حجم جامعه آماری، ملاحظات اخلاقی، دانشگاه تهران

روش پژوهش
فصل سوم
روش پژوهش

1-3 روش پژوهش
روش، شیوه پیش رفتن به سوی یک هدف است، بنابراین، شرح دادن روش علمی عبارت است از شرح اصول اساسی که در هر کار تحقیقی به اجرا گذاشته می شود. روش ها صورت های خاصی از مشی علمی هستند . راههای مختلفی هستند که به این منظور طراحی شده اند تا بهتر با پدیده ها یا با موضوع تحقیق سازگار باشند. (کیوی و کامپنهود، 1386: 11-12) انتخاب روش تحقیق بستگی به ماهیت موضوع، اهداف تحقیق، فرضیه های تدوین شده، ملاحظات اخلاقی و انسانی ناظر بر موضوع تحقیق و وسعت و امکانات اجرایی آن دارد. در این مرحله پژوهشگر باید معلوم کند که برای مسأله انتخابی او چه روش تحقیقی مناسب است. (اشرفی و کاظم پور، 1387: 89)
شیوه پژوهش حاضر، از نوع پیمایش است. تحقیق پیمایشی روشی است برای گردآوری داده ها که در آن از گروههای معینی از افراد خواسته می شود به تعدادی پرسش مشخص ( که برای همه افراد یکسان است ) پاسخ دهند. این پاسخ ها مجموعه اطلاعات تحقیق را تشکیل می دهند. (بیکر، 1381 : 196) محققان اجتماعی می کوشند با استفاده از این تحقیقات پیمایشی به تبیین پدیده ها پرداخته و صرفاً به توصیف آن بسنده نکنند. در چنین مواردی فرضیه هایی (برای تبیین) ساخته شده تا با مرتبط گرداندن پاسخ سوالات مختلف به یکدیگر به آزمون کشیده شوند. (همان ، 21) در کل، مشخصه پیمایش، مجموعه ساختمند یا منظمی از داده ها ست که ماتریس متغیر بر حسب داده های موردی نامیده می شود. درواقع، یکی از وظایف تحلیل پیمایش توصیف خصوصیات مجموعه ای از موردهاست. (دواس، 1386: 13-14)
همچنین برای گرداوری اطلاعات جهت تدوین مبانی نظری، چهارچوب نظری و نیز اطلاع از تحقیقات پیشین پژوهش، از روش کتابخانه ای (اسنادی) نیز بهره گرفته شد.
2-3 جامعه آماری
جامعه تحقیق عبارت است از مجموعه ای از افراد یا اشیایی که دارای ویژگی های همگون، مشترک و قابل اندازه گیری می باشد (نادری و دیگران، 1376: 41) تعریف جامعه آماری باید مانع و جامع باشد. یعنی از شمول واحدهایی که نباید به مطالعه آن ها پرداخت جلوگیری به عمل آید و در ضمن چنان باشد که از لحاظ زمانی و مکانی همه واحدهای مورد مطالعه را دربرگیرد. ( اشرفی و کاظم پور، 1387: 111)
جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه تهران، شاغل به تحصیل در نیمسال تحصیلی سال 90-91 خواهد بود که طبق آمار تعداد آن ها 36958 نفر می باشند.
بنابراین، واحد تحلیل در این تحقیق افراد دانشجو می باشد. واحد تحلیل واحدی است که اطلاعات از آن گردآوری می شود؛ واحدی که خصوصیات آن را توصیف می کنیم.(دواس، 1386: 41) یا به عبارتی دیگر، موضوعی که متغیرهای ما صفت آن باشد، واحد تحلیل را معین می کند.(ساعی، 1386: 93) عموماً در اکثر تحقیقات موردهای تحقیق از افراد تشکیل می شوند. با این حال مورد تحقیق منحصر به افراد نبوده، گروه ها، برنامه ها، سازمان ها، اجتماعات بزرگ (ملت ها و کشورها) و مصنوعات نیز مورد تحقیق قرار می گیرند.(بیکر، 1381: 112)
3-3 حجم نمونه و روش نمونه گیری
نمونه عبارت است از مجموعه ای از نشانه ها که از یک قسمت، یک گروه یا جامعه ای بزرگتر انتخاب می شود؛ به طوری که این مجموعه معرف کیفیات و ویژگی های آن قسمت، گروه یا جامعه بزرگتر باشد.(خاکی، 1386: 273) در واقع، نمونه رشته منتخبی از عناصر ( یا واحدها) است که از کل همه عناصر جامعه آماری برگرفته شده است. (بیکر، 171: 1381)
در تحقیق حاضر دانشجویان دانشگاه تهران جمعیت نمونه را تشکیل می دهند که مطابق با فرمول کوکران. حجم نمونه به شرح زیر می باشد که از طریق نمونه گیری طبقه ای متناسب با حجم، نمونه ها معین می گردند.
فرمول کوکران
n = حجم نمونه مورد نظر
N = حجم جامعه آماری مورد نظر
t = سطح اطمینان است که معمولا دو مورد است. 1.96 در سطح اطمینان 95 درصد و 2.75 در سطح اطمینان 99 درصد.
P = نسبت صفت موجود در جامعه است که بین 1 0/0 تا 99/0 انتخاب میشود.
q = (1-p)
d= مقدار سطح خطای قابل قبول پژوهشگر است که بین 01/0 تا 05/0 انتخاب میشود.
مجموع نمونه مورد نظر در پنج دانشکده بر اساس فرمول فوق: