پژوهش – بررسی تأثیر نوسانات قیمت نفت بر بازده غیرعادی سهام شرکت های پذیرفته شده …

پایان نامه های ارشد سری هفتم

پژوهش – بررسی تأثیر نوسانات قیمت نفت بر بازده غیرعادی سهام شرکت های پذیرفته شده …

تحقیقی با عنوان بررسی رابطه بین دقت پیشبینی سود و بازده غیرعادی سهام شرکتهای جدیدالورود به بورس، توسط آقای آشتاب (۱۳۸۶) به بررسی سهام شرکتهای جدیدالورود طی سالهای ۱۳۷۸ الی ۱۳۸۶ پرداخت. یافتههای پژوهش وی بیانگر این بود که بین سود پیشبینی شده و سود واقعی سهام تفاوت معنیدارد وجود دارد، همچنین، بین دقت پیش بینی سود و بازده غیرعادی سهام جدید رابطه منفی وجود داشت.
مهرانی و همکاران (۱۳۸۸)، وجود بازده غیرعادی در عرضههای عمومی اولیه سهام در بورس اوراق بهادار تهران را در شرایط وجود و نبود حباب قیمتی بررسی کردند و به تعیین عوامل موثر بر آن پرداختند. نتایج بیانگر وجود بازده غیرعادی کوتاهمدت و بلندمدت در سهام عرضههای عمومی اولیه سهام در بازار سرمایه ایران در شرایط وجود عدم حباب قیمتی و نیز وجود بازده غیرعادی کوتاهمدت در این عرضهها در شرایط حباب قیمتی بود. علاوه بر آن نتایج، عدم وجود اختلاف معنیدار بین بازده غیرعادی کوتاهمدت شرکتهای نمونه تحت هر دو شرایط را نشان داد.در حالی که، در دوره زمانی بلندمدت، اختلاف معنیدار بود.
خواجوی و همکاران (۱۳۸۹) در پژوهشی به بررسی تاثیر ساختار سرمایه بر بازده غیرعادی انباشته با استفاده از معیارهای اهرم مالی، ریسک سیستماتیک، نسبت P/E و اندازه شرکت پرداختند. نتایج حاکی از معنیداری تمامی متغیرها غیر از اهرم مالی بود.
جبارزاده وعسکری (۱۳۸۹) در پژوهشی به شناسایی عوامل موثر بر بازده غیرعادی سهام در زمان عرضه اولیه به عموم پرداختند. نتایج نشان داد که از بین متغیرهای مستقل مورد استفاده، خطای پیش بینی سود هرسهم، شرایط عمومی بازار قبل از عرضه سهام، نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، نسبت حاشیه سود خالص و بازده حقوق صاحبان سهام، تنها متغیرهای خطای پیش بینی سودهرسهم به صورت مثبت، و شرایط عمومی بازار قبل از عرضه و نسبت حاشیه سود خالص به صورت معکوس با بازده غیرعادی در مدت ۱۲ماه رابطه دارند. به علاوه، هیچ یک از متغیرهای مستقل با بازده غیر عادی در مدت ۲۴ ماه رابطه نداشت.
حسینی نسب و همکاران (۱۳۹۰) به بررسی نوسانات قیمت نفت بر بازده بازار سهام در ایران پرداختند. با استفاده از دادههای ماهانه (۱۳۸۹-۱۳۷۶) و به کارگیری مدل MS-VAR به این نتیجه رسید که در فاز رکود و رونق بازده بازار سهام با نوسانات شدید و فاز رونق بازده بازار سهام با نوسانات ملایم اثر نوسانات قیمت نفت بر بازده بازار سهام مثبت است. به علاوه در فاز رکود بازده بازار سهام با نوسانات ملایم اثر نوسانات قیمت نفت بر بازده بازار سهام منفی می باشد.
