اعتماد به نفس

اعتماد به نفس

اعتماد به نفس

در منابع اسلامی از قاطعیت به عزم تعبیر شده که به معنای «آهنگ اجرای کار و تصمیم جدی بر انجام عمل است.»
در مقابل عزم «فتور» است که به معنای سستی و بیحالی می باشد. (فرهنگ فارسی پیام، حرف ف) عزم و قاطعیت، یکی از صفات پیامبران است و هیچ رسولی از جانب خداوند برای هدایت و ارشاد امت خود مبعوث نشده است که از صفت عزم و قاطعیت برخوردار نبوده باشد. چنانکه امیرمؤمنان علی (علیه السلام) می فرماید:
«وَ لکِنَّ اللهَ سُبحانَهُ، جَعَلَ رُسُلَهُ اُولی قُوَّۀٍ فی عَزائِمِهِم» (نهج البلاغه، خطبه 234)
«خداوند سبحان، پیامبران خود را در تصمیمها و قاطعیت ها دارای قدرت قرار داد.»
مراجعه ی به قرآن کریم، بویژه آیات مربوط به تلاشهای مخلصانه پیامبران بزرگ الهی و توصیه های خداوند به آنها می تواند مفهوم قاطعیت را هر چه بهتر و بیشتر روشن سازد.
خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید:
«وَ شاوِرهُم فِی الاَمرِ فَاِذا عَزَمتَ فَتَوَکَّل عَلَی اللهِ» (آل عمران، آیه 159)
«ای پیامبر، آنگاه که برای جنگ با سرکشان و ستمگران خود را آماده می کنی مشورت کن، پیشنهادهای افراد خیرخواه و نظرات انسانهای آگاه را بگیر. و چون مقدمات کار سنجیده شد عزم خود را با توکل بر خدا جزم کن.»
بعد از اینکه جواب کار سنجیده شد و همه ی مقدمات، فریاد اجراء سرداد، فرمانده و مدیر تصمیم به انجام عمل می گیرد و با تمام توان تصمیم خود را بمرحله ی اجرا در می آورد، همان اندازه که در هنگام مشورت باید نرمش و انعطاف نشان داد، در تصمیم گیری نهایی و اجرای آن نیز باید قاطع بود و هرگونه تردید و دودلی را کنار زد و اقدام کرد؛ این همان معنای دقیق عزم و قاطعیت است.
امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در نامه ای به یکی از کارگزاران خود آمیختن درشتی و نرمی را با یکدیگر چنین تبیین کرده است:
«درشتی را با اندکی نرمی بیامیز و از آنجا که مهربانی باید، راه مهربانی پوی و در جایی که جز درشتی به کار نیاید، درشتی پیش گیر» (نهج البلاغه، نامه 46)
فرمانده و مدیر وقتی به این نتیجه رسید که فرد یا افراد خاطی با عفو و اغماض و دادن فرصت قابل اصلاح نمی باشند، باید در برابر هرگونه عمل خلاف شرع و عقل با قاطعیت و صراحت عمل کند و مانع گسترش هر نوع فساد و تباهی در سازمان گردد.
امیرمؤمنان علی (علیه السلام) در این خصلت پسندیده نیز بهترین سرمشق است. آن حضرت در نامه ای که به زیادبن ابیه، قائم مقام ابن عباس، در بصره می نویسد او را چنین تهدید می کند:
«من صادقانه به خدا سوگند می خورم اگر به من خبر رسد که تو در بیت المال مسلمانان خیانت ورزیده ای- خواه چیز کوچک باشد خواه بزرگ- آنچنان بر تو سخت خواهم گرفت که به فقر و ضعف و زبونی گرفتار شوی!»
11-1- شرط اعمال قاطعیت:
تصمیم و اقدامات قاطعانه شرایطی دارد که بدون تحقق آنها ممکن است قاطعیت سودمند نباشد یا زیان هایی به بار آورد.
عواملی که در اجرای موفقیت آمیز یک تصمیم قاطع دخالت دارند، عبارتند از:
الف) آگاهی: کسی که از جوانب مختلف موضوعی آگاهی ندارد نباید درباره آن تصمیمی بگیرد یا اقدامی صورت دهد. امام صادق (علیه السلام) اقدامات ناآگاهانه را گام برداشتن در بیراهه دانسته و می فرماید: «انجام دهنده بدون بصیرت چون رهروی است که در بیراهه می رود، تندروی، جز دوری از (اهداف) بر او نیفزاید.» (حسینی،1384، ص 368)
ب) اعتماد به نفس: اعتماد به نفس به این معناست که آدمی بر نیروی ایمان، اراده، دانش و توانایی های موجود خویش متکی بوده و تنها خودش را مسئول پیامدهای نیک و بد کار خویش بداند. وابستگی بی مورد به دیگران و امید و توقع بی جا از افراد، با قاطعیت سازگار نیست.
پ) شجاعت: اجرای تصمیم های مهم مانند عمل جراحی است و خواه ناخواه عوارضی در پی دارد. یک جراح کاردان و دلسوز، با علم به پیامدهای جنبی که ممکن است عمل او به دنبال داشته باشد، وقتی اقدام به تصمیم گرفت و شرایط بیمار و اتاق عمل را از هر جهت مهیا دید دست به کار می شود. فرماندهان و مدیران نیز بایستی تصمیمات معقول و منطقی را در زمان مناسب بدون وسواس و تردید به اجرا گذارند و عوارض زودگذر و ناراحتی های مقطعی، آنان را از انجام اقدامات مفید و حرکت به سوی اهداف عالی و ارزشمند باز ندارد. مسئولان که با وجود آمادگی شرایط، شجاعت تصمیم گیری ندارند یا تصمیمی توأم با اضطراب و تردید می گیرند یا از سرزنش و نکوهش دیگران درهراسند و گامی پیش می نهند و قدمی به عقب باز می گردند، شهد شیرین موفقیت را کمتر می چشند.
11-2- موانع قاطعیت:

 

مدیر

داغ ترین ها

No description. Please update your profile.

~~||~~Comments Are Closed~~||~~