مکن فکر طلاق
تو مرو سوی گُنَه با اشتیاق
گفت پیغمبر به اسمِ دین باق
ابغض الاشیاء عندی، الطلاق
ما درا ای گوهر نایاب من
مادرا ای مهر عالمتاب من
مادرا الحق که شمع خانه ای
رونق این کلبه و کاشانه ای
مادرا با مهر تو خو کرده ام
چون گلی خوشبو تو را بو کرده ام
مادرا این باغ را ویران مکن
بلبلان زار را حیران مکن
مادرا ترکم مکن بهر خدا
مادرا ارزان مخر قهر خدا
مادرا برنوگلان غم زده
هی غم افزون و افزونتر مده
مادرا پرپر مکن گل غنچه ات
مادرا در غم مسوزان بچه ات
مادرا دستان لرزانم ببین
مادرا چشمان گریانم ببین
مادرا رحمی نما بر حال من
مادرا بر هم مزن اقبال من
مادرا بی تو جهان ویرانه است
بی وجودت زندگی افسانه است
مادرا خشم خودت را دور کن
با حضورت خانه را پر نور کن
“شعر از استاد عبدالناصر دامنی، مدرس حوزه علمیه دار العلوم حقانیه”
چکیده
خانواده از نهادهای مقدسی است که در دین مبین اسلام از ارزش والایی برخوردار است و برای تشکیل آن نیز تأکیدات فراوانی وجود دارد. لذا، باید با تمهیدات فراوان از انحلال و فروپاشی این تأسیس مقدس جلوگیری کرد؛ منتها مصادیق عدیده‌ای پیش می‌آید که زندگی موجب عسر وحرج و سختی فراوان می‌شود به نحوی که در برخی موارد، ادامه زندگی زناشویی برای شخص زوجه عذاب آور خواهد بود و به هر طریقی متوسل می‌شود تا آسوده خاطر شود.
در این راستا با توجه به شناخته شدن حق اجرای طلاق برای زوج و امتناع او از مطلقه نمودن زوجه، جهت گشودن این معضل، قانونگذار راه حلی را در نظر گرفته که شخص زوجه همزمان با عقد نکاح و یا در ضمن عقد لازم دیگر، با گرفتن وکالت از شخص زوج، همانطوری که زوجه در انشای عقد نکاح دخیل بود، در انحلال آن هم یا اجرای صیغه طلاق، دخالت داشته باشد.
قانون مدنی ایران نیز در ماده ۱۱۱۹ ق.م به صورت مشروط و در ماده ۱۱۳۸ ق.م به صورت کلی، قائل به پذیرش وکالت زوجه در طلاق، می‌باشد و این امر با تأسی به قول مشهور فقهاء دائر بر جواز این امر است. در فقه عامه، نهادی است به نام تفویض در طلاق که مشابه وکالت در طلاق است؛ مطابق نهاد تفویض در طلاق، زوج اختیار در طلاق را به طور کامل و تمام به زوجه منتقل کرده و زوجه با ادای یکی از الفاظ تفویض و اجرای صیغه تفویض از زوج خود جدا می‌شود؛ در واقع در تفویض، عملی به خواست زوجه و برای خود او واقع می‌شود. به اعتقاد جمهور فقهای مذاهب عامه، نهاد تفویض پذیرفته شده است و لیکن در جزئیات آن اختلاف نظر وجود دارد و برای پذیرش آن به دلایل و مستندات فراوانی تمسک می‌ورزند که از مهم‌ترین آن‌ها، آیه‌‌های ۲۸و۲۹ سوره‌ی مبارکه‌ی احزاب و مخیر نمودن زنان پیامبر(ص) در جدایی از حضرت(ص) از سوی ایشان می‌باشد؛ شایان ذکر است که نهاد تفویض در طلاق در فقه امامیه و حقوق ایران سابقه نداشته و پذیرفته نشده است.
