بحران های اجتماعی

دانلود پایان نامه

در بعد فرهنگی مدل پیشنهادی، مولفه های مقررات رفتاری، نرم ها و هنجار ها، ارزش ها، دین و ایدئولوژی، نمادها، مثل ها و استعاره ها و جو و فضا مطرح می گردند :
2-2-15-4-مقررات رفتاری :
در ارتباط با بررسی مقررات رفتاری این سئوالات مطرح می شود :
1-چه کسی این مقررات را تدوین می کند و تا چه حدودی صرفاً بیانگر علایق سازنده آن می باشد؟
2-چه کاربرد و یا وظیفه ای دارد؟ منشور رفتاری می تواند وظایفی را اجرا کند که شامل دستورالعملی برای چگونگی رفتارها، تنظیم رفتارها، ارائه مجموعه ای از استانداردها اصول و ارزش ها، ارائه ابزاری برای حل مشکلات تصمیم گیری و غیره می باشد. مقررات رفتاری می تواند شامل معیارهایی مستقل و از پیش تعیین شده باشند که به منظور جلوگیری از ابهام و سوء تعبیر می توان آن ها را مورد مشورت و نظر خواهی نیز قرار داد.
3-مقررات رفتاری باید شامل چه مواردی باشد؟ این مقررات می تواند بسیار جامع و یا بسیار خلاصه باشد. مثلاً در دولت محلی انگلستان، منشورهایی که برای کارکنان و سیاست مداران تنظیم می شود بسیار جامع و فراگیر بوده، این موارد را شامل می شود : قانون، استانداردها، افشای اطلاعات و …..
4-منشورهای رفتاری برای چه کسانی و چه مواقعی کاربرد دارد؟ آیا فقط به رفتار درونی مدیران می پردازد یا شامل ابعاد خارجی رفتار آنان نیز می شود ؟
5-آیا این مقررات ضروری است و کاربرد آن ها هیچ تاثیری بر جا می گذارد ؟ همان طور که تحقیقات نشان داده است، نیاز برای استفاده از این منشورها همواره مورد توجه قرار نمی گیرد (لاوتن، 1381).
2-2-15-5- نرم ها و هنجارها :
هنجار نوعی انتظار رفتاری است که تا حدود زیادی از جانب گروهی از افراد یا به وسیله جامعه مراعات می شود. از این رو بیانیه های هنجاری، نوع خاصی از رفتارهای مورد انتظار را تجویز می کنند. این هنجارها بیان می دارند که یک شخص، سازمان یا دولت چگونه باید عمل کند (الوانی، 1380).
هنجارها، به افراد می گویند که در شرایط مشخص چه باید بکنند. از دیدگاه موقعیتی که شخص در آن قرار می گیرد، هنجارها مشخص می سازد که در اوضاع و شرایط مشخص چه انتظاری از وی می رود. هنجارهایی که مورد قبول گروه واقع شود به عنوان ابزاری به حساب می آید که رفتار اعضای گروه را تحت تاثیر قرار می دهد بدون اینکه هیچ گونه کنترلی از بیرون اعمال شود. اگر چه گروه ها و جوامع دارای هنجارهایی می باشند، ولی این هنجارها با هم متفاوت می باشند. هنجارها یا معیار های رسمی به صورت بخشنامه، دستورالعمل و قوانین وجود دارند که اعضای گروه باید آن ها را رعایت نمایند. بیشتر هنجارهای سازمانی جنبه رسمی دارند (کاوسی و طلوعی اشلقی، پیشین).
2-2-15-6- ارزش ها :
ارزش ها در بسیاری از مطالعات جامعه شناختی نقش مهمی ایفا می کنند بدین لحاظ می توان ارزش ها را مجموعه ای از پنداشت های اساسی نسبت به آنچه پسندیده است دانست، که تجلی عمیق ترین احساسات مشترک نسبت به جهان در جامعه است. بنابراین، ارزش های اجتماعی ایجاد کننده و قوام بخش روابط و نظم اجتماعی هستند. «ماکس وبر» در این مورد چنین استدلال می کند : «روابط اجتماعی زمانی خصلت جماعتی پیدا می کنند که جهت گیری رفتار اجتماعی-چه در یک مورد منفرد و یا نوع مثالی –براحساس همبستگی شرکت کنندگان که زاییده وابستگی های عاطفی و سنتی آنان است استوار باشد. از سوی دیگر خصلت جامعه ای روابط اجتماعی محصول آشتی و توازن منافع است و از احکام ارزش عقلانی یا مصلحت ناشی می شود. به تعبیر دیگر می توان گفت که ارزش ها به صورت واسطه و حلقه های وصل در مبادلات و تعاملات اجتماعی ایفای نقش می کنند و نظام های ارزشی در هر دوره از تغییرات ساختاری، اجتماعی، مراتب و اولویت های خاص خود را خواهند داشت که بسیار تاثیرگذار خواهد بود» (مجددالدین، 1380).
