بررسی رابطه انواع دینداری و نگرش به جامعه مدنی ( در میان دانشجویان دانشگاه تهران و شاهد )- قسمت ۱۱

فایل های دانشگاهیLeave a Comment on بررسی رابطه انواع دینداری و نگرش به جامعه مدنی ( در میان دانشجویان دانشگاه تهران و شاهد )- قسمت ۱۱

بررسی رابطه انواع دینداری و نگرش به جامعه مدنی ( در میان دانشجویان دانشگاه تهران و شاهد )- قسمت ۱۱

جنسیت

 

 

مرد یا زن بودن

 

 

اسمی

 

 

مرد، زن

 

 

 

 

 

سن

 

 

تعداد سال های عمر

 

 

نسبی

 

 

نامشخص

 

 

 

 

 

وضعیت تأهل

 

 

وضعیت فرد از نظر ازدواج

 

 

اسمی

 

 

مجرد، متأهل

 

 

 

 

 

دانشگاه محل تحصیل

 

 

دانشجوی دانشگاه های تهران یا شاهدباشد

 

 

اسمی

 

 

دانشگاه تهران ، دانشگاه شاهد

 

 

 

 

 

رشته تحصیلی

 

 

رشته تحصیلی فرد در دانشگاه

 

 

اسمی

 

 

رشته های تحصیلی در ۶ گروه
اصل ی: علوم پایه، فنی و مهندسی،
علوم انسانی ، کشاورزی و
دامپزشکی، علوم پزشکی و هنر

 

 

 

 

 

مقطع تحصیلی

 

 

دوره تحصیلی رسمی که منجر به اخذ مدرک از دانشگاه می شود

 

 

رتبه ای

 

 

کارشناسی، کارشناسی ارشد،
دکتری حرفه ای، دکتری تخصصی

 

 

 

 

