بیماران وابسته به مواد

دانلود پایان نامه

اما بعد دوم، ارزیابی فرد از شرایط جسمانی خود است که این ارزیابی بیشتر جنبه روان شناختی دارد و این ارزیابی در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است.
فردی که دچار خطاهای شناختی باشد، ارزیابی صحیحی از خود و شرایط موجود نداشته و این ارزیابی در همه ابعاد به چشم می خورد. بنابراین، می توان گفت که مداخلات روان شناختی و بویژه درمان شناختی- رفتاری که تمرکز اصلی آن بر تغییر باورها و افکار فرد است می تواند بر بعد سلامت عمومی فرد نیز اثرگذار باشد. در زمینه اثربخشی درمان شناختی – رفتاری گروهی بر بعد جسمانی سلامت عمومی، نتایج نشان دهنده اثربخشی درمان در مرحله پس آزمون و عدم اثربخشی در دراز مدت است. این نتیجه با یافته های قبلی (مارتیک و هینز، 2003؛ هولن، 2002؛ کریس،2006؛ کریستف، 1999و مارلاتو همکاران،2004 ؛ به نقل از کونور، ساندرس و فنی، 2006) همسو است.
نشان های جسمانی 7 ماده را به خود اختصاص می دهد که سردرد، احساس ضعف و سستی، احساس نیاز به داروهای تقویتی و احساس داغی یا سردی در بدن را مورد بررسی قرار می دهد. بر اساس نتایج اصلی به دست آمده از تحقیقات (حسن شاهی و همکاران، 1383) مشخص گردید که در زیرمقیاس شکایات جسمانی، متوسط نمرات بیماران وابسته به مواد تقریباً دو برابرآزمودنی های عادی بوده و تفاوت میان آنها (t=19/7) در سطح p <0>در پژوهش (احمدیان، 1383)، تفاوتی بین سلامت روان بیماران مورد بررسی بر اساس تحصیلات و شیوه
مصرف دیده نشد، ولی فراونی نشانه های جسمانی در بیمارانی که از چند نوع ماده روان گردان استفاده می نمودند، بیشتر از مصرف کنندگان تریاک وهروئین بود.
به علاوه اینکه نتایج تحلیل رگرسیون (مورگان، 2005) نشان داد که از مجموع سلامت عمومی و مولفه های آن، مولفه اضطراب و اختلال خواب و نشانه های جسمانی به طور معنی داری می تواند اعتیاد به مواد را پیش بینی مینماید.
در پژوهش حاضر بیشتر بر بهبود وضعیت روان شناختی بیماران تاکید شده و این عامل می تواند در تبیین عدم اثر بخشی درمان طولانی مدت (مرحله پیگیری) نشانه های جسمانی مد نظر قرار گیرد.
5-2-5 فرضیه چهارم: گروه درمانی شناختی ـ رفتاری بر کاهش اختلال در کارکردهای اجتماعی بیماران وابسته به مواد افیونی موثر است.
با توجه به یافته های آماری مداخله گروهی با رویکرد روانشناختی نتایج حاصل از آزمون فرضیه چهارم پژوهش حاکی از آن بود که تفاوت میانگین داده های گروه آزمایش در مراحل پیش آزمون، پس آزمون در مورد متغیرکارکردهای اجتماعی معنادار است ولی در دوره پیگیری گروه درمانی بی تاثیر بوده است.
در مورد اثر بخشی درمان شناختی -رفتاری گروهی بر بهبود روابط اجتماعی معتادان به مواد افیونی، نتایج نشان می دهد که این درمان، در مرحله پس آزمون و پیگیری اثر بخشی چندانی نداشته است. اما نتایج پژوهش زابران و فورستی (2009) نشان می دهد که مداخلات روان شناختی در بهبود وضعیت روانی اجتماعی نقش مهمی داشته است. اما تجزیه و تحلیل داده های پژوهش فوق نشا ن می دهد که افزایش نمرات در مرحله پس آزمون و پی گیری معنادار نبوده است. در تحقیقی از (مومنی و همکاران، 1392) نتایج نشان داده که این رویکرد درمانی در مرحله پس آزمون و پیگیری اثربخشی چندانی بر بهبود روابط اجتماعی معتادان مواد افیونی نداشته است.