واژگان اساسی : زوج – زوجه – طلاق – تفویض – وکالت
فهرست مطالب
مقدمه ۱
فصل نخست: تعاریف و مفاهیم کلی ۵
مبحث یکم- اصطلاح‌شناسی ۶
گفتار یکم – تعریف وکالت و توکیل ۶
بند یکم – وکالت ۶
بند دوم – توکیل ۱۰
گفتار دوم- تعریف تفویض و طلاق ۱۱
بند یکم – تفویض ۱۱
بند دوم – طلاق ۱۴
گفتار سوم- تفاوت تفویض با نهادهای مشابه ۱۸
بند یکم- تفاوت تفویض با توکیل ۱۸
بند دوّم- تفاوت تفویض با تملیک ۲۱
مبحث دوم- اقوال فقهاء درباره انحصاراختیار زوج در طلاق ۲۱
مبحث سوم – مبانی عقلی و نقلی اختیار زوج در طلاق ۲۷
گفتار یکم – سیر تاریخی اختیار زوج در طلاق ۲۷
گفتار دوم: دلایل و مستندات واگذاری اختیار طلاق به زوج و عدم واگذاری آن به زوجه ۲۹
بند یکم – آیات ۳۰
بند دوم- روایات ۳۲
بند سوم ـ اجماع ۳۸
گفتار سوم: فلسفه‌ی واگذاری حقِّ طلاق به زوج ۳۹
فصل دوم: وکالت در طلاق ۴۶
مقدمه ۴۷
مبحث یکم ـ فقه امامیّه و حقوق ایران ۴۷
گفتار یکم ـ وکالت در طلاق در فقه امامیّه ۴۷
بند یکم ـ قائلین به جواز ۴۸
بند دوم ـ قائلین به عدم جواز ۵۷
بند سوم ـ قائلین به توقف ۶۴
گفتار دوّم ـ وکالت در طلاق در حقوق ایران ۶۵
بند یکم ـ انواع وکالت در طلاق ۶۶
بند دوم ـ ماهیت شرط وکالت در طلاق ۱۲۶
بند سوم ـ چند مسأله ۱۳۱
مبحث دوم: وکالت در فقه عامه و حقوق مصر ۱۴۹
گفتار یکم ـ فقه عامه ۱۴۹
گفتار سوم: مقایسه و نتیجه‌گیری ۱۵۸
فصل سوم: تفویض حق طلاق ۱۶۲
مقدمه ۱۶۳
مبحث یکم- در حقوق ایران و فقه امامیه ۱۶۳
گفتار یکم- بررسی امکان تفویض حق طلاق به زوجه ۱۶۴
بند یکم- جواز تفویض حق طلاق به زوجه ۱۶۴
الف- قائلین به جواز و مستندات آن‌ ۱۶۴
ج- نوع طلاق منعقد شده با تخییر زوجه ۱۷۵
بند دوّم- عدم جواز تفویض حق طلاق به زوجه ۱۷۷
مبحث دوم- مطالعه‌ی تطبیقی تفویض حق طلاق درمذاهب فقهی عامه وحقوق مصر ۱۹۱
گفتار یکم – فقه عامّه ۱۹۲
بند یکم- کلیات ۱۹۲
الف- وقت تفویض: ۱۹۵
ب- صیغه‌ی تفویض: ۱۹۶
ج- نوع طلاق با تفویض: ۱۹۸
بند دوم- اشتراکات و اختلافات فقهای عامّه پیرامون تفویض: ۱۹۹
بند سوم – دلایل و مستندات پذیرش تفویض در طلاق ۲۰۷
بند چهارم- آراء و عقاید مذاهب فقهی عامّه پیرامون تفویض ۲۱۱
الف- حنفیه ۲۱۱
۱- رساله ۲۱۲
۲- توکیل ۲۱۲
۳- تفویض ۲۱۲
ج- شافعیه ۲۳۰
گفتار دوم- حقوق مصر ۲۳۶
گفتار سوم- مقایسه و نتیجه‌گیری ۲۴۰
فهرست منابع و مأخذ: ۲۴۳
ضَــمائم ۲۵۶
مقدمه
موضوع این رساله بررسی تطبیقی وکالت در طلاق در حقوق ایران (وبه تبع آن در فقه امامیه) تفویض حق طلاق در فقه عامه( مذاهب مختلف فقهی عامه) و نظام حقوقی مصر است. منظور از وکالت در طلاق، این است که در ضمن عقد نکاح یا پس از آن، به موجب شروط مصرّحه در عقد نامه و به شکل مشروط یا به نحو مطلق، شخص زوج، زوجه را وکیل می‌نماید که در وکالت مشروط پس از تحقیق شروطی که در ضمن عقد پیرامون آن تراضی شده و یا با خواست و تمایل زوجه در وکالت مطلق، پس از مراجعه به دادگاه، خود را از طرف شوهر مطلقه نماید. علارغم این وکالت اعطایی از سوی زوج به زوجه، حق اجرای صیغه طلاق طلاق برای شخص زوج کماکان باقی است؛ اما در تفویض در طلاق مطابق رای مذاهب فقهی عامه، حق ایقاع طلاق که از زمره حقوق زوج در نظر گرفته شده است به شخص زوجه انتقال یافته و او مایل خواهد بود که هر گاه خواست با اختیار طلاق، از زوج خود جدا شود. عنوان “وکالت و تفویض در طلاق” در زیر مجموعه مباحث حقوق خانواده و در قسم طلاق، قرار دارد و در کتب حقوقدانان عربی زبان، ذیل “الاحوال الشخصیه” آمده است.
همانطوری که می‌دانیم، معضل طلاق از مشکلات همه جوامع بوده که روز به روز در ایران هم آمار آن افزوده می‌شود و زنان سعی می‌کنند با گرفتن وکالت مشروط از همسرانشان، پایگاه زندگی خود را قوی نمایند و به محض بروز مشکل، تقاضای طلاق نمایند. نگارنده با توجه به علاقه وافری که به مباحث حقوق خانواده داشته، سعی بر این کرده که با مطالعه ی یکی از دغدغه‌های فعلی برخی از خانواده‌ها، با دادن چند پیشنهاد و توصیه ی کوچک، سهمی بسیار ناچیز در حل مشکلات و مصائب جامعه داشته باشد و تصمیم داشته تا با موشکافی حق تفویض و وکالت زوجه در طلاق و نحوه ی اعمال و اجرای این حق، زنان جامعه را با کمُّ و کیف این حق مسلّم، آشنا نموده و در آگاه سازی مردان از عواقب وکالت مطلق و مشروط و وکالت با حق توکیل به همسرانشان، گامی بردارد.