2-2-15-7- دین و ایدئولوژی :
دین می تواند نقش مهمی در ایجاد سرمایه اجتماعی بازی کند. بسیاری از مذاهب با ترویج ارزش هایی نظیر : مشارکت، صداقت، اعتماد و ایثار موجب می شوند سرمایه اجتماعی بالایی در بین پیروان خود ایجاد شود. هر چند ادیان و مذاهب در این زمینه می توانند موفق باشند که علاوه بر ایجاد اعتماد داخلی، زمینه برقراری روابط مفید و موثر را با گروه ها مذاهب دیگر اجتماعی فراهم سازند. در حالت عکس نیز فرقه گرایی می تواند موجب بحران های اجتماعی و خشونت شود. اما به هر حال، ادیان در گذشته، حال و آینده قطعاً نقشی جدی را در سرمایه اجتماعی داشته و خواهند داشت (فوکویاما، 1999).
ایدئولوژی نیز می تواند با تحمیل این خواست به فرد که به سود چیزی یا کسی غیر از خودش عمل کند، سرمایه اجتماعی به وجود آورد. این امر در اثراتی که ایدئولوژی مذهبی در وارد کردن فرد به توجه به منافع دیگران دارد، آشکار است. همچنین شیوه هایی وجود دارد که به کمک آن ها ایدئولوژی می تواند اثر منفی بر سرمایه اجتماعی داشته باشد. ایدئولوژی که بر رابطه جداگانه و مستقل هر فرد با خداوند تاکید می کند که عمدتاً اساس آیین پروتستان را تشکیل می دهد، می تواند از ایجاد سرمایه اجتماعی جلوگیری کند (کلمن، 1377).
2-2-15-8- نمادها :
بهترین راه انتقال ارزش ها یا رفتار های مطلوب، نمادها و نمادسازی است. معمولاً مدیران راه آسان را بر می گزینند و به جای احیای ارزش ها، با خطابه، فرستاده پیام یا صدور فرمان، سر و ته موضوع را به هم ربط می دهند.
اگر قرار باشد برای بی اعتمادی موجود فقط یک دلیل بیاوریم، آن دلیل وجود تفاوت بین ادعا و عمل است. همان گونه که ریا و دورویی خود باوری فرد را تباه می کند می تواند صداقت را که شرط خودباوری است نابود کند (هسلباین و دیگران، 1378).
بنابراین، زمینه اصلی در فرهنگ جامعه، وجود سیستمی از معانی و مفاهیم مشترک در میان اعضای جامعه است. این مجموعه از مفاهیم و معانی مشترک می تواند نمادهای مورد قبول در جامعه را تشکیل دهد؛ چرا که فرهنگ عبارت است از مجموعه ای از ارزش ها، باورها، درک و استنباط و شیوه های تفکر یا اندیشیدن که اعضای سازمان در آن ها وجوه مشترک دارند (دفت، 1377).
2-2-15-9-مثل ها و استعاره ها :
بسیاری از تجزیه و تحلیل های صورت گرفته در مورد فرهنگ، به تجزیه و تحلیل مصنوعات و دست ساخته های روشن نظیر داستان ها و کیش های سازمانی محدود بوده اند. اگرچه شاید بتوان تشخیص داد که داستان های مربوط به بنیانگذاران و منشورها و کیش های شرکت های شان چگونه بر مفروضات رهبران تاکید می کند. آن چه که در مثل ها و استعاره ها وجود داردچیزی فراتر از ارزش های حمایتی است (مارتین، سیمونز ، 1382).
منشا و کارکردهای مثل ها و داستان های سازمانی ابداً روشن و آشکار نیست اما درون مایه های برخی از این استعاره ها مشخص شده اند. داستان ها غالباً ارزش ها و باورهای بنیان گذاران یا دیگر شخصیت های اصلی سازمانی را که به الگوی های نمادین شغل بدل شده اند، انتقال می دهند. این داستان ها اغلب تجویزی هستند و به همین جهت به ابراز مستقیمی برای تعلیم و القا به افراد سازمانی بدل می شوند (شاین، 1383).
2-2-15-10- جو و فضا :
معنا و کاربرد فضا از جمله نامحسوس ترین وجوه فرهنگ سازمانی است؛ زیرا مفروضات مربوط به فضا و مکان، نظیر مفروضات مربوط به زمان، احتمالاً مورد غفلت کامل واقع می شود و به همین علت نیز ذهن از کارکرد آن آگاه نیست. در همان حال هنگامی که این مفروضات نقص می شوند، مانند هنگامی که اعضای فرهنگ های متفاوت رو در روی یکدیگر قرار می گیرند،واکنش های احساسی بسیار شدیدی بروز می کند. علت اصلی آن نیز این است که فضا و مکان از معانی نمادین عمیقی برخوردار است (همان : 181).

مطلب مشابه :  انواع مسئله بر اساس اسم پرسشی