سوء مصرف مواد با تخریب شدید کارکرد خانوادگی و اجتماعی همراه است و پیامدهای ناشی از مصرف مواد به روابط اجتماعی فرد نیز لطمه می زند. مواردی همچون نگرانی از پی بردن اطرافیان به مصرف مواد در فرد، برچسب خوردن، تهمت هایی که بالقوه به فرد معتاد زده می شود، تاثیراتی که مصرف مواد بر فرد گذاشته و باعث افزایش تحریک پذیری و بروز خلقیات منفی در او می شود، همگی از عواملی هستند که در روابط اجتماعی فرد اختلالاتی را بوجود می آورد. فرد در یک چرخه معیوب گر فتار می شود، یعنی کم شدن رابطه با اطرافیان او را به سمت مصرف مواد سوق می دهد تا از این طریق راهی برای پر کردن خلاء های عاطفی خود داشته باشد. در درمان شناختی -رفتاری بر بهبود روابط فرد با دوستان، آشنایان، همسر و فرزندان تاکید می شود تا منابع حمایتی او از اغنای کافی برخوردار باشد. بنابراین، انتظار می رود که مداخلات شناختی رفتاری در بهبود روابط اجتماعی اثربخش باشد.
اما نتایج یافته ها خلاف این امر را نشان می دهد. در تبیین این یافته می توان به این امر اشاره کرد که با توجه به محدودیت جلسات، امکان کار روی روابط بین فردی میسر نشد. بنابراین، با وجود افزایش نمرات در مرحله پس آزمون ولی، نتایج به طور کلی در پیگیری معنادار نبوده و اثربخشی چندانی این روش درمانی نداشته است. در پژوهش حاضر بیشتر بر بهبود وضعیت روان شناختی بیماران تاکید شده و این عامل می تواند در تبیین عدم اثر بخشی درمان طولانی مدت (مرحله پیگیری) کارکرد اجتماعی مد نظر قرار گیرد.
2-5 نتیجه گیری نهایی
مصرف مواد مخدر و مساله اعتیاد یکی از مهمترین مشکلات عصر حاضر به شمار می آید که گستره ای جهانی پیدا کرده، پا از مرزهای بهداشتی درمانی فراتر نهاده و به یک معضل روانی، اجتماعی و خانوادگی تبدیل شده است. با توجه به این مهم روش های استفاده برای درمان این مساله مهم اجتماعی نیز جایگاه و اهمیت ویژه ای را به خود اختصاص داده است. درمانهای بکار رفته، بایستی اثر گذار، پایدار، فراگیر و نافذ بوده تا ضمن بهبود اولیه بیمار از ضمانت لازم جهت حفظ تاثیرات مثبت برخوردار باشد .روشهای طرحواره درمانی گروهی می توانند درحل این بحران از جایگاه ویژه ای برخوردار باشند .تایید فرضیه های پژوهش حاضر، بیانگر اثر بخشی این مداخله ها در افزایش سلامت عمومی بیماران میباشد.
محدودیت های پژوهش
ا. آزمودنی های پژوهش تعدادشان کم بود.
2. زمان پیگیری کوتاه بود (چرا که برنامه بهبودی برای کمپ ها معمولاً کوتاه مدت و 21 روزه می باشد و با طرح قرارداد درمانی توانست با رضایت آزمودنی ها، 1 ماهه کار کند)
3. عدم پیگیری آزمودنیها پس از اتمام کار، اینکه متغیر «مدت زمان» اعتیاد کنترل نگردیده بود.
4. فشردگی مطالب آموزش و ارائه آن در مدت زمان کوتاه مشکل بود.
5. کمپ ها و محل نگهداری بانوان محدود بود و زنان در نمونه مورد بررسی نبودند.
4-5 پیشنهادات پژوهش
پیشنهادات پژوهشی
1. این درمان و مطالعه اثرات آن میتواند به صورت بلند مدت طی مطالعات پیگیرانه بررسی شود تا میزان پایایی و تاثیرگذاری واقعی آن به دور از اثرات قرار گرفتن در جو درمانی بر افزایش سلامت روان بیماران بهتر مشخص شود.
2. طراحی پژوهشی که نشان دهد پروتکل درمانی در کدام اجزای نگرش تاثیر بیشتری به بار می آورد میتواند اطلاعات بیشتری در رابطه با تغییر نگرش فراهم نماید چون احتمالا تاثیر درمان بر جزء عاطفی نگرش و همینطور آمادگی برای عمل کمی ضعیف تر از جزء شناختی است.
3. متغیرهای دیگری چون میزان قرارگرفتن فرد در موقعیت های پرخطر، صفات شخصیتی و یا میزان مشکلات شخصی، خانوادگی و قانونی میتواند در میزان تاثیر درمان شناختی- رفتاری مداخله نماید که لازم است تاثیر آنها نیز بررسی شود.

مطلب مشابه :  رضایت مندی کاربران