ارزشهای اجتماعی

دانلود پایان نامه

2-4-8-2- مرتن:
مرتن نظریه دورکهایم را گسترش می دهد و آن را به ابعاد مختلف تجزیه می نماید. او به هم خوردن رابطه بین اهداف از یک سو و وسائل مشروع برای دستیابی به اهداف را از سوی دیگر مورد توجه قرار می دهد.
اومعتقد است که در یک جامعه باثبات، بین اهداف وارزشهای اجتماعی – فرهنگی و راههای پذیرفته شده از سوی عامه مردم برای دستیابی به آنها، یک تعادل وجود دارد. وقتی این رابطه متعادل به هم بخورد، نظم اجتماعی از بین می رود و آنومی بوجود می آید. مثلاً اگر در یک جامعه ارزشهای مادی و نیازهای روزافزون به انواع کالا گسترش یابد،اما درآمد افراد برای دستیابی به این کالاهای با ارزش کافی نباشد، نارضایتی و رفتارهای آنومیک و مخالف انتظام موجود پدید خواهد آمد.
مرتن، ساخت اجتماعی را انتظار اجتماعی و وسایل پذیرفتنی برای دست یافتن به اهداف تعبیر می کند. درمیان عناصر گوناگون ساختار اجتماعی و فرهنگی دو مورد آن اهمیت بیشتری دارد ؛این دو عنصر در تجزیه و تحلیلها تفکیک پذیرند اما در وضعیت عینی با یکدیگر آمیخته اند. نخستین عنصر شامل هدفها، منظورها وعلاقه هایی است که به وسیله فرهنگ جامعه تعریف و تعیین شده و به صورت مشروع برای همه اعضای جامعه یا بخشهایی از آن درآمده است. هدفها کمابیش همبسته اند ؛ همچنین میزان این همبستگی به طور عملی در موارد مختلف متفاوت است و نیز به طور کلی در یک سلسله مراتب ارزشی دسته بندی می شوند. هدفهای متداول که میزان حساسیت و اهمیت آنها متفاوت است دربردارنده چارچوب مرجع آرمانی هستند. یعنی اموری که ارزش تلاش کردن را دارند. اینها اجزای متشکل بنیادی هستندکه لینتون آنها را طرحهایی برای زندگی گروهی می نامد، هرچندپایه های اعضای زندگی گروهی نیستند. گرچه بعضی از این هدفها فرهنگی اند و نه همه آنها، به طور مستقیم به سائقه های زیست شناختی ارتباط دارد اما به وسیله آن تعیین نمی شود (کوزر و روزنبرگ، 432:1378).
عنصر دوم ساختار فرهنگی اجتماعی، شیوه های رسیدن به اهداف را تعیین، تنظیم و نظارت می کند. هرگروهی ناگزیر است هدفهای فرهنگی خود را با مقرراتی منطبق کند که ریشه در نظام رسوم اخلاقی یا نهادها دارد. بنابراین جامعه وسایل رسیدن به اهداف را مشخص می کند، آن هم برحسب رضایتی که در اثر همنوایی با این دوجنبه فرهنگی افراد دارند یعنی به تناسب رضایتی که در پی دستیابی به هدف و نیز رضایت خاطری که به دنبال به کار بستن شیوه ووسایل رسیدن به اهداف حاصل می شود. بدین ترتیب، تعادلی کارآمد بین این دوساختار به وجود می آید و فعالیتها برطبق آن سنجیده می شوند. به بیان دیگر، رضایت مستمرتعادل بین وسایل و امکانات رسیدن به اهداف است. (همان، 434)
بدین ترتیب براساس نظریات مذکور تاموقعی که اهداف جدید و بلند پروازانه ای وارد جامعه نشده و ارزشها و نیازهای جدید به مردم تزریق نشده است و مردم با آن تعداد که دارند به اهداف و ارزشهای سنتی خود می رسند، جامعه درحال تعادل خواهد بوداما:
*وقتی ارزشها و نیازهای جدید وارد جامعه شود و *مردم آن ارزشها و نیازها را بپذیرند و*مایل به دستیابی به آنها باشند*اماابزار دستیابی به آن را نداشته باشند و *راه رسیدن به آن اهداف عملاً برایشان مسدود باشد *احساس نارضایتی می کنند وبه هراقدام مغایر با سیستم موجود دست خواهند زد (رفیع پور،36:1376).
اهداف، ارزشها و نیازها امکانات اجتماعی نارضایتی و مخالفت.
حال مرتن نیز با اصطلاحات وسایل مشروع، بحث از کامروایی نیازها می کند و می توان تئوری جهان شمول وی را به سازمان تعمیم داد. اگرکارکنان سازمان نیازهایشان را که جامعه بر آن صحه گذاشته است از طریق کار کردن وابزارمشروع برآورده کنند از شغلشان راضی خواهند بود واز دیدگاه او کارکنان همنوا هستند.
مرتن در تلاش خودجهت نشان دادن عدم تناسب بین هدف و وسیله، تیپولوژی حالات مختلف تطابق فرد را با توجه به اهداف فرهنگی و وسائل نهادی شده جهت نیل بدان اهداف به صورت جدول زیر ارائه کرده است.
جدول (2-3) تیپولوژی حالات مختلف تطابق باتوجه به اهداف فرهنگی و وسائل نهادی شده
وسائل نهادی شده اهداف فرهنگی حالات تطابق وانطباق
+ + 1- سازگاری – همنوایی – تطابق
_ + 2- بدعت و نوآوری
+ _ 3- سنت گرایی – آئین منشی
_ _ 4 – عقب نشینی – انصراف
+
_ +
_ 5 – طغیان – شورش
1- سازگاری، همنوایی و تطبیق:
این حالت نشانگر وضعیت فرهنگ شکل یافته ای است که شرایط آنومیک در آن مشاهده نمی شود درهمنوایی و سازگاری مطلوب بین اهداف فرهنگی ووسائل نهادی شده چهت نیل بدان موجود است.
2- بدعت و نوآوری:
در این حالت فرد نه در اهداف بلکه در وسائل نیل بدانها با فرهنگ جامعه در تضاد است. در چنین حالتی فرد ممکن است طرق و وسائل جدیدی را جهت نیل به اهداف فرهنگی مقرره در نظر گیرد.
3- سنت گرایی و آئین منشی:
در این حالت فرد اهداف فرهنگی را نپذیرفته ولی معهذا بعللی یابه مصالحی اسباب نیل به آنها راپذیراست.
4- انصراف یا عقب نشینی:

مطلب مشابه :  ارزش‌های اسلامی