ودیعی و حسینی (۱۳۹۱) در مقالهای به بررسی رابطه بازده غیرعادی سهام و معیارهای ارزیابی عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختهاند. آنها اطلاعات مورد نیاز برای دوره زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۹ را جمعآوری و برای آزمون فرضیهها، از روش رگرسیون چند متغیره استفاده کردهاند. نتایج تحقیقاتشان نشان میدهد که از میان کلیه معیارهای ارزیابی عملکرد، تنها بین نسبت جاری، نسبت آنی، درصد بدهی به مجموع داراییها، گردش مجموع داراییها، درصد بازده مجوع داراییها، درصد سود به سود ناویژه، درصد سود عملیاتی به درآمد، درصد سود ناویژه به درآمد و نسبت P/E و P/B با بازده غیر عادی سهام رابطه معنی داروجود دارد.
شهبازی و همکاران (۱۳۹۲) در مقالهای به بررسی تاثیر شوکهای قیمت نفت ناشی از عرضه و تقاضای نفت خام بر بازدهی سهام در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته اند که با استفاده از یک مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) متغیرهای عرضه نفت خام، تقاضای جهانی برای کالاهای صنعتی، قیمت واقعی نفت خام و بازدهی واقعی سهام را تخمین زدهاند. آنها به این نتیجه رسیدند که شوک عرضه نفت اثر معنیداری بر روی قیمت نفت ندارد و تنها شوکهای تقاضای نفت و تقاضای کل از عوامل مؤثر بر بازدهی سهام در بورس اوراق بهادار تهران محسوب میشوند.
۲-۴-۲- مطالعات خارجی
جونز و کول[۴۳] (۱۹۹۶) با بهرهگیری از دادههای فصلی به آزمون تأثیر قیمت نفت بر قیمتهای سهام درکشورهای آمریکا، کانادا، ژاپن و انگلستان پرداختند. آنها یک رابطه منفی پایدار بین قیمت نفت و تغییر در بازده کل سهام را گزارش میکنند، آنها در تحقیقاتشان واکنش بازار سهام کشورهای آمریکا، کانادا، ژاپن و انگلستان را در رابطه با شوکهای قیمتی نفت بررسی کردند. آنها با استفاده از دادههای مربوط به شاخص بازار سهام و شاخص قیمت تولید کننده بخش سوخت در دوره زمانی ۱۹۷۴ الی ۱۹۹۲ نشان دادند که بازارهای سهام نسبت به شوکهای قیمت نفت واکنش نشان میدهند. بدین ترتیب که واکنش بازارهای سهام آمریکا و کانادا به طور قابل توجهی میتوانست توسط شوک های قیمتی نفت از طریق تأثیر بر جریانات نقدی شرکتها تشریح شوند درحالیکه این امر برای ژاپن و انگلستان ضعیف بود.
هانگ، ماسولی و استول[۴۴](۱۹۹۶) اثر شوکهای قیمت نفت بر بازار سرمایه آمریکا را آزمون کردهاند، آنها در چارچوب مدل خودرگرسیونبرداری(VAR) به آزمون روابط پویا میان قیمت روزانه آتی نفت و بازده سهام پرداختند که به یک رابطه منفی بین بازده سهام و تغییر در قیمت آتی نفت دست یافتند، در واقع آنها با استفاده از دادههای ماهانه ۱۹۹۰-۱۹۷۰ رابطه بین بازده آتی نفت و بازده سهام آمریکا را بررسی و به شواهدی مبنی بر رابطه معنیدار بین این دو دست نیافتند.
سادورسکی[۴۵](۱۹۹۹)، با استفاه از دادههای ماهانه ۱۹۹۶-۱۹۴۷ تحت یک مدل خود رگرسیون برداری (VAR) رابطه بین قیمت نفت، نرخ بهره، تولیدات صنعتی، شاخص قیمت مصرف کننده و بازار سهام را بررسی کرد. وی نشان داد که هردوی قیمت نفت و نوسانات قیمت نفت نقش موثری در رابطه با بازار سهام بازی میکنند، وی همچنین نتیجه گرفت که شوکهای منفی نفتی بیش از شوکهای مثبت در بازار سهام تأثیر میگذارند.
یونگهو و وونگ[۴۶](۲۰۰۳) به بررسی نوسانهای قیمت نفت بر اقتصاد سنگاپور پرداختند. آنها با استفاده از روش همتجمعی و نیز تابع عکسالعمل تحریک، تأثیر نوسانهای قیمت نفت را بر GDPو تورم مورد بررسی قراردادند. نتایج مطالعات آنها نشان میدهند که اگرچه پارامترهای مدل معنیدار نیستند، اما شوکهای وارده بر قیمت نفت باعث خروج متغیرهای مذکور از تعادل شده و باعث بیثباتی فضای فعالیتهای اقتصادی سنگاپور شده است.