۳-۱-۲- متغیر مستقل انواع دینداری یا انواع قرائت های دینی[۳۱]:
۳-۱-۲-۱-تعریف نظری نوع دینداری
به طور خلاصه دینداری را می توان در دو سطح و دو لایه تقسیم بندی کرد :
به لحاظ سطح( طول) دینداری دارای دو هسته مرکزی و پیرامونی است . دینداری مبتنی بر ابعاد اصلی دین در سطح مرکزی دینداری ( میزان دینداری [۳۲]) و گونه های دیگر از دینداری که در مواردی در سطح نگرش ها و طرز تلقی ها راجع به دین جای می گیرند( انواع دینداری [۳۳]) لایه های پیرامونی دینداری را تشکیل می دهند. از سوی دیگر می توان لایه های پیرامونی را ضرورت های تاریخی ادیان نیز محسوب کرد که با توجه به این امر ، ابعاد جدیدی در دینداری ، حداقل از حیث مواجه با پرسش های معرفت شناسانه رقیبان دین و ضرورت های تاریخی و توجه به عنصر زمان و مکان اهمیت پیدا کرده اند و شرایط متنوعی را نسبت به این حالت جدید مطرح ساخته اند.( میرسندسی ،۱۲۵:۱۳۸۳ ) بنابراین همه افراد یک برداشت واحد از دین ندارند بلکه برداشت های متفاوت دارند و در نتیجه این برداشت ها و نگرش ها نسبت به دین ، انواعی از دینداری خواهیم داشت.
در فصل دوم ، مبحث انواع دینداری از دیدگاه صاحبنظران مختلف مورد بررسی و توضیح قرار گرفت . لازم به ذکر است این تقسیم بندی ها دارای نقاط مشترک و هم پوشی های متعدد می باشند . در هر صورت از مجموع آن مباحث نوع شناسی ویلیام شپرد که براساس خصوصیات جوامع اسلامی است طراحی شده است ، مبنای پژوهش قرار گرفته است . شپرد در نوع شناسی خود انواع دینداری ها در جوامع اسلامی را به این شرح طبقه بندی نموده است:
– دینداری سکولار ( افراطی و معتدل ) ( secularism)
– دینداری تجددگرایانه ( انعطاف پذیر، افراطی و توجیه گرا ) (Islamic modernism)
– دینداری رادیکالیسم اسلامی ( با جهت گیری های بنیادگرایانه ) ( Radical Islamism)
– دینداری سنت گرایانه ( با جهت گیری بنیادگرایانه که خود به دو نوع طردگرا و همسازگرا قابل تقسیم است) (Islamic Traditionalism )
– دینداری سنت گرایانه جدید( با جهت گیری بنیادگرایانه که این نوع دینداری نیز به دو نوع طردگرا و همسازگرا قابل تقسیم است ) ( Neo Islamic Traditionalism )
نکته قابل توجه در جهت گیری های بنیادگرایانه این است که شدت این جهت گیری در انواع دینداری های سه گانه فوق متفاوت است و بستگی به دوری و نزدیکی و میزان طرد یا تطابق آنها با ارزش های مدرن دارد.
لازم به ذکر است که در جامعه ایران متفکران داخلی اولاَ به اینگونه تفکیک میان سنت گرایان قائل نبوده و آنها را گروهی واحد تلقی می نمایند. ثانیاَ میان سنت گرایی و اسلام سنتی با مرکزیت و محوریت فقه تفاوت قائل می شوند . اما با توجه به ویژگی هایی که شپرد برای دینداری سنت گرایانه ( قدیم ) برمی شمرد و از آن تحت عنوان سنت گرایی ناب و خالص نام می برد متوجه خواهیم شد که ویژگی های این نوع دینداری با ویژگی های سنتی به مقدار بسیار زیادی تطبیق می کند. همانگونه که ویژگی های سایر دینداری ها نیز با تقسیم بندی های اندیشمندان داخلی تطابق زیادی دارد . ضمناَ دینداری های سنت گرایانه شپرد خود انواعی دارد که به دلیل تداخل و عدم وضوحی که در این خصوص نزد او وجود دارد ، ترجیح داده شد که از تقسیمات فرعی آن در جامعه خودمان صرف نظر کنیم.
بایستی این نکته را خاطر نشان کنیم که تمامی نوع شناسی های دینداری ، نوعی تیپ ایده آل یا نوع آرمانی هستند و این امکان وجود دارد که کاملاَ بر واقعیت منطبق نباشند و به عبارت دیگر در عالم واقع نوع خالص آن یافت نشود. ویلیام شپرد نیز به این نکته اشاره می نماید که کار او نیز یک نوع تیپ ایده آل سازی است و این امکان وجود دارد که انواع دینداری ها ، تداخل ها و هم پوشانی ها هم با یکدیگر داشته باشند. از طرف دیگر مبنای نوع شناسی او از یک سو دوری و نزدیکی به مدرنیته و از سوی دیگر تمامیت گرایی[۳۴] است به این معنا که انواع دینداری ها تقریباَ روی طیفی قرار می گیرند که دینداری به میزانی که از مدرنیته فاصله می گیرد جنبه ایدئولوژیک آن بیشتر می شود . لذا این خاصیت طیف گونه نیز تداخل هایی در انواع دینداری به وجود می آورد . شاید لازم به توضیح نباشد که سایر نوع شناسی ها نیز این تداخل را دارند و گریزی از ان نیست .
در مجموع و بطور خلاصه نظرات شپرد در مورد دینداری ها را می توان براساس تعدادی معرف از هم تفکیک نموده و آنها را با یکدیگر مقایسه نمود . این معرف ها عبارتند از : اجتهاد یا همان نحوه بازسازی اسلام در حال حاضر ، نحوه تلقی از ایده پیشرفت در غرب ، گرایش این جهانی – آن جهانی ، تأکید بر عمل یا تفکر ، نوع تلقی از دین ، نحو مواجهه تسلام با مدرنیته ، نحوه تلقی از سنت اسلامی ، علت مشکلات اسلام ( منسوب کردن مشکلات به استعمار غرب و یا خود مسلمانان )
جدول ۳-۲: شاخص انواع دینداری از نظر ویلیام شپرد( به نقل از ذوالفقاری )

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Back To Top