اینک به سوالات اصلی و فرضیاتی که از دید محقق قابلیت طرح را داشته، اشاره کرده تا با اتمام روند بررسی ماهوی تحقیقات، با صحت و سقم آن آشنا شویم.
ـ سوالات اصلی
۱. آیا وکالت مطلق زوجه از طرف زوج برای طلاق، امکانپذیر است؟
۲. آثار و ضمانت اجرای جعل حق وکالت زوجه در طلاق چیست؟
۳. ماهیت و آثار تفویض طلاق چیست؟
۴. آیا تفویض در طلاق در فقه امامیه و حقوق ایران قابل پذیرش است؟
ـ فرضیه‌ها
۱. به نظر می‌رسد که با توجه به مصالح جامعه و حقوق زوجین و سست شدن پایه‌های زندگی زناشویی، پذیرش وکالت مطلق، منطقی نبوده و به دور از انصاف است.
۲. در صورتی که زوجه تمایل داشته باشد، می‌تواند خود را مطلقه سازد، و به نظر می‌رسد که در وکالت مطلق رجوع به دادگاه برای تأیید وکالت اعطایی به شخص زوجه لزومی نداشته و فقط در وکالت مشروط است که مراجعه به دادگاه برای احراز شرط و اعمال وکالت ضروری است.
۳. به نظر می‌آید که در خصوص ماهیت تفویض در طلاق بین فقهای عامه اختلاف نظر وجود دارد و لیکن اکثریت آنها (مذاهب مالکی و حنفی و حنبلی) معتقدند که ماهیت تفویض، تملیک است اما برخی از فقهای شافعی قائل به توکیلی بودن ماهیت تفویض اند.ولی در هر حال امری پذیرفته شده است.پس، بر اساس تفویض حق طلاق، مطابق قول اکثریت فقهای اهل سنت، اختیار در انحلال نکاح به طور کل به مالکیت زوجه در می‌آید و بر مبنای آن زوجه، با اراده ی خود، خویشتن را مطلقه کرده و زوج، دیگر حق رجوع به زوجه را نخواهد داشت.
۴. از آنجا که در فقه امامیه و حقوق ایران، طلاق از حقوق زوج بوده و نمی تواند به طور کلی، آن را از خود ساقط نماید، پس تفویض طلاق به زوجه هم پذیرفته شده نیست.ولیکن چه بسا ممکن است تفویض حق طلاق را مشابه وکالت مطلق در طلاق در نظر گرفت و قائل به پذیرش آن شد.
ـ پیشینه تحقیق
پیرامون پیشینه ی تحقیق باید گفت که در خصوص طلاق در حالت کلی (طلاق ناشی از عسروحرج، طلاق توافقی، طلاق به درخواست زوجه و…) تحقیقات مبسوطی انجام شده و نوشته ای هم در زمینه ی وکالت در نکاح و طلاق با تطبیق در حقوق فرانسه نگاشته شده که بخش اعظم آن به واژه شناسی و تعاریف لغات اختصاص یافته و قسمتی هم به وکالت در نکاح و تنها بخش قلیلی از آن به وکالت در طلاق پرداخته، مضاف بر این که حقوق فرانسه، وکالت در طلاق را رد کرده و آن را فاقد اعتبار می‌داند؛ لذا به غیر از مقاله‌ی مهمی که از آقای دکتر سید حسین صفایی در سال ۱۳۶۰ پیرامون بحث تطبیقی وکالت زوجه درطلاق و تفویض طلاق به زوجه دیده شد، در این زمینه پژوهش عمیق و مبسوطی به زبان فارسی صورت نپذیرفته است. پس با فرض فقدان کار تحقیقی – تطبیقی جدی در این زمینه و بررسی زوایای مختلف موضوع پایان نامه، از این حیث جدید می‌باشد؛ به نحوی که سعی شد با آوردن استفتاءات فقهاء و آرای حقوقی مربوط به وکالت زوجه در طلاق، در کاربردی نمودن این تحقیق هم قدم برداریم.
ـ روش تحقیق
این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی، تحلیلی و توصیفی و تطبیقی است؛ بدین علت که مباحث ماهوی این تحقیق را نظریات فقهاء و حقوقدانان مختلف و مقایسه ی آن‌ها با یکدیگر، تشکیل می‌دهد و نتیجه ی این مطالعه می‌تواند در پرونده‌های حقوقی

مطلب مشابه :  پایان نامه دربارهترس از خدا، عمل صالح.، طلاق

دیدگاهتان را بنویسید