سادورسکی (۲۰۰۳)، در مطالعهای با استفاده از دادههای ماهانه و روزانه طی دوره زمانی ژوئن ۱۹۸۶ تا دسامبر ۲۰۰۰، به بررسی ارتباط بین شوکهای نفتی و شوکهای قیمتی و شاخص قیمت سهام تکنولوژی پرداخت. نتایج حاصل از این مطالعه ارتباط مثبت و معنیدار این شوکها را بر شاخص قیمت سهام تکنولوژی در آمریکا را تایید میکند.
پارک و راتی[۴۷] (۲۰۰۸) با استفاده از مدل ( VAR) و دادههای مربوط به ۱۳ کشور اروپایی و آمریکای برای دوره (۱۹۸۶الی۲۰۰۵) به این نتیجه دست یافتند که پاسخ بازار سرمایه به شوکهای نفتی بستگی به این دارد که کشور صادرکننده خالص نفت باشد یا واردکننده نفت. بر اساس نتایج این تحقیق بازده بازار سهام در کشورهایی مانند نروژ که صادرکننده خالص نفت هستند با قیمت نفت رابطه مثبت دارند و رابطه بازده بازار سهام و قیمت نفت در کشورهای واردکننده نفت رابطه منفی است.
جامازی و الوی[۴۸] (۲۰۱۰) با به کارگیری مدل ترکیبی مارکف- سویچینگ خود رگرسیون برداری(MS-VAR) اثر شوکهای قیمت نفت بر بازده سهام کشورهای ژاپن، فرانسه و انگلیس در دوره ۱۹۸۹ الی ۲۰۰۷ را بررسی نمودند. آنها یافتند که شوکهای قیمت نفت اثر منفی بر بازده سهام دارند.
بروداستاک و فیلیز[۴۹] (۲۰۱۴) طی مقالهای در مورد همبستگی متغیر زمانی بین تأثیرات قیمت نفت از انواع مختلف (شامل تأثیرات: طرف عرضهای، تقاضای کل و تقاضای خاص بازار نفت) و بازده بازار سهام شواهد جدیدی بدست آوردند، آنها نمونهی خود را از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۳ انتخاب کردند که در این تحقیق شاخصهای بازار سهام کل را از دو کشور چین و آمریکا در نظر گرفتند. آنها به این نتیجه دست یافتند که نحوهی پاسخدهی بازار سهام به قیمت نفت با گذر زمان متفاوت است، و دریافتند که قیمت نفت تأثیرات مهمی بر بازار سهام این کشورها میگذارد و طبق نتایج کشور چین در مقایسه با آمریکا از انعطافپذیری بیشتری نسبت به تغییرات قیمت برخوردار است.
۲-۵- خلاصه فصل
این فصل که به مبانی نظری و پیشینه تحقیق اختصاص داشت مطالب نظری آن از دو بخش تشکیل شده بود که بخش اول شامل اطلاعات مربوط به بازده سهام بود و بخش دوم مربوط به مطالبی در مورد نوسانات قیمت نفت میباشد. پس از بیان مبانی نظری، پیشینه تحقیق در دو بخش داخلی و خارجی شرح داده شده است، که مطالب مطرح شده در بخش پیشینه تحقیق در واقع مربوط به بیان و تحلیل تحقیقات انجام شده توسط سایر محققین در مورد ادبیات موضوع میباشد.
فصل سوم
روش تحقیق
۳-۱- مقدمه
برای کشف مجهولات ‌و یافتن ‌پاسخ سؤالات ‌باید از‌ روش تحقیق ‌مناسب و‌ مرتبط استفاده شود. روش شناسی تحقیق، شیوه تحقیقات علمی را در اختیار پژوهشگر علم و دانش قرار می‌دهد. انتخاب‌ روش‌های مناسب ‌تحقیق و استفاده از ‌ابزارهای لازم‌ برای گردآوری داده‌ها یکی از عوامل مهم موفقیت تحقیقات است. هر تحقیق فرآیندی علمی و روشمند است که طی آن پژوهشگر تلاش می‌کند تا برای یک مسئله پاسخی نظری پیدا کند و یا برای حل مشکل واقعی در دنیای علمی راهکاری یابد (دلاور، ۱۳۸۰).
روش‌ تحقیق وسیله‌ یا طریقهی تعیین این امر است که چگونه یک گزاره تحقیق مورد تائید قرار گرفته یا رد می‌شود. به عبارت دیگر، روش تحقیق چهارچوب عملیات یا اقدامات جستجو گرایانه برای تحقق هدف پژوهش جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ دادن به سؤالات تحقیق را فراهم می‌آورد (بازرگان، ۱۳۸۲). انتخاب روش انجام تحقیق بستگی به اهداف‌ و ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. بنابراین هنگامی می‌توان در مورد روش انجام تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع پژوهش، هدف‌ها و نیز وسعت دامنه‌ی آن مشخص باشد. به عبارت دیگر، هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید، چه شیوه و روشی را اتخاذ نماید تا هر چه دقیقتر، آسان‌تر، سریع‌تر و ارزان‌تر به پاسخ‌های مورد نظر دست یابد (خاکی، ۱۳۸۹). در فصل اول به تشریح کلیاتی درباره موضوع پژوهش پرداخته، و در فصل دوم این تحقیق چارچوب نظری و پیشینه تحقیق تشریح گردیده است. لذا فصل سوم به بررسی متدلوژی تحقیق (روش شناسی تحقیق) اختصاص داده میشود. بدین منظور ابتدا روش تحقیق تشریح، و سپس سؤالات و فرضیه های تحقیق بیان گردیده و در ادامه به معرفی قلمرو تحقیق، جامعه و نمونه آماری، روش نمونه گیری، روش جمع آوری اطلاعات، ابزار اندازه گیری، روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌های آماری پرداخته و در نهایت قائده رد یا پذیرش فرضیه‌های تحقیق اشاره شده است.
۳-۲- روش تحقیق
پژوهشهای علمی بر اساس هدف به سه گروه تحقیق بنیادی، تحقیق کاربردی و تحقیق توسعهای تقسیم میشوند، این تحقیق از نوع تحقیقات شبه تجربی و پسرویدادی است و در حوزهی تحقیقات اثباتی حسابداری و اقتصادی قرار دارد که با اطلاعات واقعی صورت میگیرد. اطلاعات واقعی از گزارشهای مالی (صورتهای مالی و یادداشتهای پیوست) استخراج خواهد شد. این تحقیق از بعد مخاطب استفاده کننده از نوع تحقیقات کاربردی است و از بعد هدف از نوع تحقیقات توصیفی است که به شیوه تحقیق همبستگی[۵۰] صورت میگیرد. برای گروهبندی شرکتها در صنایع مختلف طبقهبندی بورسی در نظر گرفته شده است و در تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از مدل رگرسیون چند متغیره استفاده میشود.
۳-۳- سؤالات تحقیق
سوال اصلی: آیا نوسانات قیمت نفت با بازده غیرعادی سهام رابطه معنیداری دارد؟
برای دستیابی به جواب و نتیجهگیری در مورد سؤال اصلی دو سؤال فرعی زیر مطرح میگردد:
سوال فرعی اول: آیا نوسان منفی قیمت نفت با بازده غیرعادی سهام رابطه معنیدار دارد؟
سوال فرعی دوم: آیا نوسان مثبت قیمت نفت با بازده غیرعادی سهام رابطه معنیدار دارد؟
۳-۴- فرضیههای تحقیق
فرضیه[۵۱] حدس بخردانه‌ای درباره رابطه دو یا چند متغیر است که به صورت جمله‌ی خبری بیان شده و نشانگرنتایج مورد انتظار می‌باشد (تقی‌زاده و تاری، ۱۳۸۶). پژوهشگر پس از آنکه مسألهی پژوهش را برای خود روشن کرد، پاسخی را به عنوان فرضیهی تحقیق بیان میکند. فرضیه، پاسخی بخردانه، احتمالی و موقت به سؤال پژوهشی است که در مراحل بعدی تحقیق، درستی یا نادرستی آن مورد آزمایش قرار میگیرد. فرضیهها، حدسهایی سنجیده و بخردانه هستند که براساس تجارب قبلی محقق و یا از راه مطالعهی تحقیقات دیگران به دست میآیند. بنابراین همان گونه که کلود برنارد[۵۲] میگوید «فرضیه به هیچ وجه زاییدهی پندار محض نیست، بلکه همواره پایهای در مشهودات یعنی در طبیعت دارد» (دلاور، ۱۳۷۰). تدوین فرضیه سبب میشود که تحقیق روی یک هدف معین متمرکز شود و آنچه که باید مورد مشاهده قرار گیرد، مشخص گردد. این امر از جمعآوری اطلاعات بیحاصل جلوگیری میکند (پرهیزگار، ۱۳۹۰: ۱۷۲). اکنون باید ببینیم ماهیت فرضیه چیست؟ فرهنگ وبستر فرضیه را چنین تعریف می کند: «فرضیه عبارت است از حالت یا اصلی که اغلب بیآنکه اعتقادی بر آن باشد، پذیرفته میشود تا بتوان از آن نتایجی منطقی استخراج کرد، و بدین ترتیب مطابقت آن را با واقعیتهایی که نزد ما معلوم است یا میتوان آنها را معلوم ساخت، آزمود». در هر پژوهش علمی، که با یک مسأله حلشدنی آغاز میشود، پژوهشگر باید بتواند برای مسألهی مورد مطالعه، یک جواب موقتی به شکل یک فرضیهی مناسب که به گونه تجربی آزمونپذیر نیز باشد (یعنی بتوان درباره درستی یا نادرستی آن تحقیق کرد) در نظر بگیرد، تا از این طریق بتواند تلاش خود و کار پژوهش را در جهت مشخص هدایت و از پراکندگی در آن جلوگیری کند. بعد از انجام آزمایش مناسب، اگر فرضیهی مربوط تأیید شود، مسأله حل میشود، و به عکس اگر تأیید نشود، مسأله مورد مطالعه نیز حل نمیشود (همان، ص: ۱۷۳). به طور کلی فرضیه بر اساس ملاکهای مختلفی طبقهبندی شده است، اما در مجموع فرضیه را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد: فرضیه آماری و فرضیه پژوهشی.
فرضیه پژوهشی به توصیف و چگونگی روابط بین متغیرها میپردازد. به بیان دیگر انتظارات پژوهشگر را در خصوص روابط فیمابین متغیرها، بیان میکند و یک راه حل پیشنهادی است. در پژوهش حاضر بر اساس ادبیات و مبانی نظری مطرح شده درباره بررسی تأثیر نوسانات قیمت نفت بر بازده غیرعادی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران؛ فرضیه‌های زیر طراحی شده و در مراحل کار این فرضیه‌ها را مورد آزمون قرار خواهیم داد. نکته قابل ذکر این میباشد که پس از طرح فرضیهی اصلی، به تشریح دو فرضیه فرعی پرداختهایم تا با استفاده از آنها، فرضیه اصلی را رد یا تأیید نماییم، و شرط پذیرفتن فرضیه اصلی این است که یکی از فرضیههای فرعی تأیید شود.
الف) فرضیه اصلی:
نوسانات قیمت نفت با بازده غیرعادی سهام رابطه معنیداری دارد.
ب) فرضیههای فرعی:
۱- نوسان منفی قیمت نفت با بازده غیرعادی سهام رابطه معنیدار دارد.
۲- نوسان مثبت قیمت نفت با بازده غیرعادی سهام رابطه معنیدار دارد.
۳-۵- مدل تصحیح خطای برداری ساختاری
به دنبال ایجاد مدل های اولیه SVAR[53] که بر پایه مدلهای خود رگرسیون برداری غیر ساختاری بنا شدهاند، تحلیلهای ساختاری مدلهای خود رگرسیون برداری با متغیرهای همجمع، با لحاظ کردن عبارت تصحیح خطا در تحلیل تأثیرات بلندمدت، بر مدلهای تصحیح خطای برداری VEC بنا میشود. حاصل مدلهای SVEC[54] به شکل زیر بیان میشوند:
(۳-۱)

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

Back To Top